Việc Việt Nam chính thức chuyển lên nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp của FTSE Global Equity Index Series từ ngày 21/9/2026 khép lại 8 năm nằm trong diện theo dõi và mở ra một giai đoạn mới đối với thị trường chứng khoán.
Cải cách thể chế mở đường cho dòng vốn mới
Cốt lõi của quá trình nâng hạng là cải cách hạ tầng giao dịch, trong đó nút thắt về yêu cầu ký quỹ trước giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài được tháo gỡ bằng cơ chế Non-Pre-Funding (NPF) do VSDC vận hành. Thay đổi này trực tiếp cải thiện khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cơ chế thanh toán, giám sát và chất lượng vận hành thị trường.
Theo TPS Research, NPF là kết quả của quá trình phối hợp giữa Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đồng thời tạo nền tảng cho mục tiêu nâng hạng MSCI trong tương lai. Quá trình đưa Việt Nam vào FTSE GEIS cũng được chia thành 4 giai đoạn từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027, cho phép thị trường từng bước hấp thụ các thay đổi và dòng vốn mới.
Hành trình nâng hạng cho thấy điểm nghẽn của thị trường nằm ở hạ tầng giao dịch và cơ chế vận hành. Theo TPS Research, quy mô và thanh khoản đã đáp ứng yêu cầu, trong khi cơ chế Non-Pre-Funding (NPF) là bước cải cách quan trọng, được triển khai với sự phối hợp của Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Cơ chế này vừa tháo gỡ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch đối với nhà đầu tư nước ngoài, vừa tạo nền tảng cho mục tiêu nâng hạng MSCI trong tương lai.
Cột mốc 21/9 là điểm bắt đầu của quá trình chuyển đổi. Sau khi được đưa vào nhóm Thị trường Mới nổi thứ cấp, Việt Nam phải tiếp tục đáp ứng các yêu cầu vận hành của FTSE Russell trong lộ trình 4 giai đoạn, kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Sau mỗi giai đoạn, khả năng mô phỏng chỉ số thực tế của các quỹ sẽ được đánh giá, qua đó quyết định bước chuyển tiếp theo. Dòng vốn theo đó sẽ được đưa vào thị trường theo từng bước, gắn với quá trình hoàn thiện hạ tầng và khả năng đáp ứng của hệ thống.
Quy mô dòng vốn là tác động trực tiếp nhất sau khi thị trường được nâng hạng. Khi tỷ lệ phân bổ Việt Nam đạt 100%, dòng vốn ngoại thụ động từ các quỹ ETF mô phỏng FTSE Emerging Markets Index được TPS Research ước tính khoảng 1,54 tỷ USD, trong đó giai đoạn đầu dự kiến khoảng 150 triệu USD, tương đương gần 4.000 tỷ đồng. Dòng vốn này gắn với cơ cấu chỉ số và quy tắc phân bổ của các quỹ, vì vậy sẽ tạo thêm lực cầu có tính tổ chức đối với các cổ phiếu đủ điều kiện.
Khoảng 30 cổ phiếu được xác định vào rổ chỉ số khu vực Asia Pacific ex-China ex-Japan, với bất động sản chiếm gần 48% tổng dòng vốn dự kiến và tài chính khoảng 29%. Dòng tiền vì vậy trước hết tập trung vào nhóm vốn hóa lớn, qua đó có thể tạo thay đổi đáng kể về cấu trúc cầu trên thị trường.
Theo TPS Research, VN-Index đang có P/E 11,9 lần, thấp hơn hơn 22% so với mức bình quân 10 năm là 15,3 lần, trong khi GDP nửa đầu năm 2026 tăng 8,18%. Sự kết hợp giữa dòng vốn mới, mặt bằng định giá và tăng trưởng kinh tế tạo cơ sở cho khả năng tái định giá thị trường khi cấu trúc cầu thay đổi.
Từ nâng hạng đến năng lực huy động vốn toàn cầu
Một hướng mở khác sau nâng hạng là tăng kết nối giữa thị trường vốn Việt Nam với các định chế tài chính quốc tế.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, “việc TTCK Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp mở ra nhiều cơ hội mới trong thu hút dòng vốn và sự tham gia của các nhà đầu tư quốc tế; đồng thời kỳ vọng việc nâng hạng sẽ tạo thêm động lực để các nhà đầu tư Hoa Kỳ quan tâm và tham gia nhiều hơn vào thị trường chứng khoán Việt Nam”. Ảnh: TTXVN
Ngày 26/8/2026 tại New York, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương làm việc với Phó Chủ tịch Nasdaq Robert H. McCooey Jr. về tăng cường minh bạch, đa dạng hóa sản phẩm và kết nối thị trường vốn Việt Nam - Mỹ. Nasdaq cam kết hỗ trợ kết nối doanh nghiệp Việt Nam với các định chế tài chính, ngân hàng đầu tư quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm vận hành các sản phẩm, phân khúc thị trường mới. Với doanh nghiệp, đây là cơ hội mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế, đồng thời đòi hỏi năng lực quản trị và minh bạch thông tin phải được nâng lên tương ứng.
Dòng vốn ngoại cũng cần được đặt trong tương quan với sức cầu trong nước. Theo ông Vũ Minh Đức, Phó Giám đốc Phòng Nghiên cứu và Phân tích, Công ty Chứng khoán Vietcap, nâng hạng có tác động tích cực trong trung và dài hạn đối với cả dòng vốn chủ động và bị động, nhưng thị trường vẫn cần thêm động lực từ nhà đầu tư trong nước để duy trì đà tăng trung hạn. Trong bối cảnh lãi suất tiền gửi tạo sức cạnh tranh với chứng khoán, diễn biến thị trường sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng tăng trưởng và triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết.
Nâng hạng mở ra cơ hội thu hút khoảng 1,54 tỷ USD vốn ngoại thụ động, nhưng hiệu quả của dòng vốn này phụ thuộc vào khả năng nâng chất lượng thị trường và doanh nghiệp. Với doanh nghiệp niêm yết, yêu cầu đặt ra là nâng chuẩn quản trị, minh bạch thông tin và năng lực huy động vốn; với thị trường, đó là yêu cầu hoàn thiện hạ tầng, mở rộng kết nối và nâng chất lượng vận hành.
Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo đã có những bước trưởng thành đáng kể, nhưng vẫn đối mặt với giới hạn về dòng vốn và cơ chế thoát vốn minh bạch. Nghiên cứu xây dựng một sàn giao dịch chứng khoán chuyên biệt cho startup, cùng với việc hình thành Quỹ Đầu tư Mạo hiểm Quốc gia là động thái nhằm giải quyết nút thắt tài ch&iac
Bộ Tài chính đang từng bước triển khai cơ chế bán khống và thực hiện giao dịch trong ngày (T0), áp dụng trên thị trường chứng khoán Việt Nam (TTCK) từ năm 2026.
Thị trường chứng khoán đang đứng trước cơ hội vàng để bứt phá về quy mô và chất lượng hàng hóa, với định hướng mạnh mẽ thu hút các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) niêm yết. Tuy nhiên, để hiện thực hóa tham vọng này, việc gỡ vướng khung pháp lý trở thành yêu cầu cấp thiết.
.jpg)