Kiến tạo hệ sinh thái công nghệ số để mở không gian tăng trưởng mới cho Cần Thơ

Lấy doanh nghiệp công nghệ làm trung tâm của hệ sinh thái

Thành phố Cần Thơ đặt mục tiêu từng bước trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời phát triển công nghiệp công nghệ số thành ngành kinh tế - kỹ thuật có tốc độ tăng trưởng cao, đóng vai trò thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.

Khác với cách tiếp cận tập trung vào một số dự án đơn lẻ, chương trình được xây dựng theo hướng hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm doanh nghiệp, nguồn nhân lực, hạ tầng, cơ chế hỗ trợ, nghiên cứu phát triển và thương mại hóa công nghệ.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là xác định doanh nghiệp giữ vai trò hạt nhân trong phát triển công nghiệp công nghệ số. Theo đó, giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ tập trung xây dựng hệ sinh thái lấy doanh nghiệp làm trung tâm, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số, cùng các đơn vị phát triển sản phẩm và dịch vụ "Make in Viet Nam".

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 là hình thành khoảng 100 doanh nghiệp công nghệ số, trong đó có 30 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoạt động thường xuyên và 70 doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ chuyển đổi số, phát triển sản phẩm để tham gia chuỗi giá trị.

Bên cạnh mở rộng số lượng doanh nghiệp, thành phố còn hướng đến nâng cao chất lượng của khu vực doanh nghiệp công nghệ. Cần Thơ đặt mục tiêu hình thành từ 3 đến 5 doanh nghiệp công nghệ số chủ lực có khả năng cung cấp sản phẩm, giải pháp cho toàn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây được xem là lực lượng dẫn dắt hệ sinh thái, tạo sức lan tỏa đối với hoạt động đổi mới sáng tạo cũng như phát triển các sản phẩm công nghệ có khả năng cạnh tranh.

Tầm nhìn đến năm 2045, thành phố hướng tới xây dựng các doanh nghiệp công nghệ số đủ năng lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, làm chủ và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ mang đặc thù của vùng Đồng bằng sông Cửu Long gắn với tinh thần "Make in Viet Nam".

Để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, Cần Thơ xây dựng cơ chế hỗ trợ phát triển công nghiệp công nghệ số thông qua việc rà soát, hoàn thiện chính sách và lồng ghép vào các chương trình khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và xúc tiến đầu tư.

Địa phương đồng thời triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp như nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ tiếp cận không gian làm việc chung, cơ sở ươm tạo, tư vấn pháp lý và kết nối đầu tư. Việc hình thành mạng lưới hỗ trợ này hướng đến giảm chi phí khởi nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung phát triển công nghệ và sản phẩm.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc triển khai tối thiểu một hoạt động cấp phép và thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số mới. Cơ chế này được kỳ vọng tạo điều kiện để các doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ trong môi trường thực tế trước khi thương mại hóa rộng rãi.

Cần Thơ đầu tư đồng bộ hạ tầng, nhân lực và công nghệ chiến lược

Để hệ sinh thái công nghệ số vận hành hiệu quả, Cần Thơ xác định hạ tầng và nguồn nhân lực là hai trụ cột quan trọng.

Trong lĩnh vực nguồn nhân lực, thành phố phối hợp với các trường đại học, cao đẳng triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu, đào tạo lại và nâng cao kỹ năng nhằm chuyển dịch lực lượng lao động sang lĩnh vực công nghệ số. Nội dung đào tạo tập trung vào những lĩnh vực đang có nhu cầu lớn như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), thiết kế hệ thống và an toàn thông tin.

Đồng thời, địa phương thúc đẩy mô hình liên kết "nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp" nhằm gắn đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường, đồng thời thu hút chuyên gia và nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn, đặc biệt là công nghệ bán dẫn.

Song song với phát triển nguồn nhân lực là các chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu và sản xuất. Thành phố triển khai cơ chế hỗ trợ kinh phí đối với các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện thiết kế chip bán dẫn và sản xuất sản phẩm phụ trợ ngành điện tử. Nội dung hỗ trợ bao gồm đào tạo nhân lực, đầu tư máy móc, thử nghiệm sản phẩm và đổi mới công nghệ.

Bên cạnh bán dẫn, Cần Thơ ưu tiên nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa nhiều công nghệ chiến lược như AI, IoT, Big Data, Cloud, Blockchain và các giải pháp an toàn thông tin. Thành phố cũng hỗ trợ doanh nghiệp đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, thử nghiệm tiêu chuẩn kỹ thuật và triển khai các mô hình ứng dụng thực tế nhằm rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa.

Định hướng ứng dụng công nghệ được mở rộng sang nhiều lĩnh vực có lợi thế của địa phương như nông nghiệp công nghệ cao, truy xuất nguồn gốc, logistics số, quản lý đô thị, y tế, giáo dục, thương mại dịch vụ và phát triển đô thị thông minh.

Hạ tầng công nghệ cũng được đầu tư theo hướng đồng bộ. Thành phố tập trung nguồn lực phát triển Khu công nghệ thông tin tập trung Cần Thơ và Khu công nghệ số Hậu Giang nhằm thu hút các doanh nghiệp quy mô vùng.

Ở lĩnh vực viễn thông, Cần Thơ đặt mục tiêu phủ sóng mạng băng rộng di động 5G tới 99% dân số, đồng thời chuẩn bị điều kiện để thử nghiệm mạng 6G trong tương lai. Việc mở rộng hạ tầng viễn thông được kỳ vọng tạo nền tảng cho phát triển IoT, điện toán đám mây và các dịch vụ số.

Song song với mục tiêu tăng trưởng, địa phương cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển bền vững đối với ngành công nghiệp công nghệ số. Theo đó, thành phố định hướng áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong sản xuất công nghệ, nghiên cứu quy trình thu hồi, xử lý và tái chế thiết bị điện tử thải bỏ nhằm giảm ô nhiễm môi trường và tiết kiệm tài nguyên.

Chương trình phát triển công nghiệp công nghệ số của Cần Thơ không chỉ hướng đến việc gia tăng số lượng doanh nghiệp công nghệ mà còn đặt mục tiêu hình thành một hệ sinh thái phát triển tương đối hoàn chỉnh. Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp được xem là trung tâm, hạ tầng số là nền tảng, nguồn nhân lực là điều kiện bảo đảm, còn cơ chế hỗ trợ và đổi mới sáng tạo đóng vai trò tạo động lực.

Nếu các mục tiêu về phát triển doanh nghiệp, đào tạo nhân lực, hoàn thiện hạ tầng và thúc đẩy nghiên cứu, thương mại hóa công nghệ được triển khai đồng bộ theo lộ trình, công nghiệp công nghệ số có thể trở thành động lực tăng trưởng mới của Cần Thơ, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn tới.