Tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh là vấn đề mới ở Việt Nam, nhu cầu của xã hội về phát triển xanh là rất lớn.
Ảnh minh họa
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa trình Thủ tướng Chính phủ Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh.
Dự thảo Quyết định này đặt ra khung pháp lý để đánh giá và hỗ trợ các dự án có lợi ích môi trường. Quy định sẽ áp dụng cho chủ dự án đầu tư, tổ chức phát hành trái phiếu xanh, tổ chức tín dụng và các bên liên quan.
Theo dự thảo, dự án phải đáp ứng các tiêu chí môi trường như có báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường, đồng thời thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Việc xác nhận tiêu chí môi trường do tổ chức độc lập thực hiện theo tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế, với hồ sơ gồm văn bản pháp lý và báo cáo thuyết minh chi tiết. Văn bản xác nhận này là cơ sở để hưởng chính sách ưu đãi trong cấp tín dụng xanh và phát hành trái phiếu xanh. Hoạt động thanh tra, giám sát cũng được quy định nhằm đảm bảo minh bạch, tránh lợi dụng chính sách.
Quyết định khi ra đời sẽ giúp thúc đẩy tài chính xanh, hỗ trợ các dự án phát triển bền vững và huy động nguồn vốn cho bảo vệ môi trường. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quyết định về tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh khi ban hành là một bước tiến quan trọng trong thúc đẩy tài chính xanh tại Việt Nam, đặt nền tảng pháp lý cho việc cấp tín dụng xanh và phát hành trái phiếu xanh đối với các dự án đầu tư đáp ứng tiêu chí môi trường.
Dự thảo xác định phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và đưa ra các tiêu chí cụ thể mà dự án đầu tư phải đáp ứng để được công nhận là dự án xanh. Các dự án này phải có quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường theo quy định của pháp luật và phải thuộc lĩnh vực bảo vệ môi trường và mang lại lợi ích rõ ràng về môi trường.
Điểm quan trọng của dự thảo quyết định là quy trình xác nhận dự án đầu tư đáp ứng tiêu chí môi trường. Xác nhận giúp đảm bảo tính minh bạch, khách quan và là điều kiện tiên quyết để các chủ dự án được hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước.
Tổ chức xác nhận độc lập sẽ đóng vai trò trung gian, kiểm tra hồ sơ và đưa ra kết luận về việc dự án có đáp ứng tiêu chí môi trường hay không. Tổ chức xác nhận phải có tư cách pháp nhân, hoạt động trong lĩnh vực đánh giá sự phù hợp hoặc kiểm toán và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về dịch vụ chứng nhận sự phù hợp, đảm bảo rằng quá trình xác nhận được thực hiện theo các tiêu chuẩn chặt chẽ, tránh tình trạng xác nhận thiếu khách quan hoặc lợi dụng chính sách để trục lợi.
Hồ sơ để thuyết minh một dự án đáp ứng tiêu chí môi trường bao gồm văn bản đề nghị xác nhận, các tài liệu chứng minh sự tuân thủ quy định môi trường và báo cáo thuyết minh về tính bền vững của dự án, giúp cơ quan quản lý có cơ sở đánh giá chính xác mức độ tác động môi trường của dự án, từ đó đưa ra quyết định phù hợp.
Sau khi dự án được xác nhận, văn bản xác nhận sẽ là căn cứ quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền xem xét cấp tín dụng xanh hoặc cho phép phát hành trái phiếu xanh.
Văn bản xác nhận có vai trò quan trọng đối với thị trường tài chính, đặc biệt trong bối cảnh ngày càng có nhiều nhà đầu tư quan tâm đến các sản phẩm tài chính bền vững.
Đối với trái phiếu xanh, văn bản xác nhận giúp đảm bảo nguồn vốn huy động được sử dụng đúng mục đích, góp phần phát triển kinh tế xanh, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
Đối với tín dụng xanh, văn bản xác nhận là căn cứ để các tổ chức tín dụng xem xét cấp vốn với lãi suất ưu đãi, thúc đẩy doanh nghiệp chuyển đổi mô hình sản xuất theo hướng thân thiện với môi trường.
Quyết định cũng đặt ra trách nhiệm đối với chủ dự án sau khi nhận được văn bản xác nhận. Chủ dự án có nghĩa vụ duy trì các tiêu chí môi trường đã cam kết và phối hợp với tổ chức xác nhận độc lập trong quá trình giám sát, kiểm tra việc thực hiện, nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm, đảm bảo rằng các dự án đầu tư thực sự đóng góp vào phát triển bền vững...
Quyết định về tiêu chí môi trường và việc xác nhận đối với dự án đầu tư được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tài chính xanh tại Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn bền vững, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý môi trường. Việc thiết lập các tiêu chí chặt chẽ và quy trình xác nhận minh bạch giúp đảm bảo rằng nguồn lực tài chính được sử dụng đúng mục đích, góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Bộ Tài nguyên và Môi trường đề xuất 47 loại hình dự án đầu tư ở 7 ngành/lĩnh vực được cấp tín dụng xanh, phát hành trái phiếu xanh gồm: năng lượng; giao thông vận tải; xây dựng; nông lâm thủy sản; công nghiệp chế biến, chế tạo; dịch vụ môi trường...
Công ty Nước – Môi trường Bình Dương (BIWASE) và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã ký kết hợp đồng tài trợ vốn dài hạn lên đến hơn 10.000 tỷ đồng nhằm phát triển các dự án trọng điểm về nguồn nước và cải thiện môi trường tại Bình Dương và các khu vực lân cận.
Đứng trước những thách thức to lớn từ hậu quả của biến đổi khí hậu, có nhiều giải pháp đã được triển khai để giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai, đảm bảo môi sinh - môi trường. Giải pháp về tài chính, trong đó, có chính sách tín dụng xanh, được xem là hiệu quả, từ đó góp phần hướng tới phát triển kinh tế bền vững.
Vừa qua tại TP. Hồ Chí Minh, Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB) tiếp tục được vinh danh giải thưởng “Ngân hàng Tiêu biểu về Tín dụng xanh năm 2022” và “Ngân hàng đồng hành cùng Doanh nghiệp vừa và nhỏ năm 2022”.
Mặc dù Việt Nam đã có những tín hiệu tích cực trong tăng trưởng tín dụng xanh, ngân hàng xanh, tài chính xanh, song diễn biến thực tế cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức.
Trong khi tín dụng vào các lĩnh vực rủi ro như bất động sản, chứng khoán ngày càng bị siết chặt, nhiều ngân hàng đang đẩy mạnh việc rót vốn vào các lĩnh vực năng lượng Mặt Trời, các dự án thân thiện với môi trường… Tuy nhiên, vẫn còn nhiều rủi ro tiềm ẩn.
.jpg)
