Chỉ thị 13/CT-TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội
Ngày 02/3/2022, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị 13/CT-TU nhằm tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trong công tác quản lý đất đai và quản lý, khai thác khoáng sản trên địa bàn thành phố. Chỉ thị yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội từ thành phố đến cơ sở, theo chức năng, nhiệm vụ được giao, tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ cụ thể.
Đối với công tác quản lý, khai thác khoáng sản, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát các dự án khai thác khoáng sản trên địa bàn; trên cơ sở đó, nghiên cứu, lập quy hoạch, kế hoạch thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng các loại khoáng sản và khoáng sản làm vật liệu xây dựng gắn với công tác đánh giá tác động môi trường; có biện pháp quản lý, bảo vệ và khai thác khoáng sản theo đúng quy định của pháp luật, tránh gây lãng phí nguồn tài nguyên khoáng sản, ô nhiễm môi trường và phức tạp về an ninh, trật tự trên địa bàn thành phố.
Sớm nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách thu hút, tạo điều kiện hỗ trợ các nhà đầu tư nghiên cứu, sản xuất vật liệu mới thay thế cát, sỏi tự nhiên; có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho các cơ sở nghiền, tái chế phế liệu, phế thải phát sinh trong hoạt động xây dựng làm vật liệu xây dựng, vật liệu san nền, góp phần giảm áp lực trong việc khai thác tận thu khoáng sản, vật liệu tự nhiên.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật của các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực quản lý, khai thác khoáng sản; xử lý nghiêm các đối tượng khai thác trái phép, cũng như trách nhiệm của các cơ quan quản lý, người đứng đầu cơ quan quản lý, chính quyền địa phương để xảy ra tình trạng nêu trên…
Thời gian qua, Sở TN&MT thành phố Hà Nội đã chủ trì thực hiện công tác thanh, kiểm tra việc chấp hành pháp luật khoáng sản của các tổ chức, cá nhân trên địa bàn; kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm với các hành vi khai thác khoáng sản trái phép - đặc biệt là khai thác cát sỏi lòng sông trái phép; vận chuyển kinh doanh khoáng sản không có nguồn gốc hợp pháp; lợi dụng việc nạo vét, khơi thông luồng để khai thác cát, sỏi lòng sông trái phép và hoạt động không giấy phép bến thủy nội địa của các bấn bãi tập kết cát, sỏi lòng sông và trung chuyển vật liệu xây dựng ven sông...
Bên cạnh những kết quả đạt được thì vẫn còn vấn đề bất cập trong quá trình thực hiện như một số địa phương chưa triển khai quyết liệt, chưa thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, quán triệt thực hiện; một số địa phương đã ban hành kế hoạch thực hiện Chỉ thị 13-CT/TU nhưng chưa thường xuyên tổ chức kiểm tra, đôn đốc, giám sát, hướng dẫn thực hiện; sự phối hợp với các cơ quan trong giải quyết, xử lý vi phạm về đất đai, khoáng sản chưa được chặt chẽ...
Nhằm nâng cao công tác tuyên truyền việc thực hiện Chỉ thị 13/CT-TU của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội tại các quận, huyện trên địa bàn thành phố. Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư đã có những khảo sát thực tế về quá trình thi công tại một số dự án trọng điểm của thành phố ở khu vực ngoại thành.
Theo đó, tại một số tuyến đường tại huyện Mê Linh, Đông Anh, Sóc Sơn.... trong quá trình vận chuyển đất san lấp hoặc đất thải ra vào một số dự án, các xe tải có trọng tải lớn lưu thông trên đường tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất toàn giao thông, nhất là giờ tan tầm của các em học sinh tại các trường học trên tuyến đường mà các xe này di chuyển qua. Để không có các tai nạn đáng tiếc xảy ra, các cơ quan chức năng cần tuyên truyền, nâng cao ý thức của lái xe và phải quyết liệt hơn nữa trong việc tuần tra, kiểm soát, đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông.
Việc khai thác khoáng sản trái phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo luật sư Nguyễn Văn Cân (Đoàn luật sư Hà Nội): Tại khoản 1, khoán 5 Điều 2 Luật Khoáng sản 2010 quy định về khoáng sản như sau: Khoáng sản là khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tụ tự nhiên ở thể rắn, thể lỏng, thể khí tồn tại trong lòng đất, trên mặt đất, bao gồm cả khoáng vật, khoáng chất ở bãi thải của mỏ. Hoạt động khoáng sản bao gồm: Hoạt động thăm dò khoáng sản; Hoạt động khai thác khoáng sản.
Nghị định số 36/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài nguyên nước và khoáng sản. Khai thác trong phạm vi diện tích đất của dự án đầu tư được cho phép đầu tư hoặc phê duyệt đầu tư, tuy nhiên sản phẩm khai thác lại không sử dụng với mục đích xây dựng dự án đó mà chưa được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép khai thác sẽ bị phạt từ 50.000.000 đồng đến đến 100.000.000 đồng. Phải nộp lại số lợi từ việc khai thác trái pháp luật.
Các tổ chức, cá nhân có hành vi khai thác khoáng sản trái phép còn có thể bị truy cứu trách nhiệm theo pháp luật hình sự về tội vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên tại Điều 227 Bộ luật hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 với mức án có thể lên tới 7 năm tù.
