Không lùi tiến độ các dự án phát triển điện gió ngoài khơi

Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021- 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện 8 điều chỉnh).

TQuy hoạch Phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII), Việt Nam đặt mục tiêu đạt 6.000 MW công suất điện gió ngoài khơi vào năm 2030, định hướng đến năm 2050 đạt từ 70.000 MW đến 91.500 MW.

Dự án điện gió ngoài khơi là khoản đầu tư lớn với những rủi ro đáng kể. Do đó, giới chuyên môn cho rằng lợi thế khi có sự tham gia của đối tác nước ngoài giúp giảm thiểu rủi ro cho các dự án thí điểm. Thực tế, thời gian qua một số nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện tái tạo ngỏ ý muốn thực hiện dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam.

Theo Quy hoạch điện VIII, công suất điện gió ngoài khơi đến năm 2030 khoảng 6.000 MW, nhưng đến nay chưa có dự án nào được quyết định chủ trương và giao đầu tư.

Tại dự thảo điều chỉnh Quy hoạch điện 8, Bộ Công Thương đề xuất phát triển nguồn điện này sau năm 2030, đạt khoảng 17.000 MW vào 2035.

Quy hoạch điều chỉnh cũng đề xuất thay thế một số dự án điện khí LNG chậm tiến độ sang sau 2030. Tổng công suất nguồn này trong 5 năm tới là 8.824 MW, giảm khoảng 13.576 MW so với mục tiêu đặt ra ở Quy hoạch điện 8.

Tuy nhiên, ngay sau khi có đề xuất hoãn tiến độ các dự án điện gió ngoài khơi, Thường trực Chính phủ đã yêu cầu Bộ Công Thương không điều chỉnh lùi tiến độ của các dự án này. Chính phủ yêu cầu phát triển đa dạng nguồn điện, đảm bảo các dự án điện khí và điện gió ngoài khơi được triển khai đúng tiến độ và hoàn thành trước năm 2030.

Chính phủ đặc biệt chú trọng đến việc phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, với mục tiêu không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước mà còn hướng đến việc xuất khẩu điện sang các nước ASEAN.

Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chủ động làm việc với các chủ đầu tư, nhà đầu tư nước ngoài để có các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án, không để chậm tiến độ, lãng phí nguồn lực; lưu ý xử lý các vướng mắc liên quan đến chính sách phát triển điện khí (chuyển ngang giá nhiên liệu sang giá điện; sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc).

Đồng thời, Bộ Công Thương được giao tính phương án phát triển đa dạng các loại nguồn điện, đảm bảo nguồn điện nền chiếm hơn 50% trong tổng cơ cấu. Trong đó, nhà điều hành lưu ý tăng tỷ lệ nguồn điện LNG và giảm tỷ lệ nguồn điện than tương ứng.

Về phát triển nguồn điện, Thường trực Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương phát triển đa dạng các loại hình nguồn điện (điện khí, thủy điện, điện than, điện sinh khối, điện rác, điện gió, điện năng lượng tái tạo, điện Hydrogen).

Theo đánh giá trước đó của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Việt Nam có tiềm năng phát triển điện gió ngoài khơi lên tới 600 GW, đủ để cung cấp khoảng 12% tổng sản lượng điện quốc gia vào năm 2035. Điện gió ngoài khơi có thể đóng góp một phần quan trọng trong giảm thiểu phụ thuộc vào các nguồn năng lượng hóa thạch, đồng thời bảo vệ môi trường và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Thực tế, thời gian qua một số nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực điện tái tạo ngỏ ý muốn thực hiện dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam. Chẳng hạn, Tập đoàn Copenhagen Infrastructure Partners (CIP) của Đan Mạch có kế hoạch phát triển dự án điện gió ngoài khơi La Gàn (tại tỉnh Bình Thuận) với công suất 3,5 GW. Hay Tập đoàn PNE đến từ Đức cũng mong muốn thực hiện một dự án lên tới 4,6 tỷ USD tại Bình Định.

Mới đây, Tập đoàn Pacifico Energy (PE), tập đoàn đến từ Mỹ, đang thúc đẩy việc khảo sát, xây dựng các dự án điện gió ngoài khơi tại Việt Nam.

Luật Điện lực (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và có hiệu lực kể từ ngày 1/2/2025 mặc dù đã bao quát được các chính sách lớn như quy hoạch điện lực, thị trường điện và phát triển năng lượng tái tạo, bổ sung nhiều quy định để tháo gỡ những điểm nghẽn đã tồn tại trong khoảng thời gian dài, tuy nhiên, để thúc đẩy các dự án điện gió ngoài khơi phát triển đạt kỳ vọng cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp như sửa đổi, bổ sung đồng bộ các luật gồm: Bảo vệ môi trường, Đầu tư, Đấu thầu, Xây dựng, Đất đai,...; nghiên cứu phát triển thị trường điện theo sát với mục tiêu Quy hoạch điện VIII; tăng cường mở rộng hợp tác quốc tế sâu rộng, học hỏi về mô hình quản trị đầu tư trong lĩnh vực năng lượng...

Các chuyên giá cho rằng, để phát triển nguồn năng lượng ngoài khơi nói chung và năng lượng điện gió ngoài khơi nói riêng, cần có chính sách rõ ràng và biện pháp hỗ trợ để thu hút nhà đầu tư và khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp trong và ngoài nước trong việc đầu tư khai thác nguồn năng lượng ngoài khơi

Cùng với đó, xây dựng quy hoạch không gian biển hợp lý là cần thiết để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên và tránh xung đột lợi ích giữa các ngành như thủy sản, quốc phòng và giao thông hàng hải.

Đồng thời, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt. Việt Nam cần đào tạo đội ngũ kỹ thuật có khả năng ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực năng lượng ngoài khơi.

Cuối cùng, việc phát triển chuỗi cung ứng sẽ giúp Việt Nam nâng cao khả năng tự chủ trong lĩnh vực này, tương tự như Đài Loan trong ngành điện gió ngoài khơi. Với lợi thế từ ngành dầu khí, Việt Nam có thể trở thành quốc gia dẫn đầu trong phát triển năng lượng ngoài khơi.