Phú Thọ tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng điện để giữ nhịp tăng trưởng

Áp lực từ nhu cầu điện tại Phú Thọ

Theo số liệu của tỉnh Phú Thọ, GRDP 6 tháng đầu năm 2026 đứng đầu khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ, phản ánh đà tăng trưởng mạnh của địa phương. Cùng với quá trình mở rộng các khu công nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và chế biến, chế tạo, nhu cầu sử dụng điện tăng nhanh, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm nguồn cung ổn định, an toàn và liên tục.

Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, hạ tầng điện là một trong những yếu tố quan trọng quyết định năng lực cạnh tranh của địa phương. Nếu hệ thống truyền tải không theo kịp tốc độ phát triển kinh tế, nguy cơ quá tải cục bộ có thể ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp cũng như sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Theo báo cáo của EVN, điện thương phẩm của Phú Thọ trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 5.919,77 triệu kWh, tăng 15,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm 62,28% tổng sản lượng điện tiêu thụ, cho thấy nhu cầu điện tiếp tục gia tăng cùng với sự phát triển của hoạt động sản xuất.

Sự mở rộng của các dự án FDI, nhất là trong lĩnh vực công nghệ cao, cũng làm nhu cầu phụ tải liên tục thiết lập mức mới. Đến cuối tháng 5/2026, công suất phụ tải cực đại của toàn tỉnh đạt 2.299 MW, tăng 11,4% so với cùng kỳ. Theo dự báo của ngành điện, trong các đợt nắng nóng cao điểm, phụ tải có thể vượt 2.400 MW.

Hiện hệ thống điện Phú Thọ được cấp nguồn từ 3 trạm biến áp 500 kV với tổng dung lượng 4.950 MVA (Hòa Bình, Việt Trì và Vĩnh Yên) cùng 8 trạm biến áp 220 kV có tổng dung lượng 3.125 MVA. Tuy nhiên, các máy biến áp 220 kV hiện vận hành ở mức khoảng 77% công suất, cho thấy dư địa dự phòng cho nhu cầu phụ tải mới không còn lớn.

Áp lực cũng thể hiện rõ trên lưới điện 110 kV. Trong cao điểm tháng 5 và tháng 6/2026, có 28 máy biến áp vận hành ở mức 80-100% công suất. Thực trạng này cho thấy hệ thống truyền tải đang chịu áp lực lớn trước tốc độ tăng trưởng phụ tải, đòi hỏi các dự án đầu tư, nâng cấp lưới điện cần được triển khai kịp thời để bảo đảm cung ứng điện ổn định, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Tháo gỡ vướng mắc để tăng tốc các dự án điện

Để đáp ứng nhu cầu phụ tải ngày càng tăng, ngành điện đang đẩy mạnh đầu tư hệ thống truyền tải trên địa bàn Phú Thọ. Trong đó, Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) triển khai 17 dự án lưới điện 500 kV và 220 kV, còn Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) dự kiến đầu tư 54 công trình lưới điện 110 kV giai đoạn 2026-2030 với tổng vốn khoảng 3.425 tỷ đồng.

Theo kế hoạch, EVNNPT sẽ hoàn thành 3 dự án trong năm 2026, 6 dự án trong năm 2027 và 8 dự án giai đoạn 2028-2029, góp phần nâng cao năng lực truyền tải cho khu vực. Song song đó, EVNNPC dự kiến bổ sung 2.237 MVA công suất trạm biến áp và khoảng 226 km đường dây 110 kV, tạo dư địa đáp ứng nhu cầu phụ tải trong những năm tới.

Tuy nhiên, tiến độ nhiều công trình trọng điểm vẫn chịu ảnh hưởng bởi công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Trong 8 dự án lưới điện 110 kV cấp bách theo chỉ đạo của tỉnh, đến nay mới có 2 dự án hoàn thành đóng điện, còn 6 dự án chậm từ 1-3 tháng so với kế hoạch.

Theo báo cáo tại hội nghị, những vướng mắc chủ yếu phát sinh trong quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng. Tại một số vị trí, phương án bồi thường chưa thể phê duyệt do hồ sơ đất đai cần tiếp tục rà soát, xác minh; một số hộ dân còn có ý kiến về đơn giá bồi thường và chính sách hỗ trợ, khiến tiến độ bàn giao mặt bằng chưa đáp ứng yêu cầu.

Bên cạnh đó, các dự án truyền tải trọng điểm như đường dây 500 kV Lào Cai - Vĩnh Yên và đường dây 220 kV Việt Trì - Tam Dương - Bá Thiện vẫn gặp khó khăn trong công tác giải phóng hành lang tuyến. Tại một số vị trí, nhà ở và công trình của người dân trong phạm vi hành lang an toàn chưa được di dời, ảnh hưởng đến tiến độ kéo dây và hoàn thiện công trình.

Theo ông Phạm Hồng Phương, Phó Tổng giám đốc EVN, cùng với quá trình phát triển công nghiệp, nhu cầu điện của Phú Thọ sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những năm tới. Vì vậy, bên cạnh việc tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ các dự án đang triển khai, địa phương và ngành điện cần chủ động chuẩn bị hạ tầng truyền tải cho giai đoạn sau năm 2027, bảo đảm hệ thống điện luôn đi trước một bước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư.

Đặc thù của dự án truyền tải điện là chỉ cần một vài vị trí móng cột hoặc khoảng néo chưa được bàn giao cũng có thể khiến toàn bộ tuyến không thể thi công đồng bộ. Vì vậy, việc xử lý dứt điểm từng điểm nghẽn về mặt bằng có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ cũng như hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư.

Đồng bộ giải pháp, quyết tâm hoàn thành đúng tiến độ

Trước thực tế trên, Ban Chỉ đạo phát triển điện lực tỉnh Phú Thọ yêu cầu các địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ các dự án. Bà Phùng Thị Kim Nga, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, khẳng định quan điểm không điều chỉnh, không gia hạn tiến độ. Những địa phương chậm bàn giao mặt bằng phải giải trình rõ nguyên nhân và chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh.

Để đẩy nhanh tiến độ, tỉnh chỉ đạo thực hiện kiểm kê, phê duyệt phương án bồi thường theo hình thức cuốn chiếu. Các trung tâm phát triển quỹ đất được yêu cầu khẩn trương xác minh nguồn gốc đất, hoàn thiện thủ tục đến đâu bàn giao mặt bằng đến đó. Đồng thời, các sở, ngành phải trực tiếp hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh.

Địa phương cũng phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an trong công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương bàn giao mặt bằng, đồng thời xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn thi công. Với những trường hợp cố tình cản trở hoặc không chấp hành, cơ quan chức năng sẽ xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Về phía ngành điện, EVN cùng các đơn vị thành viên được yêu cầu bố trí đầy đủ nhân lực, hồ sơ kỹ thuật và nguồn vốn phục vụ giải phóng mặt bằng. Những vị trí đã có mặt bằng sạch phải tổ chức thi công ngay, tránh tình trạng chờ hoàn thành toàn tuyến mới triển khai, ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.

Theo lãnh đạo tỉnh Phú Thọ, điện cùng với nguồn nhân lực là hai yếu tố được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm khi lựa chọn địa điểm sản xuất. Vì vậy, việc hoàn thành đúng tiến độ các dự án điện không chỉ bảo đảm cung ứng điện trước mắt mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo nền tảng để địa phương hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.