Phát hiện đường dây sản xuất giày giả mạo quy mô lớn: Cảnh báo những lỗ hổng trong chuỗi gia công xuất khẩu

Vụ việc có quy mô lớn và yếu tố xuyên biên giới

Từ nguồn thông tin do Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa Hoa Kỳ (HSI) cung cấp thông qua cơ chế phối hợp nghiệp vụ, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã triển khai xác minh và kiểm tra một doanh nghiệp sản xuất tại TP.HCM có dấu hiệu gia công giày mang nhãn hiệu Nike để xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Thông tin ban đầu chỉ ghi nhận khoảng 12.000 đôi giày nghi vấn. Tuy nhiên, quá trình xác minh cho thấy quy mô thực tế lớn hơn nhiều khi tổng số hàng hóa liên quan lên tới gần 50.000 đôi giày. Theo cơ quan chức năng, các sản phẩm được gia công với mức độ hoàn thiện cao, khó phân biệt bằng mắt thường với hàng chính hãng, kể cả mã xác thực trên từng đôi giày cũng được sao chép từ sản phẩm thật.

Đáng chú ý, một phần hàng hóa đã được xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ trước khi vụ việc được phát hiện. Trước nguy cơ số hàng còn lại tiếp tục được hoàn thiện để xuất khẩu, ngày 16/7/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành quyết định kiểm tra việc chấp hành pháp luật đối với Công ty MP tại TP.HCM. Hoạt động kiểm tra được thực hiện với sự phối hợp của Cục A05 (Bộ Công an) và lực lượng công an địa phương.

Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện doanh nghiệp đang lưu giữ và sản xuất số lượng lớn giày thành phẩm, bán thành phẩm mang các dấu hiệu "NIKE", "NIKE AIR" và "AIR JORDAN".

Cụ thể, đoàn kiểm tra ghi nhận 25.396 đôi giày thành phẩm với trị giá hơn 12,3 tỷ đồng; đồng thời phát hiện 20.875 đôi mũ giày và 10.800 đôi đế giày đang trong quá trình hoàn thiện, có tổng trị giá hơn 11,2 tỷ đồng. Nếu tính theo giá thị trường, tổng giá trị số hàng hóa này ước tính vượt 100 tỷ đồng.

Theo giải trình của doanh nghiệp, toàn bộ sản phẩm được thực hiện theo hợp đồng gia công với Công ty F.C.T, nguyên liệu do đối tác nước ngoài cung cấp và sau khi hoàn thiện sẽ xuất trả cho đối tác để tiêu thụ tại thị trường Hoa Kỳ.

Doanh nghiệp cũng xuất trình các tài liệu gồm hợp đồng gia công, thư điện tử trao đổi với đối tác, tài liệu được cho là giấy ủy quyền sử dụng nhãn hiệu Nike cùng hồ sơ xuất khẩu nhằm chứng minh tính hợp pháp của lô hàng. Theo hồ sơ này, từ đầu năm 2026 đến thời điểm kiểm tra, doanh nghiệp đã xuất khẩu 11 container giày mang nhãn hiệu Nike và Air Jordan sang Hoa Kỳ với tổng giá trị khai báo hơn 25,46 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo xác nhận từ Nike Việt Nam và Giám đốc cấp cao Bộ phận Li-xăng toàn cầu của Nike Inc., doanh nghiệp không được cấp bất kỳ giấy phép, hợp đồng li-xăng hay văn bản ủy quyền nào để sử dụng các nhãn hiệu nêu trên. Trên cơ sở tài liệu thu thập được cùng ý kiến của chủ thể quyền và thông tin do HSI cung cấp, cơ quan chức năng nhận định số hàng hóa có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.

Cảnh báo phương thức lợi dụng gia công quốc tế

Theo đánh giá của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đây là một trong những vụ việc có quy mô lớn và tính chất phức tạp về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được phát hiện trong những năm gần đây.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở số lượng hàng hóa mà còn ở phương thức thực hiện. Vụ việc có yếu tố xuyên biên giới với sự tham gia của các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam, Hoa Kỳ và Trung Quốc, đồng thời cho thấy nguy cơ lợi dụng hoạt động gia công quốc tế kết hợp với các tài liệu được cho là hợp pháp để đưa hàng hóa giả mạo vào chuỗi cung ứng xuất khẩu.

Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của cơ chế phối hợp quốc tế trong chia sẻ thông tin và phát hiện các vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố nước ngoài. Quan trọng hơn, vụ việc góp phần nhận diện một phương thức vi phạm mới có thể còn tồn tại trên thị trường, với sự tham gia của nhiều chủ thể và không loại trừ khả năng có sự thông đồng trong toàn bộ chuỗi hoạt động.

Từ góc độ quản lý thị trường, vụ việc cũng đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát hoạt động gia công xuất khẩu, nâng cao trách nhiệm xác minh của doanh nghiệp đối với đối tác nước ngoài và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan thực thi trong nước với các tổ chức quốc tế nhằm ngăn chặn nguy cơ hàng giả xâm nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hiện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã lập biên bản kiểm tra, áp dụng các biện pháp ngăn chặn theo quy định, đồng thời tiếp tục mở rộng xác minh nguồn gốc nguyên liệu, các đối tác liên quan và hoàn thiện hồ sơ để xem xét chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra xử lý theo quy định của pháp luật.