Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tỷ lệ cao trong tổng số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và được xác định là “xương sống” của nền kinh tế. Việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được xem là nhiệm vụ trọng tâm trong chính sách phát triển của địa phương.
Theo số liệu thống kê tính đến ngày 30/6/2026, tỉnh Quảng Ninh hiện có gần 14.000 doanh nghiệp đang hoạt động sản xuất và kinh doanh. Trong cơ cấu này, khối doanh nghiệp ngoài nhà nước chiếm tỷ lệ áp đảo lên tới 99,5%, khẳng định vai trò động lực quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng đóng góp một phần vào sự phát triển chung.
Quảng Ninh đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa
Với lực lượng doanh nghiệp tư nhân chiếm tuyệt đại đa số, việc tiếp sức và tháo gỡ khó khăn cho nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa là một trong những ưu tiên hàng đầu của tỉnh. Các chương trình hỗ trợ được triển khai nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn với các nguồn lực phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới.
Trong giai đoạn 2021-2025 và 6 tháng đầu năm 2026, công tác hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh đã được triển khai đồng bộ, tập trung vào công tác đào tạo, tư vấn, hỗ trợ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và phát triển thị trường.
Hình minh họa. Nguồn: hkt-sme.
Bên cạnh nguồn lực từ ngân sách nhà nước, tỉnh đã chú trọng việc xã hội hóa một số hoạt động hỗ trợ, góp phần đa dạng hóa nguồn lực, nâng cao chất lượng dịch vụ hỗ trợ và tăng cường sự gắn kết giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp.
Nhìn chung, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát huy hiệu quả tích cực, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân.
Các chính sách hỗ trợ của tỉnh cũng đã bám sát theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Theo đó, trong lĩnh vực nâng cao năng lực quản trị, tỉnh đã tổ chức 9 khóa đào tạo quản trị doanh nghiệp cho khoảng 500 doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Đối với đổi mới công nghệ, tỉnh đã hỗ trợ 25 doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến như ISO 9001, ISO 22000, HACCP.
Trong hoạt động xúc tiến thương mại, nhiều doanh nghiệp được hỗ trợ tham gia hội chợ OCOP, chương trình kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại điện tử và tham gia các cụm liên kết ngành. Đến nay đã có 82 sản phẩm nông nghiệp, thủy sản và sản phẩm OCOP của tỉnh được kết nối tiêu thụ tại nhiều hệ thống phân phối lớn trong nước, mở rộng đáng kể đầu ra cho doanh nghiệp và hợp tác xã.
Kiến nghị nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa
Đáng chú ý, công tác hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp được chú trọng. Các hộ kinh doanh được tư vấn miễn phí về hồ sơ, thủ tục thành lập doanh nghiệp; miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp lần đầu, miễn lệ phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp và miễn lệ phí môn bài trong 3 năm đầu theo quy định. Năm 2025 có tổng số 39 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp; 6 tháng đầu năm 2026 có thêm 45 hộ thực hiện chuyển đổi.
Đồng thời, Quảng Ninh duy trì nhiều kênh tiếp nhận, đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp. Nhờ đó, nhiều kiến nghị liên quan đến thủ tục hành chính, đất đai, thuế hay tiếp cận đầu tư được giải quyết kịp thời, góp phần giảm chi phí thời gian và chi phí không chính thức cho doanh nghiệp.
Đối với chính sách tín dụng, tỉnh chỉ đạo các tổ chức tín dụng ưu tiên cho doanh nghiệp vừa và nhỏ thuộc các lĩnh vực ưu tiên tiếp cận nguồn vốn với lãi suất thấp. Song song với đó là triển khai các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, tiền thuê đất theo quy định của Chính phủ, giúp doanh nghiệp giảm áp lực dòng tiền trong bối cảnh còn nhiều khó khăn.
Việc triển khai một số chính sách hỗ trợ theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn còn những hạn chế nhất định. Nguồn lực ngân sách dành riêng cho hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa còn hạn chế, chủ yếu được lồng ghép trong các chương trình, đề án của từng ngành, lĩnh vực nên quy mô hỗ trợ chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng lớn của cộng đồng doanh nghiệp.
Sản xuất tại Công ty TNHH Autoliv Việt Nam.
Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh còn hạn chế về năng lực quản trị, nguồn lực tài chính và khả năng tiếp cận thông tin nên chưa chủ động tham gia hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện để thụ hưởng chính sách hỗ trợ.
Từ thực tiễn địa phương và nhận diện các điểm nghẽn của khối doanh nghiệp vừa và nhỏ, UBND tỉnh đề xuất, kiến nghị hoàn thiện Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) như sau: Có chính sách bảo lãnh tín dụng khi doanh nghiệp chưa có đủ tài sản thế chấp; hỗ trợ vay lãi suất thấp cho doanh nghiệp tư nhân đầu tư trang trại chăn nuôi công nghiệp, khu giết mổ; phân ngành cụ thể hơn đối với tiêu chí đánh giá doanh nghiệp; có quy định hỗ trợ mặt bằng ngoài khu công nghiệp, khu kinh tế; bổ sung vai trò và cơ chế hỗ trợ cho Hiệp hội doanh nghiệp cấp tỉnh tham gia hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ…
Nhờ định hướng chiến lược đúng đắn, Quảng Ninh đang chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và hiện đại, với tốc độ tăng trưởng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo giai đoạn 2021-2025 đạt 23%/năm, trở thành động lực chính của toàn tỉnh.
Năm 2026, tỉnh Quảng Ninh xác định chủ đề công tác năm là “Đột phá trong tăng trưởng kinh tế; nâng cao chất lượng đô thị, sớm đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương”. Để đạt được mục tiêu đã xác định, đầu tư công luôn được tỉnh lựa chọn là lĩnh vực có đóng góp lớn cho tăng trưởng kinh tế.
Hiện nay, Quảng Ninh đã từng bước hình thành những vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với các sản phẩm chủ lực. Đồng thời, triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, nhằm gia tăng giá trị cho nông sản.
