Tỉnh Quảng Ninh đang từng bước khẳng định vai trò cực tăng trưởng mới của ngành năng lượng quốc gia thông qua việc đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo quy mô liên vùng.
Phát triển các dự án năng lượng sạch
Trong bối cảnh cả nước đang tích cực triển khai Quy hoạch điện VIII nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, tỉnh Quảng Ninh đang chủ động định hình vị thế mới. Địa phương hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm công nghiệp và dịch vụ năng lượng tái tạo có tầm ảnh hưởng liên vùng.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, Quảng Ninh đang tập trung cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dòng vốn lớn vào những dự án năng lượng sạch và điện gió. Đây được xem là bước đi chiến lược giúp tỉnh không chỉ tự chủ về nguồn năng lượng mà còn đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải chung của quốc gia.
Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII đã mở ra không gian phát triển mới cho Quảng Ninh. Theo quy hoạch, giai đoạn 2025-2030 tỉnh được bố trí 23 dự án nguồn điện với tổng công suất hơn 3.500MW; giai đoạn 2031-2035 tiếp tục phát triển 8 dự án với tổng công suất gần 6.700MW. Cơ cấu nguồn điện rất đa dạng, bao gồm điện khí LNG, điện gió trên bờ, điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, điện rác, điện sinh khối, thủy điện và nhiệt điện đồng phát.
Đáng chú ý, trong cơ cấu này các nguồn năng lượng tái tạo và năng lượng mới chiếm tỷ trọng ngày càng lớn. Đây là bước chuyển có ý nghĩa chiến lược, thể hiện quyết tâm của Quảng Ninh trong đồng hành cùng mục tiêu phát thải ròng bằng "0" của Việt Nam vào năm 2050.
Đến hết tháng 5/2026, tỉnh đã lựa chọn được chủ đầu tư cho 6 dự án nguồn điện với tổng công suất 2.165MW, đạt gần 62% tổng công suất được quy hoạch trong giai đoạn 2025-2030. Đây là tỷ lệ rất tích cực nếu đặt trong bối cảnh nhiều dự án năng lượng trên cả nước vẫn gặp khó khăn về cơ chế, thủ tục và GPMB.
Đáng chú ý, nhiều dự án quy mô lớn đã được xúc tiến, như Nhà máy điện khí LNG Quảng Ninh công suất 1.500MW tại phường Cửa Ông; Dự án điện gió Quảng Ninh 1; Dự án điện gió Quảng Ninh 4 công suất 50MW tại đặc khu Cô Tô; Nhà máy điện mặt trời Đầm Hà công suất 100MW; Nhà máy điện rác Hạ Long và chuỗi nhiệt điện đồng phát Hải Hà. Các dự án này sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, tận dụng hiệu quả tài nguyên tự nhiên và giảm phát thải khí nhà kính.
Trong đó, dự án Nhà máy điện gió Quảng Ninh 1 được xem là dự án “mở đường” cho lĩnh vực năng lượng tái tạo của tỉnh Quảng Ninh bên cạnh nhiệt điện và điện khí. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 7.290 tỷ đồng do Liên danh Công ty CP Tập đoàn đầu tư xây dựng Cường Thịnh Thi và Công ty CP Ea Súp 5 làm chủ đầu tư, được khởi công ngày 23/4/2026.
Hiện Quảng Ninh đang tiếp tục rà soát, điều chỉnh các quy hoạch khu kinh tế, đô thị và nông thôn nhằm tạo quỹ đất, không gian phát triển cho các dự án năng lượng mới. Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh xúc tiến đầu tư nhiều dự án điện gió như Quảng Ninh 2, Quảng Ninh 3, Quảng Ninh 5 và các dự án tại Móng Cái, Bình Liêu, Tiên Yên.
Đẩy mạnh triển khai các công trình lưới điện truyền tải
Song song tập trung vào nguồn điện, tỉnh Quảng Ninh còn triển khai các công trình lưới điện truyền tải. Hiện Quảng Ninh có 7 dự án lưới điện đang được triển khai, trong đó 2 dự án đang thi công và 5 dự án chuẩn bị đầu tư. Điều này cho thấy tư duy phát triển đồng bộ giữa nguồn và lưới, tránh tình trạng "điện làm ra nhưng không truyền tải được" từng xảy ra tại một số địa phương.
Các chuyên gia cho rằng, điện gió ngoài khơi không đơn thuần là một dự án sản xuất điện. Đây là ngành công nghiệp tổng hợp kéo theo nhu cầu về cảng biển, logistics, chế tạo thiết bị, dịch vụ kỹ thuật, nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực. Vì vậy, phát triển điện gió ngoài khơi sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đối với toàn bộ nền kinh tế.
Theo đánh giá của Viện Năng lượng, vùng biển Quảng Ninh có tiềm năng điện gió ngoài khơi khoảng 13.000MW. Hiện Quy hoạch điện VIII đã bố trí cho tỉnh 4.000MW điện gió ngoài khơi, gồm 500MW giai đoạn 2025-2030 và 3.500MW giai đoạn 2031-2035. Ngoài ra, Quảng Ninh đang nghiên cứu đề xuất bổ sung thêm 9.000MW điện gió ngoài khơi trong giai đoạn tiếp theo.
Đặc biệt, Quảng Ninh đang hướng tới hình thành hệ sinh thái công nghiệp năng lượng hoàn chỉnh, Sở Công Thương đã đề xuất UBND tỉnh báo cáo Thủ tướng Chính phủ chấp thuận về chủ trương thành lập Trung tâm Công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng tại Quảng Ninh.
Mục tiêu là xây dựng tổ hợp tích hợp từ sản xuất điện, chế tạo thiết bị, logistics, bảo trì kỹ thuật, nghiên cứu khoa học, đến đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu được chấp thuận, đây là một trong những trung tâm năng lượng tái tạo lớn nhất miền Bắc.
Quy hoạch điện VIII đang mở ra cho Quảng Ninh cơ hội phát huy tốt hơn những lợi thế sẵn có về tài nguyên, hạ tầng và vị trí địa kinh tế để phát triển ngành năng lượng theo hướng đa dạng, bền vững. Khi các dự án năng lượng tái tạo bổ sung đi vào hoạt động, mỗi năm có thể tạo thêm khoảng 48,8 tỷ kWh điện cho Quảng Ninh, mang lại doanh thu hơn 160.000 tỷ đồng và đóng góp ngân sách khoảng 12.900 tỷ đồng.
