Niềm tin vào mục tiêu tăng trưởng hai con số

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tháng 8 đạt 83,06 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 8 tháng, con số này đạt 597,93 tỷ USD, tăng 16,3%. Đáng chú ý, xuất khẩu tăng 14,8%, nhập khẩu tăng 17,9% và cán cân thương mại tiếp tục duy trì mức xuất siêu ước đạt 12,9 tỷ USD.

Xuất khẩu lập kỷ lục mới

Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: kim ngạch xuất khẩu 8 tháng đầu năm ước đạt khoảng 306 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ, qua đó đạt và vượt chỉ tiêu tăng trưởng xuất khẩu đề ra. Bình quân mỗi tháng, xuất khẩu đạt 38,2 tỷ USD; riêng tháng 7 và tháng 8 đều vượt 42 tỷ USD, trở thành những tháng có kim ngạch cao nhất từ trước tới nay.

“Kết quả này không chỉ cho thấy sức bật của xuất khẩu Việt Nam trong bối cảnh khó khăn chung, mà còn chứng minh năng lực cạnh tranh ngày càng tăng của doanh nghiệp Việt trên các thị trường quốc tế”, Thứ trưởng nhận định.

Đóng góp quan trọng vào kết quả chung là nhóm hàng nông sản, thủy sản. Việt Nam đã xuất khẩu 1,4 triệu tấn cà phê, trị giá 6,5 tỷ USD, tăng 7,8% về lượng và tăng tới 61,1% về giá trị. Hạt tiêu, dù giảm 9,8% về lượng với khoảng 166.000 tấn, nhưng lại tăng 26,9% về giá trị, mang về 1,1 tỷ USD. Thủy sản cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, ước đạt 7,16 tỷ USD, tăng 13,5%.

“Có thể thấy, ngay cả trong trường hợp khối lượng xuất khẩu không tăng, giá trị vẫn duy trì đà đi lên mạnh mẽ. Điều này phản ánh hiệu quả từ việc nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị gia tăng và tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do (FTA)”, Thứ trưởng Tân nhấn mạnh.

Song song với nông sản và thủy sản, nhóm công nghiệp chế biến nổi lên như một động lực mạnh mẽ. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện ước đạt 66,9 tỷ USD, tăng 43,1% – một con số ấn tượng cho thấy vai trò ngày càng lớn của ngành công nghệ cao trong xuất khẩu. Các mặt hàng khác cũng tăng trưởng vượt bậc: nhựa, đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận đạt khoảng 5,5 tỷ USD, tăng tới 121,8%; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 37,4 tỷ USD, tăng 13,8%.

Ở nhóm hàng truyền thống, dệt may đạt 26,5 tỷ USD (tăng 8,5%), giày dép 16,1 tỷ USD (tăng 7,2%), phương tiện vận tải và phụ tùng 11,4 tỷ USD (tăng 12,7%), gỗ và sản phẩm gỗ 11,1 tỷ USD (tăng 6,5%). “Đây đều là các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, chiếm tỷ trọng lớn và tiếp tục duy trì tăng trưởng ổn định. Đặc biệt, sự bứt phá của nhóm công nghiệp chế biến cho thấy chuyển dịch cơ cấu hàng hóa xuất khẩu đang đi đúng hướng”, ông Tân đánh giá.

Đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu bình quân 12%/năm, Việt Nam cần duy trì kim ngạch khoảng 37,9 tỷ USD mỗi tháng. Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, hiện mức bình quân đang cao hơn, đạt 38,2 tỷ USD/tháng, cho thấy khả năng hoàn thành và vượt mục tiêu là hoàn toàn khả thi.

“Kinh nghiệm cho thấy, những tháng cuối năm thường thuận lợi hơn cho sản xuất, lưu thông và xuất khẩu. Do đó, chúng tôi tin rằng đà tăng trưởng sẽ được duy trì và tiếp tục bứt phá”, ông nói.

Đồng bộ giải pháp, hỗ trợ doanh nghiệp

Ngay từ đầu năm, Chính phủ, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để thúc đẩy xuất khẩu. Hằng tháng, hằng quý, các tổ chức, hiệp hội và doanh nghiệp đều chủ động triển khai các biện pháp thích ứng với thị trường.

Trong giai đoạn tới, Bộ Công Thương xác định sẽ tập trung cao độ vào một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu, đồng thời tạo thêm động lực mới cho nền kinh tế. Trước hết, việc khai thác hiệu quả các thị trường hiện có sẽ tiếp tục được coi trọng, không chỉ ở những thị trường truyền thống đã khẳng định được vị thế của hàng hóa Việt Nam như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, mà còn ở các thị trường khu vực lân cận. Cùng với đó, Bộ cũng sẽ chú trọng mở rộng sang những thị trường tiềm năng mới nổi, nơi nhu cầu tiêu dùng đang gia tăng mạnh, đồng thời dung lượng thị trường còn nhiều dư địa cho sản phẩm Việt. Đây là hướng đi quan trọng để giúp doanh nghiệp Việt Nam tránh phụ thuộc quá nhiều vào một số thị trường lớn và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu.

Song song với công tác mở rộng thị trường, Bộ Công Thương cũng đặt trọng tâm vào việc đổi mới và nâng cao hiệu quả hỗ trợ doanh nghiệp. Hoạt động này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin hay tư vấn thủ tục, mà sẽ được triển khai theo hướng chuyên sâu, sát thực tế hơn. Bộ sẽ phát huy mạnh mẽ vai trò của các cơ quan đại diện ngoại giao, thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, coi đây là “cánh tay nối dài” trong việc nắm bắt xu hướng tiêu dùng, tìm kiếm đối tác và mở đường cho hàng hóa Việt thâm nhập thị trường. Qua đó, doanh nghiệp trong nước sẽ có thêm kênh tiếp cận đáng tin cậy, giảm chi phí và rủi ro khi tìm hiểu, thâm nhập thị trường mới.

Ngoài ra, đa dạng hóa các hình thức xúc tiến thương mại cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Thay vì chỉ tập trung vào các hoạt động xúc tiến xuất khẩu truyền thống, Bộ Công Thương sẽ mở rộng thêm các hình thức xúc tiến nhập khẩu, nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất, nhất là trong bối cảnh nhiều ngành hàng xuất khẩu phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Sự chủ động này sẽ giúp doanh nghiệp có được nguồn cung ổn định, giảm thiểu nguy cơ gián đoạn sản xuất, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh về giá thành và chất lượng sản phẩm.

Một hướng đi khác được Bộ chú trọng là tăng cường cảnh báo sớm các rủi ro thương mại. Trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, các vụ kiện phòng vệ thương mại ngày càng phổ biến, Bộ Công Thương sẽ đẩy mạnh xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, cung cấp thông tin kịp thời cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, Bộ cũng cam kết sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp trong xử lý các vụ kiện cả trong và ngoài nước, từ khâu thu thập chứng cứ, chuẩn bị hồ sơ đến tham vấn pháp lý quốc tế. Sự đồng hành này có ý nghĩa then chốt, giúp doanh nghiệp yên tâm hơn khi mở rộng xuất khẩu, đồng thời bảo vệ uy tín và hình ảnh của hàng Việt trên thị trường quốc tế.

Cuối cùng, Bộ Công Thương xác định một nhiệm vụ chiến lược là đẩy mạnh đàm phán, tháo gỡ các rào cản phi thuế quan và hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua những rào cản kỹ thuật mới tại các thị trường xuất khẩu. Đây là những thách thức không nhỏ bởi xu hướng các nước siết chặt tiêu chuẩn về môi trường, lao động, nguồn gốc xuất xứ ngày càng gia tăng. Việc tham gia chủ động, tích cực vào quá trình đàm phán không chỉ giúp hàng hóa Việt Nam thuận lợi hơn khi thâm nhập thị trường mà còn góp phần khẳng định uy tín quốc gia, nâng tầm vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Với bức tranh tích cực sau 8 tháng, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân tin tưởng hoạt động xuất nhập khẩu sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, góp phần quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2025. “Chúng tôi đặt niềm tin vào mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm nay và xa hơn là hướng đến tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo. Động lực này sẽ đến từ sự kết hợp chặt chẽ giữa chính sách vĩ mô, nỗ lực cải cách thể chế, cùng sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp”, ông khẳng định.