Phát triển làng nghề mây tre đan Phú Vinh gắn với Chương trình OCOP
Lê Tuấn
Chương Mỹ là huyện dẫn đầu Hà Nội về số lượng làng nghề với 175 làng nghề truyền thống và làng có nghề. Với hơn 400 năm hình thành và phát triển, làng Phú Vinh thuộc xã Phú Nghĩa được coi là “xứ Mây” nổi tiếng về nghề đan mây tre được tạo nên nhờ đôi tay khéo léo của các nghệ nhân. Làng nghề mây tre đan Phú Vinh hiện đã được công nhận sản phẩm OCOP (Chương trình mỗi xã một sản phẩm).
Làng nghề mây tre đan Phú Vinh, nơi nắm giữ linh hồn của sản phẩm OCOP
Làng nghề mây tre đan Phú Vinh từ lâu đã nổi tiếng với hàng trăm sản phẩm mây tre đan đẹp mắt, tinh tế. Bằng sự sáng tạo, khéo léo của mình, người dân làng nghề không chỉ làm ra những vật dụng hàng ngày như: khay, đĩa, rổ,… mà còn thể hiện nét tài hoa trong những món đồ lưu niệm đẹp mắt, đòi hỏi kỹ thuật cao như: khung ảnh, đồ trang trí, tranh chân dung,… và cả những sản phẩm nội thất cho những ai ưa sự độc đáo như bình hoa, đèn ngủ,...
Nét đặc trưng trong sản phẩm mây, tre, đan Phú Vinh là hình dáng tuy đơn giản, mộc mạc nhưng kỹ thuật sản xuất lại rất tinh xảo, đòi hỏi sự công phu của những đôi bàn tay tài hoa, khéo léo. Theo nhiều chủ của hàng, các sản phẩm mây tre đan Phú Vinh không chỉ bền mà còn đẹp, chất lượng không thua kém gì các sản phẩm cùng kiểu dáng làm từ các chất liệu khác. Do vậy, nhiều khách hàng rất thích sử dụng các loại vật dụng làm từ chất liệu này… Chính vì vậy, sản phẩm của Phú Vinh không chỉ có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới. Đây còn là địa điểm du lịch được nhiều du khách tìm đến.
Mây tre đan Phú Vinh được biết đến với các sản phẩm đa dạng về chủng loại, mẫu mã tinh tế.
Đặc biệt, để cho sản phẩm có độ đa dạng về màu sắc, người làng nghề Phú Vinh còn có bí quyết tạo màu riêng. Các nan mây sau khi chẻ, phơi khô, sấy sẽ được nhúng vào các chậu lá cây sòi băm nhỏ đã được nấu sôi. Sợi nan được nhúng vào nước khoảng 15-20 lần sau đó phơi trong nắng cho khô. Các nan nhúng nước sồi sẽ có màu vàng đều. Muốn màu đen óng ả, các nan mây được đem ngâm bùn ao từ ba đến năm ngày. Đây là cách tạo màu hoàn toàn tự nhiên, không hóa chất giúp cho sản phẩm mây tre đan của Phú Vinh luôn là những sản phẩm thân thiện với môi trường và có độ bền màu cao tới 30-40 năm.
Từ năm 2007, Câu lạc bộ Nghệ nhân Phú Vinh ra đời, tập hợp nhiều thợ giỏi để gìn giữ và phát triển nghề, thiết kế gần 60 sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP. Sau hơn 3 năm triển khai Chương trình OCOP, làng nghề mây tre đan Phú Vinh đã có 52 sản phẩm được công nhận 4 sao, 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao.
Hiện cơ sở sản xuất mây tre đan của nghệ nhân ưu tú Hoàng Văn Hạnh, nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh mỗi cơ sở có 10 sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao; Công ty TNHH mây tre đan Việt Quang đã có hơn 20 sản phẩm được thành phố Hà Nội chứng nhận là sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 3 sao, 4 sao như: Bộ đèn đan vảy rồng, bát bộ ba, khay để hoa quả...; Hay doanh nghiệp Hoa Sơn của nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Trung có 17 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao và 1 sản phẩm tiềm năng 5 sao.
Một góc trưng bày sản phẩm tại Xưởng sản xuất của Công ty TNHH mây tre đan Việt Quang.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Trung, Hội trưởng Hội doanh nghiệp mây tre đan huyện Chương Mỹ từng chia sẻ, Chương Mỹ có điều kiện thuận lợi để thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Những năm gần đây, các nghệ nhân, thợ giỏi làng nghề đã không ngừng sáng tạo mẫu mã sản phẩm OCOP từ mây tre đan để tạo ra các sản phẩm thủ công đảm bảo chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật. Đặc biệt, sản phẩm OCOP mây tre đan Phú Vinh đã được xuất khẩu sang gần 50 nước trên thế giới và rất được các du khách đến từ Nhật, Mỹ, Đức, Pháp… ưa thích.
Có thể thấy, chương trình OCOP đã tạo động lực cho làng nghề mây tre đan Phú Vinh từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm. Đồng thời tạo thêm được nhiều chỗ làm việc mới, tạo điều kiện cho lao động nông thôn tăng thu nhập, ổn định và cải thiện đời sống.
Ngôi nhà làm bằng mây, tre của nghệ nhân Ưu tú Hoàng Văn Hạnh đón Công chúa Thụy Điển.
Gìn giữ và phát huy tinh hoa làng nghề mây tre đan Phú Vinh
Hiện nay, nghề đan mây tre là nghề chính của đa số dân cư ở Phú Vinh, với 98% hộ dân làm nghề chuyên nghiệp trên tổng số 2.200 hộ. Bình quân mỗi năm, làng nghề Phú Vinh sản xuất đạt lợi nhuận từ 100-200 tỷ đồng, góp phần tạo nguồn thu nhập ổn định cho đa số dân cư ở địa phương. Đặc biệt, nghề đan mây tre còn giúp duy trì và phát triển nền văn hóa truyền thống của người Việt, đồng thời góp phần bảo tồn và phát triển di sản văn hóa của địa phương.
Người dân Phú Vinh cũng đẩy mạnh kinh doanh trực tuyến, xây dựng website, quảng bá sản phẩm qua các kênh truyền thông xã hội để tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và tiện lợi. Họ cũng hợp tác với các đối tác nước ngoài để tìm kiếm các kênh tiếp thị, xuất khẩu sản phẩm ra thị trường quốc tế, đồng thời đẩy mạnh xây dựng thương hiệu và chất lượng sản phẩm.
Ông Nguyễn Đình Hoa, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân huyện Chương Mỹ từng nhấn mạnh, những năm vừa qua, Chương Mỹ đã đẩy mạnh triển khai sản phẩm OCOP tại các làng nghề mây tre đan xã Phú Nghĩa, phấn đấu được thành phố công nhận đạt OCOP; thường xuyên tuyên truyền người dân tham gia các lớp tập huấn xây dựng sản phẩm OCOP; khuyến khích đa dạng hóa sản phẩm OCOP, thúc đẩy xúc tiến thương mại, quảng bá Chương trình OCOP để tìm đầu ra cho sản phẩm…
Văn phòng nông thôn mới Hà Nội đồng hành cùng bài viết này.
