Mở rộng dư địa đầu tư nông nghiệp công nghệ cao

Cơ hội vàng rót vốn vào nông nghiệp công nghệ cao

Tám tháng đầu năm 2026 ghi nhận bước ngoặt chính sách quan trọng khi Nghị định 263/2026/NĐ-CP về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo quy định mới, các dự án đầu tư trong khu nông nghiệp công nghệ cao được hưởng ưu đãi thuế cao nhất, đồng thời được ưu tiên tiếp cận các chương trình hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới công nghệ, đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm. Đáng chú ý, cơ chế hỗ trợ tài chính lên đến 100% kinh phí nghiên cứu và đào tạo trong các khu chuyên biệt này đã tạo cú hích lớn, giải tỏa áp lực chi phí ban đầu cho doanh nghiệp.

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tính đến hết tháng 8/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản đứng thứ ba với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt trên 487,3 triệu USD, chiếm 20,6%, phản ánh niềm tin vững chắc của nhà đầu tư quốc tế vào tiềm năng của ngành.

Ở địa phương, dư địa đầu tư được khai thác mạnh mẽ qua các gói kích cầu thiết thực. Tại Đà Nẵng, sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố mở gần 150 cơ hội đầu tư trực tiếp vào chuỗi giá trị nông nghiệp. Các hạng mục cốt lõi như nhà kính, hệ thống tưới thông minh, cảm biến IoT, phần mềm quản lý và công nghệ nuôi cấy mô được ngân sách hỗ trợ đến 50% chi phí đầu tư, tối đa 700 triệu đồng mỗi dự án. Trong khi đó, Nghệ An ghi nhận sự bứt phá khi lũy kế tám tháng đầu năm 2026 đã cấp mới 55 dự án, điều chỉnh 119 lượt dự án, tổng vốn đầu tư cấp mới và tăng thêm đạt 92.650,8 tỷ đồng, gấp 4,96 lần cùng kỳ năm 2025.

Hệ sinh thái chính sách khuyến nông cũng mở rộng toàn diện sang các mô hình nông nghiệp công nghệ xanh, sạch, số hóa, sinh học, tuần hoàn và hữu cơ nhằm tối ưu hóa tài nguyên, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Theo Kế hoạch khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026-2030 được Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 3/7/2026, ngành nông nghiệp đặt mục tiêu hình thành ít nhất 5 trung tâm đổi mới sáng tạo lớn, hỗ trợ tối thiểu 50 doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp công nghệ tiên tiến, chuẩn hóa sở hữu trí tuệ.

Nền tảng hạ tầng số được định hình mạnh mẽ từ tầm nhìn quản lý vĩ mô. Phát biểu tại cuộc họp báo cáo chủ trương đầu tư Dự án Nâng cấp, hoàn thiện hạ tầng số, an toàn thông tin dùng chung của Bộ diễn ra ngày 9/2/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh dữ liệu phải thực sự trở thành tài nguyên cốt lõi phục vụ điều hành, thống kê, hoạch định chính sách và dự báo thị trường. Theo lộ trình, đến hết năm 2026, toàn bộ hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ từ đất đai, tài nguyên nước, khoáng sản, môi trường đến trồng trọt, chăn nuôi sẽ được số hóa hoàn toàn, tạo bệ phóng vững chắc cho nông nghiệp công nghệ cao.

Quản trị rủi ro dòng vốn, công nghệ nông nghiệp gắn với phát triển bền vững

Dù sở hữu tiềm năng sinh lời hấp dẫn, việc rót vốn vào nông nghiệp công nghệ cao vẫn tiềm ẩn rủi ro đặc thù. Tại tọa đàm "Nông nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên số: Tái cấu trúc để bứt phá bền vững" diễn ra ngày 31/3/2026 tại TP. HCM, các chuyên gia tập trung nhấn mạnh ba trụ cột chiến lược sống còn gồm tiêu chuẩn ESG, cơ giới hóa toàn diện và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đóng góp ý kiến trực tiếp vào bài toán khơi thông nguồn vốn và quản trị rủi ro tại tọa đàm, ông Lê Đình Huy, Phó Tổng giám đốc Bảo hiểm Agribank (ABIC), đã chỉ ra điểm nghẽn và giải pháp mang tính quyết định. Để dòng vốn tín dụng mạnh dạn chảy sâu vào các dự án nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn hay các mô hình sản xuất xanh, bên cạnh chính sách ưu đãi về lãi suất, thị trường bắt buộc phải thiết lập một cơ chế bảo vệ vốn hiệu quả thông qua bảo hiểm nông nghiệp. Theo ông Lê Đình Huy, bảo hiểm nông nghiệp chính là "mảnh ghép" chiến lược khuyết thiếu trong hệ sinh thái tín dụng xanh, đóng vai trò như chiếc "tấm khiên" giảm thiểu tối đa rủi ro tài chính cho cả nhà đầu tư lẫn các tổ chức tín dụng trước những biến động khôn lường của thiên tai và dịch bệnh.

Từ góc độ tài chính và vận hành, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc kiểm soát đòn bẩy, tránh vay quá mức khi dòng tiền chưa ổn định. Kết hợp linh hoạt bảo hiểm nông nghiệp giúp triệt tiêu phần lớn rủi ro hệ thống. Đồng thời, việc chủ động tận dụng chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất từ tín dụng xanh và quỹ đổi mới sáng tạo của Nhà nước sẽ giảm đáng kể gánh nặng tài chính ban đầu.

Bên cạnh đó, bộ tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đã trở thành tấm hộ chiếu bắt buộc khi tiếp cận vốn quốc tế và mở rộng thị trường xuất khẩu. Các dự án nông nghiệp công nghệ cao phải tích hợp tiêu chuẩn ESG ngay từ khâu quy hoạch, bao gồm ứng dụng công nghệ tiết kiệm nước, giảm phát thải carbon, bảo đảm phúc lợi người lao động và minh bạch quản trị.

Cuối cùng, mô hình liên kết vùng và hợp tác công - tư (PPP) là chìa khóa tối ưu hóa nguồn lực và chia sẻ rủi ro. Triển khai mô hình "Ngân sách nhà nước dẫn dắt - xã hội cùng đầu tư" do Bộ Nông nghiệp và Môi trường thí điểm, trong đó Nhà nước tập trung phát triển hạ tầng cốt lõi, hạ tầng dữ liệu số và cơ sở kiểm định, còn doanh nghiệp rót vốn vào thiết bị, dây chuyền công nghệ và nền tảng vận hành, sẽ là hướng đi bền vững cho các chủ đầu tư.

Nông nghiệp công nghệ cao Việt Nam đang đứng trước thời điểm vàng để bứt phá nhờ hành lang pháp lý mới, nguồn vốn dồi dào và tiến bộ công nghệ. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần có tầm nhìn chiến lược dài hạn, am hiểu công nghệ thực địa và kiên định với kỷ luật đầu tư bền vững.