Minh bạch hóa quản lý thuế là “chìa khóa” để hộ kinh doanh phát triển bền vững

Bước chuyển từ thuế khoán sang kê khai

Trong tiến trình cải cách hành chính và chuyển đổi số quốc gia, việc đổi mới phương thức quản lý thuế đối với hộ kinh doanh được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và bền vững. Tại Thanh Hóa, từ ngày 1/1/2026, các hộ, cá nhân kinh doanh không thuộc diện doanh nghiệp vừa và nhỏ đã chính thức thực hiện chuyển đổi từ hình thức nộp thuế khoán sang kê khai thuế hoặc đăng ký chuyển đổi thành doanh nghiệp. Chính sách này không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước mà còn mở ra cơ hội nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy khu vực kinh tế hộ phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.

Theo số liệu thống kê, toàn tỉnh Thanh Hoá hiện có hơn 92.000 hộ kinh doanh đang hoạt động trên nhiều lĩnh vực như thương mại, dịch vụ, sản xuất tiểu thủ công nghiệp, vận tải, ăn uống… Trong số này, không ít hộ có doanh thu lớn, quy mô lao động ngày càng mở rộng, nhưng trong thời gian dài vẫn áp dụng hình thức thuế khoán. Cách thức này tuy đơn giản, thuận tiện, song chưa phản ánh đầy đủ, chính xác doanh thu thực tế, chưa tạo động lực để hộ kinh doanh hoàn thiện sổ sách, hạch toán và quản trị tài chính theo chuẩn mực hiện đại.

Việc chuyển sang kê khai thuế được xác định là giải pháp căn cơ để khắc phục những hạn chế đó. Khi thực hiện kê khai, hộ kinh doanh phải ghi chép doanh thu, chi phí, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện nghĩa vụ thuế theo số liệu phát sinh thực tế. Điều này giúp cơ quan quản lý nắm bắt sát tình hình sản xuất, kinh doanh, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các chủ thể trên thị trường.

Cùng với lộ trình chuyển đổi hình thức nộp thuế, Thanh Hóa đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý. Đến nay, trên 90% hộ kinh doanh trên địa bàn đã cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile để tra cứu nghĩa vụ thuế, nộp thuế điện tử và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan. Việc phổ cập công cụ số không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người nộp thuế mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình quản lý.

Đặc biệt, việc triển khai hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên đã đạt những kết quả tích cực. Hóa đơn điện tử giúp ghi nhận chính xác từng giao dịch, hạn chế sai sót, giảm rủi ro gian lận, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đối chiếu, kiểm tra, quyết toán. Từ chỗ e ngại với các thủ tục mới, nhiều hộ kinh doanh nay đã chủ động tiếp cận, coi đây là công cụ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động quản lý và mở rộng thị trường.

Nền tảng minh bạch cho phát triển bền vững

Thực tế cho thấy, sau khi chuyển sang kê khai thuế, không ít hộ kinh doanh nhận thức rõ hơn vai trò của việc minh bạch tài chính. Việc có sổ sách, chứng từ đầy đủ giúp các chủ hộ dễ dàng đánh giá hiệu quả kinh doanh, kiểm soát chi phí, xây dựng kế hoạch đầu tư dài hạn. Quan trọng hơn, đây là điều kiện cần để tiếp cận các nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng, các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và đối tác, qua đó mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh.

Song song với sự vào cuộc của cơ quan thuế, các tổ chức tư vấn kế toán, thuế trên địa bàn tỉnh cũng tích cực đồng hành cùng hộ kinh doanh trong quá trình chuyển đổi. Từ việc hướng dẫn lập sổ sách, kê khai thuế, sử dụng hóa đơn điện tử, đến hỗ trợ cài đặt phần mềm, mở tài khoản ngân hàng, kết nối thanh toán không dùng tiền mặt…, các đơn vị tư vấn đã góp phần giúp hộ kinh doanh từng bước làm quen với phương thức quản lý hiện đại, hạn chế lúng túng, sai sót ban đầu.

Ở góc độ vĩ mô, việc minh bạch hóa hoạt động của hơn 92.000 hộ kinh doanh có ý nghĩa rất lớn đối với công tác quản lý kinh tế - xã hội của tỉnh. Dữ liệu doanh thu, thuế được cập nhật đầy đủ, chính xác sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan chức năng hoạch định chính sách phát triển thương mại, dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp, cũng như xây dựng các chương trình hỗ trợ phù hợp với từng nhóm ngành nghề, từng địa bàn.

Mặt khác, khi hộ kinh doanh hoạt động theo cơ chế kê khai, minh bạch, ranh giới giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp dần được thu hẹp. Đây chính là “bệ phóng” để nhiều hộ mạnh dạn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp khi đủ điều kiện, qua đó gia tăng số lượng và chất lượng doanh nghiệp trên địa bàn, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách.

Tất nhiên, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra không ít thách thức, nhất là đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, trình độ quản lý còn hạn chế, chưa quen với công nghệ số. Vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, ngành thuế và các cơ quan liên quan cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hỗ trợ trực tiếp, giúp người nộp thuế hiểu đúng, làm đúng, yên tâm sản xuất, kinh doanh.

Với lộ trình rõ ràng, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành và sự chủ động thích ứng của cộng đồng hộ kinh doanh, việc chuyển từ thuế khoán sang kê khai, từ quản lý thủ công sang quản lý số, đang từng bước tạo dựng nền tảng minh bạch, hiện đại cho khu vực kinh tế hộ tại Thanh Hóa. Đây không chỉ là yêu cầu của quản lý nhà nước, mà còn là “chìa khóa” để hộ kinh doanh phát triển ổn định, bền vững, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển chung của tỉnh trong giai đoạn mới.