Nâng chuẩn năng lực chủ đầu tư, định hình mô hình cụm công nghiệp chuyên biệt

Chủ đầu tư phải đạt từ 50/100 điểm

Văn bản hợp nhất số 71/2026/VBHN-BCT ngày 5/8/2026 của Bộ Công Thương thống nhất các quy định về quản lý, phát triển cụm công nghiệp (CCN), từ thành lập, mở rộng, đầu tư hạ tầng đến cơ chế hỗ trợ. Đáng chú ý, nhiều điều kiện được lượng hóa rõ bằng diện tích, tỷ lệ lấp đầy, thang điểm và thời hạn xử lý hồ sơ, đồng thời xác định cụ thể các mô hình CCN chuyên ngành, công nghệ cao, hỗ trợ và sinh thái.

CCN có quy mô từ 5-75 ha, có ranh giới địa lý xác định và không có dân cư sinh sống. Việc thành lập CCN mới phải có trong danh mục phát triển của tỉnh, có quỹ đất và chủ đầu tư đủ năng lực. Nếu địa bàn cấp xã đã có CCN, tỷ lệ lấp đầy bình quân phải trên 50% hoặc tổng quỹ đất chưa cho thuê không quá 50 ha. Trường hợp mở rộng, tổng diện tích sau mở rộng cũng không quá 75 ha, đồng thời CCN phải đạt tỷ lệ lấp đầy ít nhất 50% hoặc có nhu cầu thuê đất vượt diện tích hiện có và đã hoàn thành hạ tầng thiết yếu.

Việc lựa chọn chủ đầu tư hạ tầng CCN được thực hiện trên thang 100 điểm, trong đó phương án tài chính chiếm tối đa 40 điểm, năng lực và kinh nghiệm 30 điểm, phương án đầu tư hạ tầng 15 điểm, phương án quản lý, bảo vệ môi trường 15 điểm. Doanh nghiệp, hợp tác xã phải đạt ít nhất 50 điểm mới được xem xét giao làm chủ đầu tư.

Năng lực tài chính có thể được chứng minh bằng báo cáo tài chính 2 năm gần nhất, cam kết hỗ trợ tài chính, bảo lãnh hoặc tài liệu tương đương. Chủ đầu tư đồng thời phải có tư cách pháp lý, năng lực đầu tư xây dựng hạ tầng và kinh nghiệm phù hợp.

Ngân sách địa phương có thể hỗ trợ các công trình giao thông, điện, nước, thoát nước, xử lý nước thải, thông tin liên lạc; ưu tiên CCN dành một phần diện tích cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, CCN tại địa bàn khó khăn và các CCN đặc thù. Các cơ sở làng nghề, khu dân cư phải di dời vào CCN có thể được hỗ trợ kinh phí lập dự án, vận chuyển, lắp đặt máy móc, dây chuyền thiết bị. Mức hỗ trợ cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định.

60% diện tích cho ngành chuyên biệt, 30% cho công nghệ cao

Quy định mới xác định rõ tỷ lệ diện tích đối với từng mô hình. CCN làng nghề dành tối thiểu 60% diện tích cho các cơ sở làng nghề di dời hoặc mở rộng; CCN chuyên ngành dành tối thiểu 60% cho các dự án cùng ngành, nghề; CCN hỗ trợ dành tối thiểu 60% cho các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ. Với CCN công nghệ cao, tỷ lệ dành cho dự án nghiên cứu, sản xuất, ứng dụng công nghệ cao tối thiểu 30%.

CCN sinh thái được hưởng một số cơ chế riêng trong quá trình thành lập và đầu tư hạ tầng. Khi thành lập, mô hình này không phải đáp ứng điều kiện về tỷ lệ lấp đầy trên 50% hoặc quỹ đất chưa cho thuê không quá 50 ha như CCN thông thường. Ngân sách địa phương có thể hỗ trợ đầu tư giao thông, điện, nước, xử lý nước thải; ngân sách Trung ương dành kinh phí nghiên cứu, xây dựng tiêu chí đánh giá, công nhận CCN sinh thái và các mô hình CCN theo hướng bền vững, thông minh.

Các ngành nghề được khuyến khích đầu tư gồm chế biến nông, lâm, thủy sản, cơ khí, công nghiệp hỗ trợ, dệt may, da giày; điện tử, công nghệ số, tự động hóa, vật liệu mới, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo và công nghiệp môi trường. Nhóm dịch vụ kho bãi, đóng gói, vận chuyển, sửa chữa, bảo dưỡng máy móc phục vụ sản xuất không vượt quá 10% diện tích CCN.

Thủ tục thành lập CCN được phân thành các mốc thời gian cụ thể. UBND cấp xã thông báo tiếp nhận hồ sơ trong 2 ngày làm việc; thời hạn nhận hồ sơ bổ sung là 5 ngày. Sau khi kết thúc nhận hồ sơ, UBND cấp xã có 5 ngày để lập tờ trình gửi Sở Công Thương. Cơ quan này có 20 ngày để thẩm định và báo cáo UBND cấp tỉnh; UBND cấp tỉnh có 5 ngày để xem xét, quyết định thành lập CCN.

Nguồn kinh phí cũng được phân định giữa Trung ương và địa phương. Ngân sách Trung ương bảo đảm kinh phí cho xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu CCN, xúc tiến đầu tư, đào tạo, xây dựng chính sách và nghiên cứu các mô hình CCN. Ngân sách địa phương tập trung vào đầu tư hạ tầng, xúc tiến đầu tư, lập hồ sơ và hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất. Một số nhiệm vụ quản lý được chuyển từ cấp huyện xuống cấp xã; UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ, trong khi UBND cấp tỉnh quyết định thành lập, mở rộng CCN.