Làn sóng khởi sự kinh doanh diễn ra mạnh mẽ ngay từ đầu năm

Làn sóng mới

Thông tin vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố ngày 6/3/2026 cho thấy, trong tháng 2, cả nước có 11,3 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, giảm 53,2% so với tháng trước và tăng 11,6% so với cùng kỳ năm trước; gần 6,2 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 74,9% và giảm 12,6%; 4.257 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 92,2% và tăng 19,8%; 3.492 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 52,2% và tăng 17,5%; 3.290 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, giảm 28,6% và tăng 89,4%.

Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 64,5 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 29,4% so với cùng kỳ năm trước; bình quân một tháng có 32,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Sự bứt phá này cho thấy làn sóng khởi sự kinh doanh diễn ra mạnh mẽ ngay từ đầu năm, phản ánh tác động tích cực của các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân.

Xét theo địa phương, ba trung tâm kinh tế lớn - TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đồng Nai - tiếp tục là các cực hút doanh nghiệp thành lập mới. Đồng Nai nổi bật với tốc độ tăng 82,3%, phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của các tỉnh công nghiệp vệ tinh.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 77,0 nghìn doanh nghiệp, tăng 14,9% so với cùng kỳ năm trước; bình quân một tháng có 38,5 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 2 tháng năm 2026 là gần 851,9 nghìn tỷ đồng, tăng 20,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, phân tích sâu hơn cho thấy bản chất không hoàn toàn tiêu cực. Trong đó, 75,9% doanh nghiệp rút lui lựa chọn hình thức tạm ngừng kinh doanh có thời hạn - không rời bỏ hoàn toàn mà tạm dừng để tái cơ cấu, tìm kiếm cơ hội mới. Hiện tượng này mang tính chu kỳ: doanh nghiệp thường đánh giá hiệu quả kinh doanh vào cuối năm cũ và đăng ký tạm ngừng vào đầu năm tài chính mới. Phần lớn doanh nghiệp rút lui có quy mô nhỏ, phản ánh tính sàng lọc tự nhiên của thị trường.

Kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tăng theo

Cũng theo số liệu Cục Thống kê vừa công bố, cán cân thương mại hàng hóa tháng 2 nhập siêu 1,04 tỷ USD. Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 2,98 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 1,77 tỷ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 6,5 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 3,52 tỷ USD.

Trong tháng 2, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 67,16 tỷ USD, giảm 24,1% so với tháng trước và tăng 5,1% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung hai tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 18,3%; nhập khẩu tăng 26,3%. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 2,98 tỷ USD.

Theo đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 2 đạt 33,06 tỷ USD, giảm 23,7% so với tháng trước và tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 2 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 76,36 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 15,96 tỷ USD, giảm 12,0%, chiếm 20,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 60,4 tỷ USD, tăng 30,1%, chiếm 79,1%.

Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu 2 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 68,55 tỷ USD, chiếm 89,8%.

Kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 2 đạt 34,1 tỷ USD, giảm 24,6% so với tháng trước và tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung hai tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 22,47 tỷ USD, giảm 1,5%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 56,87 tỷ USD, tăng 42,2%.

Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu 2 tháng đầu năm 2026, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 74,67 tỷ USD, chiếm 94,1%.

Cũng theo Cục Thống kê, về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa 2 tháng đầu năm 2026, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 23,8 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 31,9 tỷ USD.