Kinh tế tập thể Quảng Trị sau 80 năm: Khẳng định vai trò, hướng tới phát triển bền vững

Chặng đường 80 năm vẻ vang của khu vực kinh tế tập thể (KTTT), kể từ ngày 11/4/1946- ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia HTX. Với tinh thần “Hợp vốn, hợp sức”, khu vực KTTT đã trở thành một pháo đài vững chãi trong kháng chiến, góp phần làm nên những kỳ tích lịch sử.

Trên địa bàn Quảng Trị, nhiều mô hình HTX tiêu biểu đã ghi dấu ấn trong lịch sử phát triển của khu vực này. Có thể kể đến HTX Đại Phong - ngọn cờ đầu của phong trào “Gió Đại Phong”, hay HTX Vĩnh Kim đơn vị vinh dự được Bác Hồ tặng máy cày Zetor-25K. Những mô hình này trở thành biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, sáng tạo và khát vọng vươn lên của người nông dân.

Phát huy truyền thống đó, khu vực kinh tế tập thể của tỉnh Quảng Trị đã có bước phát triển đáng kể trong thời gian qua. Hiện toàn tỉnh có 893 HTX, 4 liên hiệp HTX và hơn 2.500 tổ hợp tác hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Các HTX ngày càng đa dạng về ngành nghề, từng bước thích ứng với cơ chế thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Phát huy vai trò trong phát triển kinh tế nông thôn và OCOP

Một trong những điểm nhấn của khu vực KTTT tại Quảng Trị là sự tham gia tích cực vào Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Đến cuối năm 2025, các HTX đã đóng góp 160 sản phẩm OCOP, trong đó có 2 sản phẩm đạt hạng 5 sao cấp quốc gia.

Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của HTX trong việc tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng thương hiệu nông sản địa phương. Thông qua mô hình HTX, nhiều sản phẩm đã được chuẩn hóa, mở rộng thị trường tiêu thụ và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường.

Song song với đó, hệ thống QTDND tiếp tục phát huy hiệu quả trong việc cung ứng vốn cho khu vực nông thôn. Với vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng, QTDND không chỉ hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần hạn chế tín dụng đen, đảm bảo an sinh xã hội và ổn định kinh tế địa phương.

Ông Phan Phong Phú, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị ghi nhận và biểu dương những đóng góp của khu vực KTTT đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng khu vực này vẫn còn những hạn chế như quy mô nhỏ, năng lực quản trị chưa đồng đều, khả năng liên kết và tiếp cận thị trường còn hạn chế.

Đổi mới mô hình, nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới

Trước yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh, Liên minh HTX tỉnh cần tiếp tục đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực KTTT. Trong đó, cần tập trung quán triệt và triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển kinh tế tập thể.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực quản trị cho các HTX, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng dụng khoa học – công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao giá trị gia tăng.

Tỉnh cũng định hướng phát triển các mô hình HTX kiểu mới gắn với sản xuất hàng hóa quy mô lớn, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chương trình xây dựng nông thôn mới bền vững. Đây được xem là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh của khu vực KTTT trong dài hạn.

Đối với hệ thống QTDND, yêu cầu đặt ra là tiếp tục củng cố hoạt động theo hướng an toàn, minh bạch, hiệu quả; nâng cao chất lượng tín dụng gắn với kiểm soát rủi ro. Bên cạnh đó, cần phát huy vai trò của Liên minh HTX tỉnh trong việc tư vấn, hỗ trợ và đồng hành cùng các HTX; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị nhằm tháo gỡ khó khăn cho khu vực này.

Sau 80 năm phát triển, khu vực kinh tế tập thể tại Quảng Trị đã từng bước khẳng định vị trí và vai trò trong nền kinh tế địa phương. Trong giai đoạn tới, việc tiếp tục đổi mới mô hình hoạt động, nâng cao năng lực nội tại và tăng cường liên kết sẽ là những yếu tố then chốt để khu vực này phát triển bền vững, đóng góp hiệu quả hơn vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.