Kinh tế tháng 1/2026, khởi đầu ấn tượng

Bản lĩnh giữa biến động

Tháng 1/2026, bắt đầu trong một bối cảnh thế giới đầy rẫy những biến số phức tạp. Căng thẳng địa chính trị leo thang tại nhiều khu vực, xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu trở nên rõ nét và những rủi ro an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu đang gây áp lực nặng nề lên các chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh kinh tế Việt Nam qua những báo cáo tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4/2, cho thấy một sắc thái hoàn toàn khác biệt là sự ổn định trong thế chủ động và sự tăng trưởng trong thế bứt phá.

Số liệu từ Văn phòng Chính phủ cho thấy một sự khởi đầu rực rỡ khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước tính tăng tới 38,9% so với cùng kỳ. Đây là một con số biết nói, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sau khi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới đi vào giai đoạn thực thi sâu rộng.

Trong khi nhiều nền kinh tế lớn vẫn đang loay hoay với bài toán đình trệ, việc Việt Nam duy trì được tốc độ luân chuyển hàng hóa khổng lồ như vậy đã khẳng định vị thế một mắt xích không thể thay thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Nội lực của nền kinh tế còn được phản ánh rõ nét qua Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) với mức tăng ấn tượng 21%. Các công xưởng, nhà máy trên khắp cả nước đã bắt nhịp sản xuất với cường độ cao ngay từ những ngày đầu năm.

Chỉ số quản trị mua hàng (PMI) đạt 52,5 điểm không chỉ đơn thuần là một con số kỹ thuật, nó là biểu đồ niềm tin của các nhà quản trị doanh nghiệp về khả năng mở rộng thị trường và đơn hàng trong tương lai gần. Sự kết hợp giữa sản xuất công nghiệp mạnh mẽ và xuất khẩu đột phá đang tạo ra một "gọng kìm" tăng trưởng vững chắc cho quý 1 năm 2026.

Bên cạnh đó, môi trường kinh doanh đang chứng kiến một làn sóng gia nhập thị trường chưa từng có. Việc gần 48.700 doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại hoạt động, cùng với sự bùng nổ của hơn 110.000 hộ kinh doanh mới thành lập (tăng gần 222%), cho thấy niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp vào định hướng phát triển của Đảng và Nhà nước sau Đại hội XIV đang ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Khi người dân sẵn sàng dốc vốn đầu tư, khi doanh nghiệp sẵn sàng mở rộng quy mô, đó chính là nguồn năng lượng nội sinh bền vững nhất để thúc đẩy tăng trưởng.

Động lực mới cho khát vọng vươn tầm

Trong báo cáo của mình, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn đã nêu bật chủ đề điều hành của năm 2026: Kỷ cương trách nhiệm; chủ động hiệu quả; đổi mới sáng tạo; tăng tốc đột phá; tăng trưởng bền vững. Đây không chỉ là những khẩu hiệu mà đã được cụ thể hóa bằng các hành động thực tế.

Giải ngân vốn đầu tư công tháng 1 ước đạt 3,4% kế hoạch, tuy con số tỷ lệ có vẻ nhỏ nhưng xét về giá trị tuyệt đối, nó cao hơn cùng kỳ tới 23,7 nghìn tỷ đồng. Việc dòng vốn mồi này được khơi thông sớm chính là điều kiện tiên quyết để các dự án hạ tầng chiến lược, các tuyến cao tốc và cảng biển sớm đi vào hoạt động, tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là một điểm sáng không thể bỏ qua. Với 1,5 tỷ USD vốn đăng ký mới và 1,68 tỷ USD vốn thực hiện trong tháng đầu năm, Việt Nam đang chứng minh mình là bến đỗ ưu tiên của dòng vốn chất lượng cao.

Các nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào các ưu đãi thuế quan mà còn nhìn vào sự ổn định của kinh tế vĩ mô. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) được kiểm soát ở mức 2,6%, nợ công và nợ nước ngoài đều nằm trong giới hạn an toàn là những thông điệp mạnh mẽ về sự bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Tuy nhiên, phía sau những con số hào nhoáng, Chính phủ vẫn thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn mang tính bản chất. Sức ép từ lạm phát, tỷ giá và sự biến động thất thường của thị trường vàng, bạc đang đặt ra những thách thức không nhỏ cho điều hành tiền tệ.

Tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và khó khăn của một bộ phận người dân vùng sâu, vùng xa vẫn là nỗi trăn trở lớn. Chính vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm được xác định không chỉ là theo đuổi mục tiêu tăng trưởng hai con số mà còn phải đảm bảo tính bao trùm của sự phát triển.

Quyết tâm của Chính phủ trong việc làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống như tiêu dùng nội địa và đẩy mạnh các động lực mới như kinh tế số, kinh tế xanh đang mở ra một kịch bản tăng trưởng chất lượng hơn. Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài và cải cách bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả sẽ là "liều thuốc" đặc trị để giải phóng các nguồn lực còn đang bị nghẽn lại.

Đặc biệt, trong những ngày đầu năm 2026, khi cả nước đang hướng tới các sự kiện chính trị trọng đại và bầu cử Quốc hội khóa mới, việc đảm bảo an sinh xã hội, lương thưởng Tết cho người lao động đã trở thành ưu tiên hàng đầu.

Một nền kinh tế mạnh phải là một nền kinh tế phục vụ nhân dân. Sự đồng thuận xã hội được xây dựng dựa trên sự minh bạch của thông tin và những lợi ích thiết thực mà mỗi người dân cảm nhận được từ sự tăng trưởng của đất nước.

Kết thúc tháng 01 với những chỉ dấu tích cực, Việt Nam đang đứng trước một vận hội mới. Nếu sự quyết liệt của Chính phủ được tiếp nối bởi sự nhạy bén của cộng đồng doanh nghiệp và sự đồng lòng của nhân dân, mục tiêu tăng trưởng đột phá trong năm 2026 hoàn toàn nằm trong tầm tay. Hào khí của một giai đoạn phát triển mới đã bắt đầu từ những con số của tháng Giêng, hứa hẹn một năm đầy bản lĩnh và vươn tầm.