Lúa giảm phát thải, lợi nhuận của doanh nghiệp tăng

Từ những quyết sách lớn

Hiện nay, nền nông nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng, đặc biệt là biến đổi khí hậu và thiên tai. Tài nguyên đất canh tác giảm 0,2% mỗi năm, trong khi ô nhiễm nguồn nước làm ảnh hưởng đến sản xuất.

Thời gian gần đây, nhiều chính sách liên quan nông nghiệp sinh thái đã được đề cập, như: Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam khoá 13; Chiến lược phát triển nông nghiệp và Nông thôn bền vững giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050; Kế hoạch hành động quốc gia chuyển đổi Hệ thống Lương thực thực phẩm minh bạch, trách nhiệm, bền vững đến 2030 (3/2023)…

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cũng đã đưa nông nghiệp sinh thái vào trong nhiều Đề án, như: Đề án phát triển sản xuất và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (ban hành tháng 12/2023); Đề án Phát triển quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) đến năm 2030 (ban hành tháng 12/2023); Đề án Phát triển khoa học và ứng dụng, chuyển giao công nghệ thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp đến năm 2030 (ban hành tháng 6/2024); Đề án Nâng cao sức khỏe đất và quản lý dinh dưỡng cây trồng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (ban hành tháng 10/2024).

Từ các các quyết sách cho thấy, kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp vừa là yêu cầu, đồng thời là giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững nhằm triển khai các cam kết quốc tế, nhiệm vụ quốc gia về phát triển xanh và bền vững.

.... đến những trái ngọt

Trong khuôn khổ Dự án Chuyển đổi chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (TRVC), ngày 18/3/2025, Tổ chức Phát triển Hà Lan SNV phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã vinh danh các doanh nghiệp có thành tích trong tổ chức liên kết với các nông hộ nhỏ trồng lúa hướng đến đa mục tiêu gia tăng lợi nhuận, giảm phát thải khí nhà kính và đảm bảo các yếu tố công bằng xã hội, góp phần thúc đẩy chuỗi giá trị lúa gạo bền vững…

Chương trình được triển khai tại ba tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang từ năm 2023-2027. Cụ thể, trong vụ hè thu 2024 (vụ 1), các doanh nghiệp đã liên kết với 12 hợp tác xã và 27 tổ hợp tác, tổng số 1.719 nông hộ triển khai quy trình sản xuất lúa bền vững. Tổng diện tích ba tỉnh tham gia dự án gần 6.166 ha.

Dự án TRVC đặt mục tiêu đạt mức lợi nhuận tối thiểu là 30% cho các nông hộ sản xuất nhỏ, nhưng trên thực tế, mức lợi nhuận của nông dân trong vụ đầu tiên triển khai đã đạt cao hơn.

Sau một vụ thí điểm, đơn vị kiểm định độc lập đã tính toán và tổng hợp các kết quả từ từng ô ruộng đăng ký tham gia dự án của các doanh nghiệp. Kết quả cho thấy, lợi nhuận trung bình của nông hộ đạt 59.04%, tổng lượng giảm phát thải toàn dự án gần 27.162 tấn CO2 tương đương (CO2e).

Trong vụ mùa đầu tiên của dự án, có 8 doanh nghiệp được vinh danh dựa trên các kết quả cụ thể đạt được của từng doanh nghiệp, với tổng số tiền thưởng hơn 3,18 tỉ đồng.

Cụ thể, đó là các đơn vị: Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Chơn Chính, Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam, Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, Công ty TNHH Xuân Phương Kiên Giang, Công ty CP tập đoàn ThaiBinh Seed, Công ty CP lương thực A An, Công ty TNHH Angimex- Kitoku và Công ty CP TPTN King Green.

Theo đó, Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Chơn Chính là đơn vị nhận được mức thưởng cao nhất, gần 1,2 tỷ đồng, trên quy mô gần 1.515 ha diện tích đăng ký tham gia. Đơn vị này đạt mức giảm phát thải khí nhà kính gần 9.953 tấn CO2e và lợi nhuận trung bình của nông hộ đạt 68,41%.

Công ty TNHH Lúa gạo Việt Nam (Vinarice) nhận hơn 456 triệu đồng cho diện tích hơn 997 ha. Tổng mức giảm phát thải khí nhà kính đạt được gần 3.889 tấn CO2e, lợi nhuận cho nông hộ đạt 57,51%.

Công ty Cổ phần Nông nghiệp Công nghệ cao Trung An nhận gần 373 triệu đồng, với hơn 679 ha tham gia dự án, đạt mức giảm phát thải khí nhà kính hơn 3.176 tấn CO2e, lợi nhuận cho nông hộ đạt 43,9%.

Công ty TNHH Xuân Phương Kiên Giang nhận gần 352 triệu đồng, khi tham gia hơn 987 ha. Doanh nghiệp đạt mức giảm phát thải khí nhà kính gần 2.998 tấn CO2e, lợi nhuận cho nông hộ đạt 53,92%.

Công ty Cổ phần Tập đoàn ThaiBinh Seed nhận gần 319 triệu đồng, khi tham gia hơn 661 ha, đạt mức giảm phát thải khí nhà kính gần 2.717 tấn CO2e, lợi nhuận cho nông hộ đạt 53,36%.

Công ty Cổ phần Lương thực A An nhận gần 302 triệu đồng, với diện tích tham gia trên 610 ha, mức giảm phát thải khí nhà kính trên 2.573 tấn CO2e, lợi nhuận nông hộ đạt 62,2%.

Công ty TNHH Angimex – Kitoku nhận gần 148 triệu đồng, với diện tích trên 358 ha, mức giảm phát thải khí nhà kính trên 1.260 tấn CO2e, lợi nhuận nông hộ là 46,79%.

Công ty Cổ phần Thực phẩm thiên nhiên King Green nhận gần 70 triệu đồng. Doanh nghiệp có diện tích tham gia dự án thấp nhất với gần 182 ha, lượng giảm phát thải khí nhà kính thu được hơn 595 tấn CO2e, lợi nhuận nông hộ là 62,1%.

Nông dân tham gia liên kết với doanh nghiệp thông qua dự án này cũng được chia sẻ tiền thưởng từ doanh nghiệp, theo tỷ lệ thấp nhất 10%. Đặc biệt, Công ty TNHH Angimex - Kitoku đã chia sẻ 95% tiền thưởng cho tất cả nông hộ tham gia trong chuỗi liên kết.

Theo kế hoạch tiếp tục trong vụ đông xuân 2024-2025 (vụ 2), ba tỉnh: An Giang, Đồng Tháp và Kiên Giang đã đăng ký tăng gấp 5 lần diện tích tham gia Dự án TRVC so với vụ 1, đạt trên 33.576 ha.