Mắt xích quyết định chuyển đổi số ngân hàng

Tuy nhiên, qua lăng kính của các chuyên gia hàng đầu, một sự thật cốt lõi đã được nhấn mạnh: công nghệ chỉ là công cụ, còn con người mới là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững trong thời đại AI.

Khẳng định này đã trở thành điểm nhấn tại Tọa đàm “Phát triển nguồn nhân lực trong thời đại AI” được tổ chức vào ngày 8/10/2025 tại Hà Nội. Sự kiện hướng tới lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo, thúc đẩy thích ứng công nghệ và nâng cao nhận thức về vai trò then chốt của nhân lực trong tiến trình CĐS của ngành.

CĐS đang tác động sâu rộng đến mô hình hoạt động, buộc các ngân hàng phải thực hiện cuộc tái cấu trúc lao động mạnh mẽ. Nhiều vị trí truyền thống, đặc biệt là các công việc mang tính lặp đi lặp lại như nhập liệu, giao dịch trực tiếp cơ bản, hay kiểm tra hồ sơ, đang dần bị tự động hóa thay thế.

Điều này không chỉ là một sự cắt giảm đơn thuần, mà là sự chuyển dịch lực lượng lao động sang các vai trò có giá trị cao hơn, đòi hỏi kỹ năng số và tư duy phân tích.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo cán bộ Agribank, phân tích, dù công nghệ hiện đại đến đâu, vẫn cần con người vận hành và làm chủ. Nguồn nhân lực, từ lãnh đạo đến nhân viên, chính là nhân tố cốt lõi quyết định thành công của CĐS.

Điều này đòi hỏi các ngân hàng phải chủ động lan tỏa một văn hóa số trong toàn hệ thống, nơi cán bộ nhân viên không chỉ chấp nhận mà còn nhiệt tình học hỏi và sáng tạo để làm chủ công nghệ.

Điển hình, Agribank với đặc thù mạng lưới rộng lớn và số lượng nhân sự đông đảo đã sớm xác định đầu tư vào con người là nền tảng. Ngân hàng không chỉ phân bổ nguồn lực lớn cho công nghệ mà còn áp dụng chính sách lương riêng để thu hút nhân tài công nghệ thông tin.

Sáng kiến như hội thi “Agribanker làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên số”, với sự tham gia của gần 36.000 cán bộ, đã chứng minh hiệu quả trong việc thúc đẩy tinh thần học hỏi và làm chủ công nghệ từ cấp cơ sở.

Trong khi nhu cầu về nhân lực số tăng vọt, thị trường lao động công nghệ Việt Nam lại đang đối mặt với một khoảng trống nghiêm trọng. Theo TS. Phan Thanh Đức, Trưởng khoa Công nghệ thông tin và Kinh tế số, Học viện Ngân hàng, mỗi năm thị trường thiếu khoảng 150.000 - 200.000 nhân lực công nghệ, và nhóm chuyên về AI là thiếu hụt nghiêm trọng nhất.

Dự báo cho thấy, trong giai đoạn 2025 - 2030, nhu cầu nhân sự AI dự kiến tăng tới 74%, tập trung mạnh mẽ ở các lĩnh vực cốt lõi của ngân hàng số như khoa học dữ liệu (Data Scientists), kỹ sư vận hành AI (AI/ML Ops Engineers), bảo mật - an ninh mạng (Cybersecurity) và đặc biệt là các chuyên gia triển khai thực chiến (Implementation Specialists) có khả năng biến lý thuyết AI thành sản phẩm dịch vụ thực tiễn.

Sự thiếu hụt này đặt ra một yêu cầu cấp thiết về đổi mới đào tạo. Ngành ngân hàng không thể trông chờ vào nguồn cung sẵn có mà phải chủ động tham gia vào quá trình kiến tạo nguồn nhân lực của chính mình.

PGS TS. Phạm Thị Hoàng Anh, Phó Giám đốc phụ trách Ban Giám đốc Học viện Ngân hàng, nhấn mạnh, phát triển nhân lực số không thể thực hiện đơn lẻ mà cần có sự phối hợp chiến lược giữa ba bên: Ngân hàng Nhà nước (định hướng chính sách), cơ sở đào tạo (cập nhật chương trình) và doanh nghiệp (cung cấp môi trường thực chiến).

Việc đặt hàng đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và tạo cơ hội việc làm cho sinh viên sẽ góp phần hình thành đội ngũ nhân lực trẻ có tri thức, kỹ năng và bản lĩnh làm chủ công nghệ.

Trong cuộc chiến thu hút nhân tài, đặc biệt là nhóm nhân sự công nghệ, chế độ đãi ngộ tài chính chỉ là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ. Yếu tố giữ chân quan trọng nhất lại nằm ở giá trị tinh thần và cơ hội thăng tiến.

Bà Võ Thị Ngọc Vân, Trưởng phòng Phát triển và Gắn kết nhân tài Home Credit Việt Nam, chỉ ra rằng thế hệ lao động trẻ hiện nay không chỉ tìm kiếm sự ổn định mà còn khát khao một môi trường học hỏi, trưởng thành và có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng.

Nếu không nhìn thấy tương lai của mình trong tổ chức tức là không có một con đường sự nghiệp minh bạch họ sẵn sàng rời đi chỉ sau 2 - 3 năm để tìm kiếm một tổ chức khác có thể giúp họ tiến xa hơn.

Do vậy, doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình phát triển minh bạch, để mỗi cá nhân biết mình có thể tiến xa đến đâu trong 3, 5 hay 10 năm tới. Khi nhìn thấy tương lai trong tổ chức, họ sẽ gắn bó lâu dài hơn. Đây là sự chuyển dịch từ việc mua sức lao động sang đầu tư vào tiềm năng.

Bên cạnh đó, vai trò của đội ngũ quản lý cũng là một mắt xích giữ chân nhân viên vô cùng quan trọng. Thực tế cho thấy phần lớn trường hợp nghỉ việc không phải vì công ty mà vì quản lý trực tiếp. Do đó, ngân hàng cần đầu tư vào năng lực lãnh đạo, huấn luyện nhà quản lý trở thành người đồng hành, cố vấn và truyền cảm hứng.

Cùng với đó, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp gắn kết, tạo điều kiện để nhân viên kết nối sâu sắc với mục tiêu chung của tổ chức là yếu tố then chốt nuôi dưỡng lòng trung thành.