Nâng mức độ tuân thủ của doanh nghiệp với pháp luật hải quan

Chương trình thí điểm hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan được ban hành kèm theo Quyết định số 1399/QĐ-TCHQ ngày 15/9/2022 của Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan. Triển khai chương trình này, cơ quan hải quan đã tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ đối với các doanh nghiệp thành viên.

Sau 2 năm triển khai Chương trình, đến nay, cơ quan hải quan đã ký kết biên bản ghi nhớ với 295 doanh nghiệp tham gia chương trình.

Qua triển khai, mức độ tuân thủ của nhiều doanh nghiệp thành viên có cải thiện so với thời điểm trước khi tham gia chương trình, cũng như duy trì mức độ tuân thủ ở mức 2 (Tuân thủ cao), mức 3 (Tuân thủ trung bình). Trong đó có 101 doanh nghiệp nâng mức độ tuân thủ từ mức 3, 4, 5 (mức 4: Tuân thủ thấp; mức 5: Không tuân thủ) lên mức 2, 3, 4, chiếm 36,2% do không phát sinh vi phạm trong quá trình tham gia hoặc vi phạm của doanh nghiệp đã quá thời gian đánh giá; 147 doanh nghiệp giữ mức độ tuân thủ, chiếm 50,86% (trong đó doanh nghiệp tuân thủ mức 2, mức 3 là 120 doanh nghiệp chiếm 43,01%).

Như vậy, mức tuân thủ của doanh nghiệp thành viên tăng và giữ nguyên mức 2, 3 đạt 80% trên tổng số doanh nghiệp tham gia Chương trình. Đặc biệt, phần lớn doanh nghiệp tham gia Chương trình có số lượng tờ khai luồng Xanh tăng đáng kể, qua đó rút ngắn thời gian thông quan. 

Cơ quan hải quan đã kịp thời hỗ trợ, giải quyết các vướng mắc cho doanh nghiệp. Nhiều đơn vị đã chủ động bố trí khu vực riêng có biển chỉ dẫn để kiểm tra hồ sơ, phân công công chức có kinh nghiệm, trình độ để kiểm tra hàng hoá theo đúng quy định. Cùng với đó, cơ quan hải quan đã tạo điều kiện thuận lợi đối với doanh nghiệp thành viên trong việc áp dụng biện pháp kiểm tra bằng máy soi đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, cơ quan hải quan đã thực hiện cung cấp các thông tin cảnh báo, khuyến nghị cho doanh nghiệp thành viên về các yếu tố làm ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ của doanh nghiệp. Từ đó, giúp doanh nghiệp chủ động phòng, tránh các lỗi vi phạm pháp luật hải quan, đảm bảo duy trì hoặc cải thiện mức độ tuân thủ pháp luật. Việc cung cấp thông tin được các cục Hải quan thực hiện định kỳ hằng quý cho các doanh nghiệp thành viên thông qua hòm thư điện tử của Chương trình.

Doanh nghiệp cũng được ghi nhận tư cách thành viên trên hồ sơ doanh nghiệp và các hệ thống thông tin nghiệp vụ của cơ quan Hải quan để đảm bảo được hưởng các biện pháp hỗ trợ, tạo thuận lợi trong quá trình hoạt động xuất nhập khẩu. Không những thế, doanh nghiệp còn được cơ quan hải quan cấp chứng nhận là thành viên Chương trình tự nguyện tuân thủ, giúp doanh nghiệp nâng cao thương hiệu, uy tín và là tiền đề để doanh nghiệp được hưởng các ưu đãi trong trong hoạt động kinh doanh, xuất nhập khẩu trong nước và trên thị trường quốc tế.

Ngành hải quan đặt ra yêu cầu sau 2 năm triển khai sẽ có 100% doanh nghiệp tham gia chương trình không bị xử lý về các hành vi vi phạm pháp luật hải quan, được đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật ở mức 2, mức 3; sau 5 năm thực hiện chương trình, thông qua các hoạt động hỗ trợ và việc tự nguyện tuân thủ của doanh nghiệp, phấn đấu tăng tỷ lệ doanh nghiệp tuân thủ mức 2, mức 3 đạt trên 20% tổng số doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu.

Để đạt được mục tiêu trên, theo các chuyên gia, cần phải áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý điều hành nhằm cải cách, hiện đại hóa phương thức làm việc. Theo đó, nghiên cứu và phát triển phần mềm riêng về chương trình để tăng tương tác giữa hải quan và doanh nghiệp, tạo điều kiện cho phép doanh nghiệp thành viên có thể tự tra cứu các thông tin đang được cơ quan hải quan cung cấp theo từng quý về tình hình hoạt động của doanh nghiệp như số lượng tờ khai, loại hình, kim ngạch, mức độ và nguyên nhân xếp mức độ tuân thủ hiện tại... Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp kịp thời kiểm soát, hạn chế rủi ro trong nội bộ doanh nghiệp mà còn chủ động điều chỉnh, khắc phục các sai sót, vi phạm.