Quản lý khoáng sản ở Ninh Bình trước áp lực phát triển

Hoàn thiện cơ chế, nâng hiệu lực quản lý

Trước áp lực gia tăng nhu cầu vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng và công nghiệp, tỉnh Ninh Bình đã xác định quản lý tài nguyên khoáng sản là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Những năm qua, địa phương đã từng bước hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, đồng thời tăng cường chỉ đạo điều hành đối với hoạt động thăm dò, khai thác và sử dụng khoáng sản.

Thực hiện Chỉ thị 38/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh đã ban hành nhiều văn bản nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn địa phương. Nổi bật là Nghị quyết 12-NQ/TU, định hướng tăng cường quản lý, khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai và khoáng sản đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Cùng với đó, các văn bản điều hành của UBND tỉnh Ninh Bình được ban hành đồng bộ, bám sát Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 và các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành. Điều này tạo hành lang pháp lý quan trọng giúp các cơ quan quản lý, doanh nghiệp hoạt động đúng quy định, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoáng sản.

Song song với hoàn thiện thể chế, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được chú trọng. Các lớp tập huấn được tổ chức thường xuyên cho cán bộ quản lý, chính quyền cơ sở và doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong khai thác và sử dụng tài nguyên. Nhờ đó, hoạt động khoáng sản trên địa bàn từng bước đi vào nền nếp, hạn chế vi phạm phát sinh.

Tăng cường thanh tra, kiểm soát chặt hoạt động khai thác

Bên cạnh hoàn thiện cơ chế, Ninh Bình đặc biệt chú trọng công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản.

Theo thống kê, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh Ninh Bình có 199 giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực. Trong đó, Bộ quản lý chuyên ngành cấp 31 giấy phép đối với các loại khoáng sản như đá vôi xi măng, sét xi măng, dolomit, nước khoáng; UBND tỉnh cấp 168 giấy phép đối với các loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường. Riêng trong năm 2025, tỉnh đã cấp 15 giấy phép mới, đồng thời điều chỉnh 21 giấy phép và xác nhận 4 hồ sơ thu hồi khoáng sản trong phạm vi dự án.

Hoạt động thanh tra chuyên đề được triển khai thường xuyên. Qua kiểm tra, các cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý nhiều vi phạm, thu hồi gần 192 triệu đồng tiền thuế tài nguyên và phí môi trường. Đồng thời, xử phạt vi phạm hành chính đối với 3 doanh nghiệp với tổng số tiền 400 triệu đồng, buộc nộp lại hơn 62 triệu đồng lợi bất hợp pháp.

Đối với lĩnh vực khai thác cát, sỏi lòng sông - một trong những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm, UBND tỉnh Ninh Bình đã chỉ đạo các lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát. Lực lượng công an và liên ngành thường xuyên kiểm tra trên các tuyến sông, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi khai thác trái phép.

Cùng với đó, công tác bảo vệ khoáng sản chưa khai thác cũng được siết chặt. Trách nhiệm quản lý được giao cụ thể cho chính quyền cơ sở, yêu cầu tăng cường giám sát tại các khu vực có tài nguyên nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép ngay từ sớm.

Hướng tới khai thác bền vững, gắn bảo vệ môi trường

Không chỉ dừng lại ở quản lý và kiểm soát, Ninh Bình còn chú trọng yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường trong quá trình khai thác khoáng sản.

Nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường như phun nước giảm bụi, trồng cây xanh, lắp đặt hệ thống quan trắc khí thải tự động và thiết bị xử lý bụi tại các nhà máy xi măng. Những biện pháp này góp phần giảm thiểu ô nhiễm, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã cơ bản đi vào nền nếp. Các hành vi vi phạm từng bước được kiểm soát, nguồn tài nguyên được sử dụng hiệu quả hơn, góp phần tăng thu ngân sách và tạo việc làm cho người lao động.