Mã hóa tài sản thực (RWA): Chiến lược cân bằng giữa đổi mới và quản trị rủi ro

Hạ tầng tài chính thế hệ mới trên nền tảng Blockchain

Tại hội thảo “Giải pháp mã hóa tài sản thực (RWA): Cân bằng lợi ích và quản trị rủi ro cho nhà đầu tư” diễn ra ngày 7/4/2026, các chuyên gia đã phác thảo một bức tranh toàn diện về xu hướng này.

Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Nguyên Trưởng ban, Ban Cơ yếu Chính phủ, Cố vấn cấp cao Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) nhận định thị trường tài chính toàn cầu đang đứng trước làn sóng công nghệ mang tính tái cấu trúc toàn diện, trong đó tài sản thực được mã hóa là một trong những xu hướng nổi bật.

Theo dự báo của Boston Consulting Group (BCG), quy mô thị trường RWA có thể đạt khoảng 19.000 tỉ USD trong thập kỷ tới, tương đương hơn 10% GDP toàn cầu. Theo ông Sơn, việc chuyển đổi quyền sở hữu tài sản thành các token cho phép tài sản được phân mảnh, giao dịch liên tục 24/7, xuyên biên giới và minh bạch hơn.

Đối với Việt Nam, Trung tướng Đặng Vũ Sơn đánh giá đây là thị trường có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển RWA, từ mức độ chấp nhận tài sản số cao, nhu cầu đầu tư lớn đến tốc độ số hóa nhanh. Việt Nam cũng liên tục nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ người dân sở hữu và sử dụng tài sản số cao, tạo nền tảng xã hội quan trọng cho việc thử nghiệm các mô hình tài sản mã hóa gắn với tài sản thực.

Cột mốc pháp lý và lộ trình phát triển

Sự phát triển của RWA tại Việt Nam không còn là tự phát mà đang được đặt trong khung khổ chiến lược. Từ ngày 1/1/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, lần đầu đưa khái niệm “tài sản số” và “tài sản mã hóa” vào hệ thống pháp luật.

Những chính sách này cho phép Việt Nam thử nghiệm mô hình token hóa trong khuôn khổ có giám sát, thể hiện bước chuyển từ cách tiếp cận thận trọng sang chủ động thử nghiệm có kiểm soát, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo an toàn hệ thống tài chính.

Về tiềm năng thị trường, ông Nghiêm Minh Hoàng – Trưởng ban RWA, Câu lạc bộ Đầu tư Tài sản số Việt Nam (VIDA) – đưa ra con số dự báo thị trường RWA tại Việt Nam có dư địa tăng trưởng lớn, với quy mô kỳ vọng đạt 70–80 tỉ USD vào năm 2030

Nhận diện 12 rủi ro trọng yếu

Dù tiềm năng lớn, song quản trị rủi ro vẫn là "trọng tâm của sự phát triển". Ông Nghiêm Minh Hoàng đã chi tiết hóa 12 rủi ro chính đối với các sản phẩm RWA, chia thành 3 nhóm cốt lõi:

Thứ nhất là rủi ro tài sản cơ sở, bao gồm rủi ro lưu ký, “ảo giác” minh bạch dự trữ và rủi ro quyền sở hữu pháp lý.

Thứ hai là rủi ro cấu trúc tài chính. Các mô hình RWA có thể tạo ra khoảng trống bảo chứng khi thu tiền trước, mua tài sản sau.

Thứ ba là rủi ro công nghệ và thị trường. Thanh khoản trên nền tảng số có thể chỉ mang tính danh nghĩa, không đảm bảo khả năng quy đổi thành tài sản thực. Cơ chế đổi trả thường đi kèm điều kiện hạn chế, chi phí cao hoặc thời gian chờ kéo dài. Rủi ro từ hợp đồng thông minh và hạ tầng kỹ thuật cũng là yếu tố cần lưu ý, trong khi blockchain chỉ đảm bảo dữ liệu trên chuỗi mà không xác minh tài sản ngoài chuỗi.

Thiết lập hệ thống kiểm soát đa lớp

Đồng quan điểm về việc không nên quá kỳ vọng vào công nghệ mà bỏ quên yếu tố quản trị, TS. Kamal Anand – CEO BIGOD chia sẻ, trọng tâm của token hóa không nằm ở công nghệ mà ở thiết kế hệ thống kiểm soát rủi ro nhiều lớp. Tài sản thực cần được lưu ký tách biệt, xác định rõ quyền sở hữu, đi kèm cơ chế kiểm toán và xác minh độc lập nhằm đảm bảo minh bạch dự trữ.

TS. Kamal Anand nhấn mạnh thêm, thách thức không nằm ở công nghệ, mà ở khả năng đảm bảo tính xác thực, kiểm chứng liên tục và kỷ luật vận hành – những yếu tố quyết định niềm tin và mức độ an toàn của mô hình".