Lấy ý kiến dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp

Ngày 8/8, tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng nhà nước (NHNN) tổ chức Toạ đàm lấy ý kiến về dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Thực hiện Nghị quyết số 129/2024/QH15 về Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025 và điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2024 được Quốc hội thông qua ngày 8/6/2024, Bộ Tài chính đã khẩn trương xây dựng dự thảo chi tiết Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp và lấy ý kiến tất cả các đối tượng chịu sự tác động như: các cơ quan đại diện chủ sở hữu, các doanh nghiệp có vốn nhà nước… 

Dự thảo Luật đã bổ sung nhiều điểm mới, mạnh dạn đi theo hướng không quản lý pháp nhân doanh nghiệp như trước mà xác định Nhà nước chỉ là một nhà đầu tư vốn chuyên nghiệp. Nhà nước có bao nhiêu vốn tại doanh nghiệp thì thực hiện quyền đến đó. Đồng thời phân định rõ Nhà nước đầu tư vốn thông qua cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn. Trong quản lý, Nhà nước thực hiện quản lý phần vốn đầu tư, tức là quản lý phần cơ quan đại diện chủ sở hữu đầu tư vốn. Khi dòng tiền của Nhà nước đến đâu thì Nhà nước quản lý hoạt động đầu tư chứ không quản lý dòng vốn. 

Nội hàm xuyên suốt gồm 4 nhóm nội dung lớn được đưa ra tại dự thảo Luật xin ý kiến gồm: Nhân sự; Chiến lược, kế hoạch, phương án cơ cấu vốn; Chủ trương đầu tư vốn; Lợi nhuận của chủ sở hữu…

Tại Toạ đàm, các đại biểu đã trực tiếp góp ý vào các nội dung tại dự thảo Luật như về: đối tượng áp dụng; vấn đề quản lý vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp; trích lập Quỹ đầu tư phát triển tại doanh nghiệp từ lợi nhuận sau thuế; phạm vi đầu tư vốn nhà nước; hoạt động đầu tư của doanh nghiệp; sắp xếp, cơ cấu lại vốn nhà nước tại doanh nghiệp, quản trị doanh nghiệp; cơ quan, người đại diện chủ sở hữu vốn… qua đó góp phần tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Luật. 

Làm rõ một số nội dung tại Toạ đàm, đại diện Bộ Tài chính cho biết, dự thảo Luật đã xác định rõ nguyên tắc, Nhà nước chỉ là một nhà đầu tư vốn tại doanh nghiệp, không can thiệp hành chính trực tiếp vào hoạt động và quản trị của doanh nghiệp mà được thực hiện thông qua cơ quan, người đại diện chủ sở hữu vốn tại doanh nghiệp để đảm bảo các quyền của nhà đầu tư vốn, góp vốn vào doanh nghiệp.

Về băn khoăn của đại biểu liên quan tới các nội dung quản trị doanh nghiệp, dự thảo Luật không quy định các nội dung quản trị của doanh nghiệp mà chỉ quy định quyền, trách nhiệm của doanh nghiệp có vốn nhà nước đầu tư, do đó không ảnh hưởng tới quản trị nội bộ của doanh nghiệp.

Đối với quỹ đầu tư phát triển để tại doanh nghiệp từ lợi nhuận sau thuế, cần khẳng định quỹ này không phải của doanh nghiệp, quỹ này là của chủ sở hữu. Lợi nhuận sau thuế thuộc về quyền của chủ sở hữu, không phải quyền của doanh nghiệp, tuy nhiên cần tiếp thu, nghiên cứu tỷ lệ để lại, nội dung sử dụng quỹ để đảm bảo hiệu quả.

Về phân phối lợi nhuận, một số chuyêm gia cho biết, các ngân hàng thương mại có vốn nhà nước hiện nay cần tăng vốn điều lệ để tăng huy động vốn, từ đó mới đẩy mạnh được cho vay. Nhưng lâu nay, vấn đề tăng vốn cho khối ngân hàng có vốn nhà nước còn nhiều khó khăn. Gần đây, Quốc hội đã cho phép Agribank tăng vốn điều lệ từ lợi nhuận để lại sau thuế. 

Dự thảo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp đã nêu ra 3 phương án phân phối lợi nhuận, trích lập Quỹ đầu tư phát triển để tại doanh nghiệp với tỷ lệ 50%, 80% và 100% lợi nhuận sau thuế; đa số doanh nghiệp đề nghị ở mức 50-80% là phù hợp.