Kiosk VIVINA FOOD: Kết nối nguồn lực, mở rộng giá trị nông sản Việt

Mô hình do Tập đoàn Globaltech, đơn vị phát triển Nền tảng số Quốc gia đa tiện ích VIVINA, xây dựng, hướng tới kết nối sản xuất, phân phối và tiêu dùng trên cùng một hệ sinh thái số.

Liên kết “4 nhà” tạo chuỗi giá trị khép kín

Điểm đáng chú ý của VIVINA FOOD nằm ở cách biến công nghệ thành hạ tầng phục vụ trực tiếp hoạt động kinh doanh và sinh kế. Kiosk là điểm bán vật lý, VIVINA tạo lớp kết nối dữ liệu, mã QR cung cấp thông tin sản phẩm, logistics hỗ trợ luân chuyển hàng hóa và công nghệ UAV được định hướng cho các phương thức giao nhận mới. Khi các yếu tố này được kết nối với nông dân, hợp tác xã (HTX) và doanh nghiệp, chuỗi giá trị nông sản có thêm một kênh tiếp cận thị trường trực tiếp và minh bạch hơn.

Mô hình cũng đặt trong định hướng thực hiện tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế, nâng cao năng lực nội sinh, ứng dụng công nghệ và kết nối chuỗi giá trị. Từ góc nhìn doanh nghiệp, giá trị của những định hướng này chỉ được khẳng định khi công nghệ tạo ra hiệu quả cụ thể cho sản xuất, phân phối và tiêu dùng.

Nền tảng của HUB VIVINA FOOD là cơ chế liên kết “4 nhà”, trong đó mỗi chủ thể đảm nhận một mắt xích rõ ràng. Nhà quản lý định hướng chiến lược, hoàn thiện chính sách, giám sát an toàn thực phẩm và tạo hành lang pháp lý cho kinh tế số, trong đó có cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Nhà khoa học cung cấp giải pháp công nghệ, tối ưu logistics, số hóa dữ liệu, truy xuất nguồn gốc và nghiên cứu ứng dụng UAV.

Nhà sản xuất gồm nông dân, HTX và doanh nghiệp chịu trách nhiệm tạo ra nguồn hàng đạt yêu cầu về an toàn, chất lượng, trong đó có sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền. Nhà kinh doanh, với Globaltech/VIVINA giữ vai trò tổ chức, đầu tư hạ tầng, vận hành nền tảng số, xây dựng hệ thống Kiosk/HUB và đưa hàng hóa đến người tiêu dùng.

Cách tổ chức này tạo ra sự liên thông giữa sản xuất và thị trường. VIVINA đóng vai trò trung tâm kết nối, hỗ trợ HTX và người sản xuất tiếp cận công cụ quản trị, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng kênh phân phối. Với nông sản, khả năng kiểm soát dữ liệu, nguồn hàng và đầu ra có ý nghĩa trực tiếp đối với hiệu quả kinh doanh. Đây cũng là cơ sở để hình thành một chuỗi phân phối có khả năng vận hành theo hướng tuần hoàn, giảm sự phân mảnh giữa các khâu.

Một giá trị khác của mô hình là chuẩn hóa điểm bán thực phẩm tại những khu vực có nhu cầu tiêu dùng lớn như cổng trường học, khu công nghiệp và khu dân cư tập trung. Các Kiosk được thiết kế theo hệ thống đồng bộ, kiểm soát nguồn hàng và quy trình cung ứng. Chủ Kiosk không được tự ý nhập hàng ngoài hệ thống, qua đó tạo điều kiện kiểm soát chất lượng từ nguồn cung đến điểm bán.

Thông tin hàng hóa được gắn với mã QR hoặc mã vạch, thể hiện các dữ liệu như đơn vị sản xuất, ngày đóng gói, hạn sử dụng và chứng nhận chất lượng. Người tiêu dùng có thể sử dụng điện thoại để kiểm tra thông tin trước khi mua. Dữ liệu cũng được định hướng chia sẻ để cơ quan chức năng thuận lợi hơn trong kiểm tra, giám sát.

Hướng tới hạ tầng phân phối vi mô trên toàn quốc

VIVINA đặt mục tiêu đến năm 2030 kết nối 34 tỉnh, thành phố và 3.321 xã, phường, đặc khu; hình thành 100.000 Điểm bán & Giao - Nhận VIVINA, trong đó khoảng 10.000 Kiosk/HUB VIVINA FOOD. Đây là quy mô cho thấy tham vọng xây dựng một mạng lưới phân phối vi mô dựa trên nền tảng số, đưa hàng hóa và dịch vụ đến gần hơn với người tiêu dùng.

Ông Vũ Trọng Quế, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình; ông Đoàn Mạnh Phương, Tổng Biên tập Tạp chí Việt Nam Hội Nhập cùng các đại biểu quan tâm đến mô hình Kiosk thực phẩm công nghệ an toàn - HUB VIVINA FOOD, tích hợp bãi cất, hạ cánh UAV phục vụ giao nhận hàng hóa đa tiện ích trên Nền tảng số Quốc gia VIVINA.

Dự án hướng tới đề xuất thử nghiệm tích hợp 350-500 HUB làm trạm cất hạ cánh phục vụ giao nhận hàng hóa bằng UAV khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép và đáp ứng các yêu cầu về an toàn kỹ thuật, pháp lý. Hướng đi này mở thêm dư địa ứng dụng công nghệ vào logistics, đồng thời cho thấy cách doanh nghiệp chủ động chuẩn bị cho những phương thức phân phối mới.

Mạng lưới Kiosk/HUB có thể tạo thêm cơ hội kinh doanh cho tiểu thương, thanh niên nông thôn và các chủ thể sản xuất địa phương. Quan trọng hơn, hệ thống này tạo một kênh đưa sản phẩm OCOP, đặc sản vùng miền và hàng hóa của các HTX tiếp cận người tiêu dùng trên nền tảng có dữ liệu và quy trình quản lý thống nhất.

Giá trị cốt lõi của VIVINA FOOD vì thế nằm ở khả năng kết nối các nguồn lực thành một chuỗi vận hành thống nhất. Khi quản lý, khoa học, sản xuất và kinh doanh cùng tham gia, công nghệ có cơ hội đi sâu vào từng khâu của nền kinh tế. Kiosk trở thành điểm tiếp xúc với người tiêu dùng, còn nền tảng số đóng vai trò kết nối phía sau. Đây là hướng tiếp cận đặt hiệu quả kinh tế, tính minh bạch và lợi ích cộng đồng vào cùng một bài toán phát triển.