Khơi thông dòng chảy xuất nhập khẩu

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng trị giá xuất nhập khẩu năm 2024 đạt 786,29 tỷ USD, tăng 15,4%, tương ứng tăng 105,22 tỷ USD so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 405,53 tỷ USD, tăng 14,3%, tương ứng tăng 50,81 tỷ USD và nhập khẩu đạt 380,76 tỷ USD, tăng 16,7%, tương ứng tăng 54,41 tỷ USD. Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam năm 2024 thặng dư 24,77 tỷ USD. Đây là số kim ngạch xuất nhập khẩu cao nhất từ trước đến nay.

Có được kết quả này là nhờ thời gian qua, Tổng cục đã tập trung hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về Hải quan theo hướng cải cách, đơn giản hoá thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại; tích cực triển khai các nhiệm vụ được Chính phủ giao tại Đề án thí điểm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn; đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiệp vụ.

Toàn Ngành đã triển khai các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu để tăng cường hoạt động xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt là nông sản – mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như: ưu tiên thực hiện thủ tục thông quan đối với hàng hóa là nông sản, hàng hóa dễ hư hỏng, chỉ đạo các đơn vị Hải quan địa phương trao đổi với địa phương nước bạn để thống nhất tăng cường thời gian thông quan qua các cửa khẩu...

Với trọng tâm là cải cách, hiện đại hóa mô hình quản lý hải quan, ngành Hải quan đã tập trung xây dựng Đề án mô hình Cửa khẩu số cho các cửa khẩu đường bộ; Đề án mô hình cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn; mô hình thí điểm kết nối chia sẻ thông tin cặp cảng biển Việt Nam – Hoa Kỳ. Đặc biệt là xây dựng và hoàn thiện Đề án Hải quan số, Hải quan thông minh, Tổng cục Hải quan đã tập trung lực lượng khẩn trương khảo sát đối với nội dung nghiệp vụ, phần mềm ứng dụng, cơ sở dữ liệu và quản trị vận hành hệ thống làm cơ sở xây dựng các bài toán thuộc Đề án; rà soát các quy trình nghiệp vụ, xây dựng bài toán thiết kế cơ sở, danh sách chức năng, xây dựng usecase và yêu cầu kỹ thuật, công nghệ để phục vụ xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu ghiệp vụ trong thông quan.

Bên cạnh đó, Tổng cục Hải quan cũng đã thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến việc xây dựng quy trình nghiệp vụ, mô tả và các chức năng thiết kế đối với các bài toán quản lý của Ngành (trước và sau thông quan) theo nguyên tắc phải kết nối với quy trình nghiệp vụ, mô tả và các chức năng thiết kế để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, không chồng chéo trong tổng thể bài toán quản lý.

Năm 2025, ngành Hải quan quyết tâm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị được giao, đóng góp vào kết quả công tác chung của ngành Tài chính cũng như sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước với các nhóm giải pháp trọng tâm, trọng điểm.

Một là, sắp xếp tổ chức bộ máy theo đúng chủ trương của Đảng, Nhà nước, Bộ Tài chính, xây dựng lực lượng Hải quan chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu cải cách hiện đại hóa Hải quan; thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính trong thực thi công vụ. Thực hiện triển khai mô hình tổ chức bộ máy của ngành Hải quan theo chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Tài chính. Quá trình triển khai cần đặc biệt chú trọng công tác phổ biến, quán triệt nâng cao nhận thức và định hướng tư tưởng đối với cán bộ, công chức, người lao động các đơn vị trong toàn Ngành để ủng hộ, chia sẻ, chấp hành nghiêm túc chủ trương của Đảng, Chính phủ về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy.

Hai là, tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030, Kế hoạch phát triển hiện đại hóa ngành Hải quan giai đoạn 5 năm và hàng năm trong toàn Ngành với mục tiêu tổng quát xây dựng Hải quan Việt Nam chính quy, hiện đại, ngang tầm Hải quan các nước phát triển trên thế giới. Trong đó, tập trung nhiệm vụ chuyển đổi số, tái thiết kế hệ thống công nghệ thông tin của ngành Hải quan; thực hiện tốt cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa công tác hải quan, tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp; triển khai Chiến lược phát triển Hải quan đến 2030, Kế hoạch chuyển đổi số ngành Hải quan đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Trong đó, tập trung triển khai Dự án xây dựng Hệ thống công nghệ thông tin thực hiện Hải quan số đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ trong thông quan.

Ba là, hoàn thiện cơ chế chính sách, tập trung rà soát, đề xuất sửa đổi bổ sung, xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật hải quan phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới và định hướng của Trung ương; Chủ động nắm bắt vướng mắc của doanh nghiệp để kịp thời hướng dẫn, giải đáp, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; Bám sát tiến độ ban hành các Nghị định đã trình Chính phủ, các Thông tư hướng dẫn; Tích cực thực hiện theo Chương trình xây dựng pháp luật, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật đã được phê duyệt gồm các Nghị định, Thông tư quan trọng trong lĩnh vực hải quan. Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp với cơ quan chuyên môn của Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ trong công tác thẩm định, thẩm tra và thủ tục trình, ký văn bản.

Bốn là, thực hiện hiệu quả nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2025, tiếp tục bám sát những nhiệm vụ, giải pháp được giao tại Nghị quyết của Chính phủ và chương trình hành động của Bộ Tài chính; Thực hiện tốt công tác quản lý thuế; Tăng cường rà soát, nắm chắc nguồn thu; triển khai các giải pháp tăng thu, chống thất thu ngân sách nhà nước.

Năm là, quyết liệt, chủ động trong công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại, đặc biệt là phòng chống ma túy. Theo đó, tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm bảo vệ lợi ích chủ quyền, an ninh an toàn cộng đồng, đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại. Thực hiện nghiêm các ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia về công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; Tăng cường áp dụng các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát ma tuý trên tất cả các khâu, các tuyến, các địa bàn; Triển khai các chương trình, kế hoạch công tác, các chiến dịch đấu tranh chống buôn lậu, thỏa thuận hợp tác trao đổi thông tin với các đối tác nước ngoài, đạt hiệu quả cao.