"Luật hóa" tiền kỹ thuật số góp phần phát triển kinh tế số

Tầm quan trọng của việc hoàn thiện khung pháp lý

Một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển của thị trường tài sản số tại Việt Nam chính là thiếu khung pháp lý rõ ràng. Điều này không chỉ gây khó khăn trong công tác quản lý mà còn tạo điều kiện cho các hoạt động không minh bạch, thậm chí là lừa đảo, lợi dụng công nghệ để trục lợi. Theo ông Trung, việc Việt Nam bị đưa vào Danh sách xám của FATF vào năm 2023 đã khiến quốc gia này đối mặt với nhiều nguy cơ, đặc biệt là ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư nước ngoài và các cơ hội kinh tế quốc gia. Việc xây dựng chính sách pháp lý cho tài sản số sẽ là cách thức hiệu quả để khắc phục tình trạng này và bảo vệ sự phát triển của nền kinh tế số.

Bên cạnh đó, Việt Nam luôn đứng trong top các quốc gia có mức độ chấp nhận tiền điện tử cao. Theo số liệu từ năm 2024, hơn 17 triệu người dân Việt Nam sở hữu tài sản mã hóa, mặc dù con số này có giảm so với các năm trước, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với tỷ lệ trung bình toàn cầu. Điều này chứng tỏ tiềm năng lớn của nền kinh tế ngầm liên quan đến tài sản mã hóa tại Việt Nam. Tuy nhiên, thiếu khung pháp lý khiến tiềm năng này không được khai thác hiệu quả và gặp phải nhiều rủi ro.

Việc ban hành một khung pháp lý rõ ràng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và giao dịch tài sản số một cách công khai, minh bạch. Đặc biệt, khung pháp lý sẽ giúp quản lý tốt hơn các hình thức đầu tư tài sản mã hóa và ngăn chặn tình trạng lừa đảo, cũng như bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tổ chức và cá nhân tham gia vào thị trường này. Điều này sẽ góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành kinh tế số.

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, khung pháp lý không chỉ giúp quản lý tiền kỹ thuật số mà còn mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp và tổ chức trong nước tham gia vào cuộc cách mạng chuyển đổi số toàn cầu. Điều này cũng sẽ là yếu tố thu hút các nhà đầu tư quốc tế và giúp Việt Nam giữ vững vị thế trong lĩnh vực kinh tế số.

Theo ông Phan Đức Trung, để xây dựng một khung pháp lý phù hợp, Việt Nam cần áp dụng mô hình thử nghiệm (sandbox) để kiểm tra các chính sách và tìm ra giải pháp tối ưu. Bắt đầu từ việc triển khai các sàn giao dịch tài sản mã hóa, Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước như Mỹ và Thái Lan, để rút ra bài học và áp dụng rộng rãi. Ông cũng nhấn mạnh rằng, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng như Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Khoa học và Công nghệ là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng các tiêu chuẩn an toàn và bảo mật trong giao dịch tài sản số.

Đặc biệt, ông Trung cũng đề xuất, các cơ quan nhà nước cần học hỏi từ các quốc gia như Mỹ và Thái Lan. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những chính sách tiên phong trong lĩnh vực tiền điện tử, tập trung vào việc thúc đẩy stablecoin thay vì quá chú trọng vào tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC). Tương tự, Thái Lan đã đưa ra các tiêu chuẩn về tài sản mã hóa từ năm 2018 và mới đây đã niêm yết Bitcoin ETF trên sàn chứng khoán, đồng thời thí điểm thanh toán bằng Bitcoin cho người nước ngoài. Đây là những mô hình đáng để Việt Nam nghiên cứu và áp dụng.

Khi khung pháp lý về tài sản số được ban hành, hoạt động của Hiệp hội Blockchain Việt Nam sẽ được công nhận chính thức, tạo ra một môi trường pháp lý rõ ràng và minh bạch hơn cho các sàn giao dịch và hình thức đầu tư tài sản mã hóa. Ông Trung tin rằng việc này sẽ góp phần tạo ra động lực phát triển cho ngành công nghệ blockchain tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ trong nước tham gia vào quá trình đổi mới sáng tạo, phát triển mạnh mẽ nền kinh tế số quốc gia.

Việc “luật hóa” tài sản số không chỉ thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số mà còn tạo ra một môi trường ổn định, minh bạch và bền vững. Điều này sẽ giúp Việt Nam duy trì vị thế trong cuộc đua chuyển đổi số và cạnh tranh với các quốc gia phát triển khác.

Nỗ lực tạo hành lang pháp lý

Trong bối cảnh này, Bộ Tài chính đã được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ báo cáo về việc xây dựng nghị quyết cho phép thí điểm sàn giao dịch tiền ảo. Mới đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã cho biết, việc xây dựng sàn giao dịch tiền ảo sẽ giúp các tổ chức, cá nhân và nhà đầu tư tại Việt Nam có một nơi giao dịch hợp pháp, an toàn và minh bạch. Nhà nước sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức khi tham gia vào thị trường này.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cũng chỉ ra rằng, việc phát triển tài sản số, tiền số và tiền ảo không chỉ là vấn đề mới đối với Việt Nam mà còn đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Chính phủ các nước vẫn đang nghiên cứu và đưa ra các khuôn khổ pháp lý để quản lý tài sản ảo và tài sản số minh bạch, phục vụ cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo khẩn trương việc xây dựng khuôn khổ pháp lý cho thị trường tiền kỹ thuật số trong nước.

Bộ Tài chính cũng cho biết sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện các quy định cho phép các doanh nghiệp, tổ chức trong nước phát hành tài sản số để huy động vốn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Việc này không chỉ giúp thúc đẩy nền kinh tế mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong lĩnh vực tài sản số.

Việt Nam hiện đang đứng trong top các quốc gia tham gia mạnh mẽ vào thị trường thương mại kỹ thuật số. Tuy nhiên, việc thiếu khung pháp lý rõ ràng đã dẫn đến nhiều rủi ro như lừa đảo, rửa tiền, và thất thu thuế. Các chuyên gia cho rằng, việc hợp pháp hóa tài sản số sẽ giúp Việt Nam tránh được tình trạng tụt hậu, đồng thời tạo ra lợi thế trong phát triển kinh tế số.

Việc áp dụng mô hình thử nghiệm (sandbox) giao dịch tiền kỹ thuật số nội địa và tăng cường bảo mật sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy phát triển bền vững trong lĩnh vực này. Chính phủ cam kết sẽ tiếp tục đẩy nhanh quá trình hoàn thiện khuôn khổ pháp lý để mở rộng cơ hội đầu tư vào tài sản số, qua đó thúc đẩy nền kinh tế số và đưa Việt Nam trở thành một quốc gia tiên phong trong chuyển đổi số.