Nghệ An hướng tới mục tiêu xuất khẩu 5 tỷ USD năm 2026

Tăng trưởng xuất khẩu kỷ lục tạo nền tảng mới

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn nổi bật trong bức tranh xuất nhập khẩu của Nghệ An. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa toàn tỉnh Nghệ An ước đạt 4.524,5 triệu USD, tăng 42,6% so với năm 2024, vượt xa kế hoạch và mục tiêu phấn đấu đã đề ra từ đầu năm. Đây không chỉ là con số mang ý nghĩa thống kê, mà còn phản ánh rõ xu hướng phục hồi mạnh mẽ của hoạt động sản xuất, chế biến và xuất khẩu sau giai đoạn nhiều biến động của kinh tế thế giới.

Đáng chú ý, mức tăng trưởng không phân bổ dàn trải mà tập trung rõ nét ở một số nhóm ngành chủ lực. Các sản phẩm thiết bị và linh kiện điện tử ghi nhận mức tăng trên 150%, trở thành điểm sáng mới trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu. Bên cạnh đó, những ngành truyền thống như dệt may, da giày tiếp tục duy trì đà tăng ổn định, cho thấy khả năng thích ứng tốt của doanh nghiệp trước những thay đổi về đơn hàng, tiêu chuẩn kỹ thuật và chi phí logistics. Nhóm dây điện và cáp điện cũng duy trì nhịp tăng trưởng tích cực, góp phần mở rộng quy mô xuất khẩu của tỉnh.

Song song với xuất khẩu, kim ngạch nhập khẩu của Nghệ An năm 2025 ước đạt hơn 4 tỷ USD, tăng gần 50% so với năm trước. Điều này phản ánh nhu cầu lớn về nguyên phụ liệu, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất, đồng thời cho thấy sự mở rộng đáng kể của khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo trên địa bàn.

Một điểm đáng ghi nhận khác là độ mở thị trường của hàng hóa Nghệ An tiếp tục được mở rộng. Trong năm, sản phẩm của tỉnh đã hiện diện tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, với nhiều thị trường chủ lực duy trì kim ngạch ổn định. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào một số thị trường lớn, mà còn tăng khả năng chống chịu trước các rủi ro về chính sách thương mại và biến động nhu cầu toàn cầu.

Nghệ An điều hành linh hoạt, xúc tiến có trọng tâm

Đằng sau những con số tăng trưởng là quá trình điều hành đồng bộ, bám sát thực tiễn của ngành Công Thương Nghệ An. Ngay từ đầu năm 2025, công tác nắm bắt tình hình doanh nghiệp được triển khai thường xuyên, thông qua các tổ công tác và kênh làm việc trực tiếp với cộng đồng sản xuất, xuất nhập khẩu. Trên cơ sở đó, những khó khăn về thị trường, thuế quan, rào cản kỹ thuật và phòng vệ thương mại được tổng hợp, phân tích để kịp thời tham mưu giải pháp xử lý.

Trong bối cảnh một số thị trường lớn có điều chỉnh chính sách thương mại, ngành Công Thương đã chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị có tỷ trọng xuất khẩu cao, nhằm giảm thiểu tác động bất lợi. Việc phối hợp với các cơ quan chức năng và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài giúp thông tin về chính sách, tiêu chuẩn và nguy cơ tranh chấp thương mại được cập nhật kịp thời, hỗ trợ doanh nghiệp có phương án ứng phó phù hợp.

Hoạt động xúc tiến thương mại được đổi mới theo hướng tập trung và linh hoạt hơn. Thay vì triển khai dàn trải, ngành Công Thương ưu tiên các nhóm mặt hàng có lợi thế cạnh tranh, phù hợp với diễn biến thị trường từng thời điểm. Các đoàn doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm trong nước được tổ chức gắn với mục tiêu tìm kiếm đối tác, mở rộng kênh phân phối và xây dựng thương hiệu. Đồng thời, các diễn đàn kết nối cung cầu, kết nối giao thương với những thị trường lớn tiếp tục được duy trì, tạo không gian trao đổi trực tiếp giữa doanh nghiệp Nghệ An với đối tác quốc tế.

Bên cạnh phương thức xúc tiến truyền thống, việc ứng dụng công nghệ số và nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới được khuyến khích mạnh mẽ. Doanh nghiệp từng bước tiếp cận các sàn giao dịch lớn, mở thêm kênh tiêu thụ mới, giảm chi phí trung gian và nâng cao khả năng tiếp cận người mua cuối cùng. Đây được xem là hướng đi phù hợp trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng dịch chuyển sang môi trường số.

Cùng với đó, công tác thu hút đầu tư và hỗ trợ triển khai dự án sản xuất cũng được coi là giải pháp căn cơ để tạo nguồn hàng xuất khẩu bền vững. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp trọng điểm, đặc biệt trong lĩnh vực chế biến, chế tạo và sản xuất linh kiện, không chỉ gia tăng giá trị xuất khẩu mà còn từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp gắn với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bước sang năm 2026, Nghệ An đặt ra mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 5 tỷ USD, trong khi kim ngạch nhập khẩu được kiểm soát ở mức khoảng 4 tỷ USD. Đây là chỉ tiêu mang tính kế thừa, dựa trên nền tảng tăng trưởng của năm 2025, đồng thời phản ánh quyết tâm nâng tầm vai trò của xuất khẩu trong cơ cấu tăng trưởng kinh tế địa phương.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành Công Thương xác định tiếp tục lấy doanh nghiệp làm trung tâm của mọi chính sách hỗ trợ. Trọng tâm không chỉ là mở rộng thị trường, mà còn là nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Việc định hướng sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, thay vì chạy theo sản lượng, được coi là yếu tố then chốt để đảm bảo tăng trưởng bền vững.

Một hướng đi quan trọng khác là phát huy hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Thông qua việc hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan, quy tắc xuất xứ và các cam kết mở cửa thị trường, ngành Công Thương kỳ vọng sẽ mở thêm dư địa tăng trưởng tại những thị trường có sức mua lớn và yêu cầu cao về chất lượng. Song song với đó, công tác cập nhật thông tin thị trường, cảnh báo sớm các rủi ro về phòng vệ thương mại tiếp tục được tăng cường để doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Ở góc độ nội tại, việc nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp vẫn là trụ cột quan trọng. Năm 2025, chỉ số sản xuất công nghiệp của Nghệ An tăng ở mức hai con số, phản ánh sự mở rộng đáng kể của khu vực công nghiệp. Giá trị gia tăng ngành công nghiệp và tổng mức bán lẻ hàng hóa đều đạt kết quả tích cực, tạo nền tảng thuận lợi cho việc mở rộng xuất khẩu trong những năm tiếp theo. Những kết quả này cho thấy mối liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, lưu thông trong nước và xuất khẩu đang dần được củng cố.