Củng cố nền tảng thể chế thị trường từ hợp tác quản lý và đào tạo

Nâng cao năng lực quản lý thị trường

Theo nội dung Thỏa thuận hợp tác, hai bên thống nhất đẩy mạnh phối hợp trong nghiên cứu khoa học, đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn gắn với thực tiễn quản lý thị trường, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như thương mại, thị trường trong nước, giá cả, kiểm tra, kiểm soát thị trường và phòng, chống buôn lậu, hàng giả, gian lận thương mại. Đây là những nội dung có liên hệ trực tiếp tới trật tự thị trường và mức độ lành mạnh của môi trường cạnh tranh.

Việc Đại học Kinh tế Quốc dân tham gia sâu vào các hoạt động nghiên cứu và tư vấn chính sách cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho thấy xu hướng chuyên nghiệp hóa và khoa học hóa công tác quản lý. Khi các chính sách được xây dựng và điều chỉnh trên nền tảng nghiên cứu bài bản, có dữ liệu và đánh giá thực tiễn, khả năng xảy ra các quyết định mang tính tình thế hoặc thiếu nhất quán sẽ được hạn chế. Đây là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp, bởi sự ổn định và nhất quán của chính sách là điều kiện tiên quyết cho các quyết định đầu tư dài hạn.

Đáng chú ý, Thỏa thuận đặt ra định hướng phối hợp xây dựng các chương trình đào tạo mới, trong đó có nghiên cứu chương trình đào tạo thuộc lĩnh vực thị trường giao dịch phái sinh. Dù chưa đi vào triển khai cụ thể, việc đưa nội dung này vào chương trình hợp tác cho thấy tư duy quản lý đang tiếp cận các công cụ và cấu phần của thị trường hiện đại. Về lâu dài, đây là cơ sở để hình thành nguồn nhân lực có khả năng tiếp cận và vận hành các cơ chế quản trị rủi ro, định giá và phân bổ nguồn lực theo chuẩn mực thị trường, từ đó hỗ trợ sự phát triển của các lĩnh vực kinh doanh có hàm lượng tri thức cao.

Song song với đó, việc nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học và chuyên môn cho đội ngũ cán bộ giảng dạy, cán bộ quản lý và cán bộ nghiên cứu của hai bên thông qua các khóa bồi dưỡng chuyên đề, ngắn hạn, cùng với hợp tác trong truyền thông, hợp tác quốc tế và chuyển đổi số, góp phần hình thành một lực lượng nòng cốt am hiểu sâu về thị trường trong nước. Khi lực lượng này được đào tạo bài bản và cập nhật thường xuyên, hiệu quả quản lý thị trường sẽ được cải thiện, qua đó giảm thiểu các chi phí không chính thức và rủi ro tuân thủ đối với doanh nghiệp.

Phát triển hạ tầng thương mại và nguồn nhân lực gắn với thực tiễn thị trường

Một nội dung trọng tâm khác của Thỏa thuận là hợp tác trong nghiên cứu và phát triển hạ tầng thương mại. Hai bên thống nhất phối hợp khảo sát, đánh giá thực tiễn, xây dựng và đề xuất các mô hình hạ tầng thương mại phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước và phát triển thị trường trong nước, đồng thời đẩy mạnh tư vấn chính sách và chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Hạ tầng thương mại, xét trên phương diện rộng, không chỉ bao gồm hệ thống phân phối hay logistics, mà còn bao hàm các thiết chế tổ chức thị trường, cơ chế vận hành và phương thức quản lý. Khi các mô hình hạ tầng này được nghiên cứu và xây dựng trên cơ sở khoa học, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu quản lý, khả năng hình thành một không gian thị trường vận hành thông suốt, minh bạch và hiệu quả sẽ được nâng cao. Đây là điều kiện quan trọng để thu hút và giữ chân các dòng vốn đầu tư có chất lượng.

Về phía Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Thỏa thuận xác định rõ trách nhiệm cung cấp thông tin về chính sách và quản lý nhà nước trong lĩnh vực thương mại, phối hợp tổ chức các khóa đào tạo chuyên đề, đào tạo ngắn hạn cho công chức và lực lượng Quản lý thị trường, cũng như cùng đề xuất và triển khai các đề tài nghiên cứu, chương trình, dự án chuyên ngành. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu được ứng dụng trực tiếp vào công tác quản lý.

Việc tạo điều kiện cho sinh viên và nghiên cứu sinh tham gia kiến tập, thực tập thực tế tại Cục, cũng như tham gia vào các hoạt động chuyên môn, hội đồng đánh giá luận văn theo đúng quy định, là một điểm nhấn quan trọng. Mô hình đào tạo gắn với thực tiễn này không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho khu vực công, mà còn cung cấp cho thị trường lao động đội ngũ nhân sự hiểu biết về quản lý thị trường, pháp luật thương mại và vận hành thực tế của nền kinh tế.

Thực tiễn giai đoạn 2021–2025 cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận này. Chương trình POHE – Quản lý thị trường của Đại học Kinh tế Quốc dân đã đào tạo 142 sinh viên, trong đó nhiều người trực tiếp tham gia xây dựng cơ sở dữ liệu và hỗ trợ công tác phát hiện, xử lý hàng giả, gian lận thương mại, đặc biệt trên môi trường thương mại điện tử. Những kết quả này cho thấy đào tạo gắn với thực tiễn có thể tạo ra giá trị gia tăng rõ rệt cho công tác quản lý thị trường.

Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Thỏa thuận hợp tác giai đoạn mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hiệu quả quản lý thị trường. Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, ý nghĩa lớn nhất của hợp tác này nằm ở việc củng cố các điều kiện nền tảng cho một thị trường trong nước vận hành theo hướng minh bạch, có trật tự và phù hợp với chuẩn mực phát triển hiện đại. Đây chính là cơ sở quan trọng để môi trường đầu tư được cải thiện một cách bền vững, không chỉ trong ngắn hạn mà cả về dài hạn.