Ngân hàng MSB: Kinh doanh đi lùi, nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh

MSB lấy lợi nhuận bù đắp dự phòng rủi ro tín dụng

Báo cáo tài chính hợp nhất quý 3/2024 tại ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (HOSE: MSB) ghi nhận kết quả kinh doanh sụt giảm, do nguồn thu nhập chính giảm nhẹ, chi phí tăng, đặc biệt là chi phí dự phòng rủi ro tín dụng.
Cụ thể, quý 3/2024, nguồn thu chính của ngân hàng là thu nhập lãi thuần sụt giảm nhẹ gần 2% so với cùng kỳ, đạt 2.396 tỷ đồng.

Trong khi đó, các nguồn thu ngoài lãi tăng trưởng khá tốt như lãi thuần từ dịch vụ đạt 370,5 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ; mua bán chứng khoán đầu tư đạt gần 65 tỷ đồng, cao gấp 9 lần cùng kỳ; lãi từ hoạt động khác lãi hơn 230 tỷ đồng trong khi cùng kỳ lỗ 62 tỷ đồng và lãi hơn 1,5 tỷ đồng từ mua bán chứng khoán kinh doanh. Ngược lại, ngân hàng MSB ghi nhận khoản lỗ hơn 130,6 tỷ đồng từ kinh doanh ngoại hối, trong khi cùng kỳ lãi hơn 565 tỷ đồng.

Tuy nhiên, quý 3/2024 do tăng chi phí hoạt động lên 1.163 tỷ đồng khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng giảm 15% so với cùng kỳ, chỉ còn 1.769 tỷ đồng. Thêm vào đó, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tại MSB tăng 34% lên tới 558 tỷ đồng. Do đó, lợi nhuận trước thuế tại MSB đạt hơn 1.211 tỷ đồng, giảm 28% so với cùng kỳ và lãi sau thuế hơn 978 tỷ đồng, giảm 26%.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2024, lợi nhuận trước thuế tại MSB đạt gần 4.902 tỷ đồng, giảm 6% so với cùng kỳ năm trước do tăng chi phí hoạt động, đặc biệt là chi phí dự phòng rủi ro tín dụng tăng 31%, ghi nhận gần 1.724 tỷ đồng.

Lợi nhuận sụt giảm, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh tại MSB trong 9 tháng đầu năm 2024 cũng âm tới 5.363 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ 2023 dương hơn 15.332 tỷ đồng.

Hoạt động kinh doanh sa sút, chất lượng tín dụng tại MSB cũng có xu hướng đi xuống rõ rệt khi tổng nợ xấu tính đến cuối tháng 9/2024 tăng 15% so với đầu năm, lên tới 4.913 tỷ đồng. Trong đó, nợ nghi ngờ (nợ nhóm 4) giảm 16% xuống còn 1.204 tỷ đồng và nợ dưới tiêu chuẩn (nợ nhóm 3) cũng giảm 32% còn hơn 700 tỷ đồng. Ngược lại, nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) lại tăng mạnh 66% so với đầu năm, từ 1.807 tỷ đồng lên 3.008 tỷ đồng, chiếm 61% tổng nợ xấu của ngân hàng. 

Tính đến cuối tháng 9/2024, tổng tài sản tại MSB tăng đến 13% so với đầu năm, lên 300.700 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ cho vay khách hàng đạt 170.620 tỷ đồng, tăng 14% so với đầu năm. Do đó, kéo tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay tăng nhẹ từ mức 2,87% đầu năm lên 2,88%. 

Ngoài ra, MSB còn đang “sở hữu" hơn 3.280 tỷ đồng dư nợ cần chú ý (nợ nhóm 2), tăng tới 24% so với đầu năm. Mặc dù chưa được liệt vào danh sách nợ xấu, tuy nhiên với việc nợ nhóm 2 tăng mạnh trong 9 tháng đầu năm, cho thấy khả năng có thể trở thành nợ xấu là rất cao. Ngược lại nếu diễn biến tích cực, nợ nhóm 2 có thể trở lại nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn).

Như vậy, trước bối cảnh thị trường khó khăn, nợ xấu tăng buộc ngân hàng MSB ưu tiên trích lập dự phòng rủi ro tín dụng đầy đủ, do đó khiến lợi nhuận sa sút rõ rệt.

MSB và mối quan hệ với hệ sinh thái ROX

Trong danh sanh sách cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên được MSB công bố mới đây, ghi nhận 9 cổ đông tổ chức nắm giữ tổng cộng 875,8 triệu cổ phiếu, tương ứng 33,69% vốn điều lệ MSB.

Trong đó, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) là cổ đông tổ chức nắm giữ nhiều cổ phiếu MSB nhất với hơn 157 cổ phiếu, tương đương 6,05% vốn.

Phần lớn các cổ đông tổ chức còn lại đều có sự liên hệ với nhau. Trong danh sách, CTCP ROX Key Holdings (tiền thân là CTCP TNS Holdings) sở hữu 63,2 triệu cổ phiếu, tương đương 2,43% vốn; người có liên quan cổ đông sở hữu 0,98% vốn ngân hàng, tương ứng 19,5 triệu cổ phiếu.

Rox Key Holdings là thành viên của Tập đoàn đa ngành ROX Group (tiền thân là TNG Holdings Vietnam). Chủ tịch HĐQT ROX Group là bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường – vợ ông Trần Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT MSB.

CTCP Đầu tư và Cho thuê Tài sản TNL (cũng nằm trong hệ sinh thái ROX) đang sở hữu 28,06 triệu cổ phiếu, tương đương 1,08% vốn. Người có liên quan cổ đông nắm 1,66% vốn MSB.

Còn CTCP Đầu tư Xây dựng ROX Cons sở hữu 48,5 triệu cổ phiếu, tương đương 1,87% vốn, người có liên quan cổ đông nắm 92.200 cổ phiếu.

Công ty TNHH Khu nghỉ Dưỡng Bãi Dài nắm 128,8 triệu cổ phiếu, tương ứng 4,98% vốn của MSB; Công ty TNHH Thành phố Công nghệ Xanh Hà Nội cũng hiện nắm hơn 129,2 triệu cổ phiếu, tương đương 4,97% vốn điều lệ MSB. Cả 2 công ty này đều có chung Người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng Giám đốc là ông Phạm Ngọc Vũ.