Thứ ba, 09/09/2025 00:00 (GMT+7)

Liên hoan Phim Tài liệu Châu Âu – Việt Nam lần thứ 15: Cầu nối văn hóa và sáng tạo nghệ thuật

Mai Thảo

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số đang tái định hình mọi lĩnh vực, từ kinh tế, giáo dục đến văn hóa – nghệ thuật, điện ảnh tài liệu nổi lên như một kênh kết nối hữu hiệu giữa các dân tộc, giữa con người với các giá trị bản sắc và lịch sử.

Liên hoan Phim Tài liệu Châu Âu – Việt Nam lần thứ 15 không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên, mà còn là minh chứng cho vai trò ngày càng lớn của công nghiệp sáng tạo trong việc thúc đẩy ngoại giao mềm, mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời khơi dậy những nguồn lực xã hội mới phục vụ phát triển bền vững. Trong hành trình đó, phim tài liệu không chỉ ghi chép hiện thực, mà còn là cầu nối văn minh giữa Việt Nam và thế giới – nơi nghệ thuật, tri thức và cảm xúc gặp nhau để tạo nên sức mạnh mềm của một quốc gia trong thời đại hội nhập.


Từ ngày 12 đến 18/9/2025, Liên hoan Phim Tài liệu Châu Âu – Việt Nam lần thứ 15 sẽ chính thức diễn ra tại Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương (Hà Nội) và rạp DCINE Bến Thành (TP. Hồ Chí Minh). Đây là sự kiện thường niên do Hiệp hội các Viện Văn hóa và Đại sứ quán các nước châu Âu tại Việt Nam (EUNIC) phối hợp cùng Hãng Phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức, dưới sự cho phép của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Cục Điện ảnh Việt Nam. Năm nay, Phái đoàn Wallonie-Bruxelles (Vương quốc Bỉ) đóng vai trò điều phối tại Hà Nội, trong khi rạp D Ciné Bến Thành đảm nhiệm công tác tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh.

 

Cảnh quay trong phim “Nghề linh vật của người”
Cảnh quay trong phim “Nghề linh vật của người”

 

Liên hoan năm nay quy tụ gần 20 bộ phim tài liệu đặc sắc, trong đó có 7 phim đến từ các quốc gia châu Âu gồm Áo, Wallonie-Bruxelles (Bỉ), Italia, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Israel và Vương quốc Anh; 7 phim do Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương sản xuất và 4 phim của các đạo diễn độc lập Việt Nam. Nhiều tác phẩm đã đoạt giải thưởng tại các liên hoan phim trong nước và quốc tế, góp phần nâng tầm vị thế điện ảnh tài liệu Việt trên bản đồ điện ảnh thế giới. Đây là dịp quan trọng để khán giả trong và ngoài nước tiếp cận gần hơn với những câu chuyện nhân văn, sâu sắc, những góc nhìn đa chiều về văn hóa, xã hội và con người trong bối cảnh toàn cầu hóa. Qua đó, sự kiện không chỉ góp phần quảng bá điện ảnh tài liệu mà còn thúc đẩy giao lưu văn hóa, tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa Việt Nam và các quốc gia châu Âu, góp phần xây dựng một nền ngoại giao văn hóa bền vững, giàu bản sắc.


Bảy bộ phim tài liệu Việt Nam được lựa chọn lần này mang đến bức tranh sống động về xã hội hiện đại với những chủ đề gần gũi, giàu cảm xúc. Trong đó, “Hành trình yêu thương” của đạo diễn Lê Anh Tuấn khắc họa hình ảnh những người thiện nguyện âm thầm lái xe chở bệnh nhân nghèo giữa tâm dịch COVID-19, mang đến thông điệp về lòng nhân ái. “Ước mơ của ai” của Đỗ Thị Huyền Trang lại chạm đến vấn đề tâm lý và giáo dục trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, gợi mở nhiều suy ngẫm về sự thấu hiểu trong gia đình. “Ý chí nhà vô địch” của Nguyễn Tiến Dũng là bản hùng ca về nghị lực phi thường của các vận động viên Wushu Việt Nam, thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí vượt khó. Trong khi đó, bộ phim “Nghê – linh vật của người Việt” của Đào Đức Thanh gửi gắm thông điệp gìn giữ và bảo vệ giá trị di sản dân tộc trong đời sống đương đại. “Kẻ Gỗ - kỳ tích của lòng dân” của Nguyễn Đức Ngọc tái hiện quá trình xây dựng công trình thủy lợi vĩ đại sau ngày đất nước thống nhất, minh chứng cho sự đồng lòng và khát vọng phát triển nông nghiệp của người dân Hà Tĩnh. “Không đầu hàng số phận” của Hoàng Hà Lê là những mảnh ghép cuộc đời vượt lên nghịch cảnh, truyền cảm hứng về nghị lực sống. Và “Nhà thầu khoán Năm USOM” của Trịnh Quang Tùng kể về chiến sĩ biệt động Trần Văn Lai, người đã hoạt động ngay trong Dinh Độc Lập dưới vỏ bọc thầu khoán, là một biểu tượng về lòng quả cảm và trí tuệ Việt.

 

Một cảnh quay trong phim “Không đầu hàng số phận”
Một cảnh quay trong phim “Không đầu hàng số phận”



Đặc biệt, bốn phim tài liệu độc lập năm nay đem đến màu sắc mới mẻ và góc nhìn cá nhân sâu lắng. "Chân trời rực rỡ" của Lan Nguyên theo chân ca sĩ Hà Anh Tuấn trở về Ninh Bình để khám phá cội nguồn qua nghệ thuật hát xẩm, đồng thời đưa người xem đến với hành trình cảm động về những cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm xa cách. “Gió mùa về” của Lê Thị Thắm là những tiếng nói thầm lặng từ trung tâm chăm sóc bệnh nhân tâm thần ở Ba Vì, nơi mà từng giấc mơ bình thường trở thành điều xa xỉ. “Toàn ơi” của Nguyễn Hồ Bảo Nghi là chuyến hành trình sinh động qua một khu phố Hà Nội dưới góc nhìn dí dỏm nhưng đầy chiều sâu xã hội. Và “Thư gửi mẹ” của Hà Lệ Diễm mang lại nỗi day dứt và xúc động qua lời kể của một bé gái người Mông viết thư cho người mẹ xa quê, mở ra nhiều suy ngẫm về giá trị gia đình, sự hi sinh và khát khao yêu thương.


Liên hoan năm nay được kỳ vọng không chỉ là một sự kiện điện ảnh, mà còn là điểm hẹn văn hóa, nơi hội tụ tinh hoa của các nền nghệ thuật tài liệu và sự sáng tạo không ngừng của các nhà làm phim. Các suất chiếu chính thức bắt đầu từ 19h00 hàng ngày, từ ngày 12 đến 18/9/2025. Riêng các tác phẩm của các nhà làm phim độc lập sẽ được trình chiếu từ 9h00 đến 17h00 Chủ nhật ngày 14/9/2025 tại phòng chiếu Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, 465 Hoàng Hoa Thám, Hà Nội. Vé vào cửa hoàn toàn miễn phí.