Mỹ và Hàn Quốc duy trì thuế đối ứng 15%

Củng cố thế cân bằng trong quan hệ thương mại song phương

Theo thông tin từ Phủ Tổng thống Hàn Quốc, ngoài việc giữ nguyên mức thuế đối ứng, hai bên cũng thống nhất điều chỉnh thuế suất ô tô và linh kiện ô tô từ 25% xuống 15%. Đây là kết quả của quá trình đàm phán kéo dài trong bối cảnh Mỹ muốn bảo vệ ngành sản xuất nội địa, trong khi Hàn Quốc cần duy trì ổn định dòng xuất khẩu sang thị trường lớn thứ hai của mình.

Ông Kim Yong Beom, Chánh Thư ký về Chính sách của Phủ Tổng thống, cho biết thỏa thuận cũng bao gồm chi tiết gói đầu tư 350 tỷ USD của Seoul vào Mỹ, trong đó 200 tỷ USD được thanh toán bằng tiền mặt và 150 tỷ USD dành cho các dự án hợp tác trong lĩnh vực đóng tàu, với trần đầu tư hằng năm 20 tỷ USD. Cách chia nhỏ dòng vốn này nhằm giảm rủi ro biến động tỷ giá và hạn chế áp lực lên cán cân thanh toán của Hàn Quốc.

Ngoài các điều khoản thuế và đầu tư, thỏa thuận còn mở rộng ưu đãi thương mại: sản phẩm dược phẩm và gỗ của Hàn Quốc được hưởng “quy chế tối huệ quốc”, trong khi Mỹ miễn thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng bộ phận máy bay, dược phẩm phổ biến và tài nguyên không sản xuất nội địa. Đáng chú ý, mức thuế áp dụng với sản phẩm bán dẫn của Hàn Quốc được điều chỉnh tương đương với mức Mỹ đang áp dụng cho Đài Loan (Trung Quốc), động thái này được xem là một nhượng bộ đáng kể từ phía Washington, giúp Seoul duy trì khả năng cạnh tranh trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu đang tái cấu trúc.

Một điểm mới khác là việc hai bên bổ sung khái niệm “tính hợp lý thương mại” vào bản ghi nhớ hợp tác. Cơ chế này nhằm đảm bảo việc phân chia lợi nhuận và hoàn vốn đầu tư theo nguyên tắc minh bạch, đồng thời tạo nền tảng pháp lý rõ ràng hơn cho các doanh nghiệp trong quá trình triển khai các cam kết thương mại song phương.

Vướng mắc, nhượng bộ và tính toán chiến lược

Trước khi đạt được đồng thuận sơ bộ, tiến trình đàm phán từng rơi vào bế tắc, đặc biệt xoay quanh cấu trúc và phương thức thực hiện gói đầu tư 350 tỷ USD mà Seoul công bố hồi tháng 7/2025. Tổng thống Lee Jae Myung thừa nhận khó khăn trong việc xác định thời điểm giải ngân, phương án chia sẻ rủi ro và lợi nhuận, đồng thời cho rằng Mỹ có xu hướng “tối đa hóa lợi ích” của mình. Phát biểu này phản ánh rõ lo ngại của Hàn Quốc về khả năng mất cân bằng trong quan hệ kinh tế song phương, khi phần lớn dòng vốn dự kiến chảy vào các lĩnh vực Mỹ đang đẩy mạnh nội địa hóa như bán dẫn, năng lượng và công nghệ cao.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại bày tỏ sự lạc quan, khẳng định hai nước “đang tiến rất gần đến giai đoạn hoàn tất thỏa thuận”. Sự khác biệt trong cách nhìn này cho thấy bản chất phức tạp của một thỏa thuận mang tính ràng buộc không chỉ về thương mại và đầu tư, mà còn về địa chính trị.

Theo khuôn khổ thỏa thuận, khoản 150 tỷ USD dành cho hợp tác đóng tàu được xem là động thái chiến lược giúp Hàn Quốc duy trì vị thế trong chuỗi giá trị hàng hải toàn cầu, một lĩnh vực mà Mỹ đang tìm cách tái thiết năng lực công nghiệp. Việc đặt giới hạn đầu tư 20 tỷ USD mỗi năm giúp kiểm soát dòng vốn, tránh biến động quá mức trên thị trường ngoại hối, đồng thời duy trì sự ổn định của cán cân thương mại.

Tuy nhiên, lợi ích kỳ vọng đi kèm những thách thức rõ rệt. Từ đầu năm 2025, hơn 2.400 doanh nghiệp Hàn Quốc đã dịch chuyển cơ sở sản xuất ra nước ngoài, tăng gần 64% so với cùng kỳ năm trước, trong đó quý II ghi nhận mức tăng gấp đôi so với năm 2024. Đây là hệ quả trực tiếp của các biện pháp thuế quan cứng rắn mà Mỹ áp dụng từ tháng 4, khiến Seoul lo ngại về nguy cơ “rỗng ruột công nghiệp” khi doanh nghiệp tìm cách né thuế và giảm chi phí sản xuất.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì mức thuế đối ứng 15% được xem như bước đệm tâm lý, giúp ổn định kỳ vọng thị trường, củng cố niềm tin doanh nghiệp và tạo khoảng thời gian cần thiết để hai bên hoàn thiện các điều khoản còn dang dở.

Đối với Hàn Quốc, đây là nỗ lực giữ thế cân bằng giữa bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì quan hệ đồng minh chiến lược với Mỹ. Ngược lại, với Washington, thỏa thuận này là bước đi chiến thuật nhằm đảm bảo dòng vốn đầu tư chất lượng cao từ Hàn Quốc, đồng thời củng cố chuỗi cung ứng công nghệ trong nước.