Thứ tư, 23/04/2025 00:00 (GMT+7)

Ngành sản xuất ô tô đẩy mạnh chuyển đổi xanh

Thiên Trường

Thị trường ô tô ít hoặc không phát thải - gọi chung là ô tô "xanh" đang có cơ hội lớn để phát triển mạnh mẽ.

 

Ảnh minh họa
Mở lối cho những chiếc xe "xanh" lăn bánh, tạo nên một không gian giao thông xanh, sạch hơn

 

Nếu mỗi chiếc xe hơi lưu thông trên đường được ví như một trạm phát thải di động thì Việt Nam đang có gần 6,5 triệu trạm phát thải như vậy. Những chiếc xe hơi này cũng được coi là 1 tác nhân chính gây ô nhiễm không khí, ảnh hưởng tiêu cực trực tiếp đến sức khỏe người dân.

 

Theo phân tích từ Viện Sức khỏe nghề nghiệp và môi trường (Bộ Y tế), nguồn phát thải từ phương tiện giao thông vận tải là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến sự gia tăng ô nhiễm không khí ở các đô thị, chiếm 70% tổng lượng bụi và khí thải vào môi trường không khí. Phân tích cũng chỉ ra rằng nguồn ô nhiễm này là nguyên nhân gây nên khoảng 3,8 triệu ca tử vong sớm hàng năm.

 

Do đó, việc chuyển đổi, thay thế hay thậm chí "đóng cửa" những trạm phát thải này không chỉ là hành động phù hợp với xu thế chung trên toàn thế giới, mà còn là một nhiệm vụ cấp bách nếu Việt Nam muốn đạt mục tiêu đề ra, đó là đạt mức phát thải ròng bằng 0 - còn gọi là Net Zero vào năm 2050 như Chính phủ đã cam kết với cộng đồng quốc tế.

 

Nhận thức rõ thực trạng đó, thời gian qua, cả Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp đã có nhiều hành động thiết thực để cùng chung tay tạo động lực mới cho ngành ô tô, mở lối cho những chiếc xe "xanh" lăn bánh, tạo nên một không gian giao thông xanh, sạch hơn.

 

Tiểu ban Ngành Công nghiệp Ô tô - Xe máy thuộc EuroCham nhận định cam kết của Việt Nam về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng cho ngành công nghiệp ô tô. Theo lộ trình, toàn bộ xe buýt đô thị mới sẽ sử dụng năng lượng xanh từ năm 2025. Từ năm 2030, ít nhất 50% phương tiện giao thông đô thị và 100% xe taxi mới sẽ sử dụng điện và năng lượng xanh. Những mục tiêu này thể hiện vai trò quan trọng của ngành ô tô trong chiến lược môi trường của Việt Nam, phù hợp với xu hướng bền vững và giảm phát thải trên toàn cầu.

 

Để tăng doanh số bán hàng nội địa, Chính phủ đã ban hành chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ đối với ô tô lắp ráp trong nước (CKD), có hiệu lực từ tháng 9 đến hết tháng 11/2024. Tuy nhiên, biện pháp này không áp dụng cho xe nhập khẩu nguyên chiếc (CBU), dù các dòng xe này cũng đang đối mặt với những thách thức tương tự, bao gồm nhu cầu tiêu dùng suy giảm, tình trạng dư cung và hạn chế trong tiếp cận tín dụng. Tuy nhiên, việc hỗ trợ có chọn lọc này làm nảy sinh lo ngại về tính công bằng trong cơ chế hỗ trợ thị trường.

 

Song song với đó, chính phủ cũng đã thực hiện chính sách thúc đẩy ô tô điện chạy pin (BEV). Nghị định 10 miễn lệ phí trước bạ cho ô tô điện chạy pin đến hết năm 2025, sau đó áp dụng mức thu 50% trong hai năm tiếp theo, nhằm tăng khả năng tiếp cận phân khúc ô tô thân thiện với môi trường.

 

Ngoài ra, thuế tiêu thụ đặc biệt (thuế TTĐB) với ô tô điện chạy pin đã giảm xuống còn 3% từ tháng 3 năm 2022 đến tháng 2 năm 2027, trước khi tăng lên 11% sau giai đoạn này. Nếu kéo dài thời gian áp dụng mức giảm này, Chính phủ có thể khuyến khích hơn nữa quá trình chuyển dịch sang phương tiện giao thông chạy điện.

 

Bên cạnh đó, theo Quyết định 876 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giao thông vận tải chủ trì xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, chuyển đổi sử dụng điện trong lĩnh vực giao thông vận tải. Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư (nay hợp nhất là Bộ Tài Chính) được giao nhiệm vụ xây dựng, triển khai chính sách ưu đãi đầu tư, sản xuất và sử dụng xe điện, phương tiện và cơ sở hạ tầng sử dụng năng lượng xanh. Bộ Công Thương xây dựng lộ trình dừng sản xuất và nhập khẩu xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch vào năm 2040 và Bộ Xây dựng có trách nhiệm phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư phát triển mạng lưới trạm sạc.

 

Năm 2023, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã gửi báo cáo đề xuất chuyển đổi sang phương tiện giao thông chạy điện lên Chính phủ, trong đó khuyến nghị một số chính sách ưu đãi cho Ô tô điện chạy pin (BEV), ô tô điện chạy bằng pin nhiên liệu hydro (FCEV) và ô tô điện chạy bằng năng lượng mặt trời (SEV) để giảm phát thải và phát triển giao thông đô thị bền vững. Thay đổi này nhằm mục đích chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng, bao gồm xe buýt, xe khách và xe tải.

 

Hiện doanh số bán xe điện cho mục đích sử dụng cá nhân tại Việt Nam vẫn tương đối thấp. Tuy nhiên, các thành phố như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu chuyển đổi toàn bộ xe buýt công cộng sang xe buýt chạy điện hoặc sử dụng năng lượng xanh vào năm 2030. Để hiện thực hóa mục tiêu này, hạ tầng sạc công cộng cần phải được hoàn thiện để hỗ trợ ngành công nghiệp xe điện và đáp ứng mục tiêu về môi trường.

 

Phát triển, hoàn thiện hạ tầng cho xe điện sẽ giảm ô nhiễm không khí đô thị và lượng khí thải carbon, giúp Việt Nam sớm đạt được các mục tiêu về môi trường và đáp ứng cam kết quốc tế về khí nhà kính.

 

Xe điện sử dụng năng lượng hiệu quả hơn đáng kể so xe động cơ đốt trong, giảm chi phí về lâu dài cho người sử dụng và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch.

 

Mặc dù xe điện tại thị trường Việt hiện nay đắt hơn xe động cơ đốt trong nhưng chi phí pin giảm và những tiến bộ về công nghệ dự kiến sẽ giúp giá xe điện cạnh tranh hơn vào năm 2026 tại thị trường Việt Nam trong kế hoạch tăng trưởng xanh.

 

Khi phát triển hạ tầng xe điện hoàn thiện, Việt Nam có thể thu hút đầu tư trong và ngoài nước vào sản xuất và phát triển công nghệ xe điện. Khi đó, Việt Nam có thể trở thành quốc gia đi đầu khu vực trong lĩnh vực giao thông chạy điện, đồng thời tạo việc làm trong các lĩnh vực cơ sở hạ tầng, công nghệ và bảo trì.

 

Việc mở rộng hạ tầng xe điện, đặc biệt dọc theo các tuyến du lịch, có thể củng cố hình ảnh về một điểm đến du lịch xanh, giúp Việt Nam duy trì năng lực cạnh tranh so với các quốc gia trong cùng khu vực đang phát triển thị trường xe điện.

 

Việt Nam được đánh giá là sẽ không vấp phải vấn đề quá lớn khi phải "rẽ ngang" từ sản xuất ô tô động cơ đốt trong sang những loại xe thuần điện - vấn đề đang gặp nhiều trăn trở như ở một số cường quốc về sản xuất ô tô. Thậm chí, Việt Nam còn có cơ hội vươn lên trở thành một cường quốc sản xuất và xuất khẩu xe điện - một sự lựa chọn tất yếu của tương lai, nếu có những hành động quyết liệt, cụ thể và kịp thời bên cạnh những nỗ lực chuyển đổi xanh nền kinh tế nói chung mà Chính phủ đang rất thúc đẩy.

Đẩy mạnh đầu tư và mở rộng phát triển xe điện tại Việt Nam

Đẩy mạnh đầu tư và mở rộng phát triển xe điện tại Việt Nam

Việc phát triển xe điện tại Việt Nam hiện đang bước vào giai đoạn khởi sắc và có tiềm năng lớn, khi đất nước đang dần chuyển dịch từ các phương tiện chạy xăng sang sử dụng xe điện. Đây không chỉ là một bước tiến trong quá trình hiện đại hóa ngành giao thông vận tải, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. 
Xe điện tăng tốc nhưng vẫn thiếu quy chuẩn trạm sạc

Xe điện tăng tốc nhưng vẫn thiếu quy chuẩn trạm sạc

Thị trường ô tô điện tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng và được đánh giá rất nhiều tiềm năng. Song, nếu không kịp thời có chính sách hỗ trợ phát triển mạng lưới trạm sạc, chưa xây dựng hoàn thiện được quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến trạm sạc sẽ dẫn đến sự thiếu đồng bộ, thống nhất trong triển khai hệ thống các trạm sạc cả nước.
Cuộc đua mới trên thị trường xe điện

Cuộc đua mới trên thị trường xe điện

Trong khi tốc độ tăng trưởng xe “thuần” điện có xu hướng chậm lại tại châu Âu thì tại Việt Nam, nhu cầu sử dụng xe điện bao gồm ô tô điện và xe máy điện đang ngày càng gia tăng nhờ sự đóng góp của các thương hiệu nội địa và nhập khẩu. 
VinFast chính thức động thổ nhà máy lắp ráp xe điện tại Indonesia

VinFast chính thức động thổ nhà máy lắp ráp xe điện tại Indonesia

Subang, ngày 15/07/2024 – VinFast Auto chính thức tổ chức Lễ Động thổ Dự án Nhà máy Lắp ráp Xe điện tại Subang, Tây Java, Indonesia. Việc xây dựng nhà máy ở thị trường xe điện tiềm năng bậc nhất Đông Nam Á sẽ mang đến cơ hội việc làm cho lao động địa phương, khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của VinFast trong chiến lược mở rộng tại thị trường khu vực và cam kết th&uac
Sẽ có chính sách hỗ trợ các hãng taxi đổi sang xe điện

Sẽ có chính sách hỗ trợ các hãng taxi đổi sang xe điện

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái giao Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ, tạo điều kiện để doanh nghiệp vận tải sớm chuyển đổi phương tiện kinh doanh đường bộ sang sử dụng năng lượng sạch.
Trạm dừng nghỉ phải có trạm sạc cho xe điện

Trạm dừng nghỉ phải có trạm sạc cho xe điện

Theo quy định mới nhất vừa được Bộ Giao thông vận tải ban hành, có hiệu lực từ 5/10/2024; các trạm dừng nghỉ xây dựng trên các tuyến cao tốc, quốc lộ, tỉnh lộ phải có trạm sạc, cũng như điểm đỗ dành riêng cho xe ô tô điện.
Việt Nam đang đi đầu về phủ hạ tầng trạm sạc cho xe điện

Việt Nam đang đi đầu về phủ hạ tầng trạm sạc cho xe điện

Xuất phát sau nhưng Việt Nam đang là một trong những nước sở hữu hạ tầng trạm sạc có mật độ lớn hàng đầu thế giới.