Khơi luồng năng lượng xanh từ nội lực quốc gia

Bước đệm từ cơ chế đặc thù

Trong hành trình chuyển dịch năng lượng hướng tới mục tiêu Net Zero, điện gió ngoài khơi không chỉ là một dự án hạ tầng mà còn là biểu tượng của chủ quyền và an ninh năng lượng. Thông tư 79/2025/TT-BNNMT xuất hiện vào thời điểm đầu năm 2026 như một lời giải cho bài toán ai sẽ là người mở đường?

Việc quy định chi tiết trình tự, thủ tục giao doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ thực hiện khảo sát đã cho thấy một tư duy quản trị quyết liệt và mang tính định hướng cao. Đây không chỉ là việc trao quyền, mà là sự giao phó trọng trách cho những con sếu đầu đàn của nền kinh tế trong việc đo đạc, đánh giá và định hình các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn trước khi chính thức lựa chọn nhà đầu tư.

Điểm nổi bật của cơ chế này chính là tính minh bạch và lộ trình thời gian nghiêm ngặt. Sự tham gia của Cục Biển và Hải đảo Việt Nam (Bộ NN&MT) trong vai trò thẩm tra, cùng sự phối hợp liên ngành giữa các bộ then chốt như: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao và Công Thương cho thấy tính chất đặc biệt quan trọng của khu vực biển.

Điện gió ngoài khơi không chỉ thuần túy là kinh tế đó là sự giao thoa giữa phát triển năng lượng, bảo vệ môi trường và đảm bảo an ninh quốc phòng. Quy trình lấy ý kiến đa phương và các cột mốc thời gian tối đa được ấn định rõ rệt phản ánh nỗ lực cải cách hành chính, nhằm loại bỏ tư duy trì trệ và đẩy nhanh tiến độ cho những dự án vốn có độ phức tạp kỹ thuật rất cao.

Việc giới hạn hiệu lực của Thông tư trong một khoảng thời gian ngắn – từ tháng 2/2026 đến tháng 3/2027 mang hàm ý về một giai đoạn chuyển tiếp đầy tính khẩn trương. Đây là thông điệp rõ ràng của Chính phủ về việc cần phải có những dữ liệu khảo sát chính xác, khoa học từ các doanh nghiệp nội lực để làm nền tảng vững chắc cho quy hoạch điện lực quốc gia.

Sự tham gia của các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước trong giai đoạn sơ khởi này giúp đảm bảo rằng các dữ liệu về biển đảo, tài nguyên gió và địa chất công trình được quản lý chặt chẽ, phục vụ lợi ích tối cao của quốc gia trước khi mở rộng cho các thành phần kinh tế khác.

Tốc độ và kỳ vọng trên những ngọn sóng

Nhìn vào chi tiết thủ tục, có thể thấy một sự kỳ vọng lớn vào năng lực thực thi của bộ máy hành chính và doanh nghiệp. Những con số như 3 ngày làm việc để thẩm tra hồ sơ, 7 ngày để lấy ý kiến các bộ ngành, hay 1 ngày để trình Bộ trưởng xem xét sau khi thẩm định xong... tất cả tạo nên một nhịp độ vận động hối hả.

Trong bối cảnh công nghệ năng lượng tái tạo thế giới đang tiến những bước dài, sự chậm trễ trong khâu khảo sát có thể làm mất đi những cơ hội vàng về thu hút vốn và công nghệ.

Việc giao doanh nghiệp Nhà nước làm người đi trước cũng giúp giảm thiểu rủi ro cho thị trường. Khảo sát điện gió ngoài khơi là hoạt động tốn kém, đòi hỏi đầu tư lớn và đối mặt với nhiều biến số thiên nhiên.

Khi Nhà nước chủ động thực hiện khâu này thông qua các đơn vị có tiềm lực, chúng ta sẽ có được một bộ dữ liệu chuẩn hóa, giúp việc lựa chọn nhà đầu tư sau này trở nên hiệu quả và cạnh tranh hơn. Điều này cũng giúp tránh tình trạng "giữ chỗ" dự án nhưng không triển khai, một vấn đề vốn từng gây nhức nhối trong ngành năng lượng trước đây.

Tuy nhiên, cánh cửa đã mở rộng nhưng để bước qua và gặt hái thành công lại là một câu chuyện về năng lực thực tế. Các doanh nghiệp Nhà nước cần phải chứng minh được sự nhạy bén, khả năng phối hợp quốc tế và quản trị kỹ thuật để biến những văn bản quy phạm thành những cánh quạt gió sừng sững trên biển Đông.

Thông tư 79 chính là một sự cam kết từ phía cơ quan quản lý, tạo ra một đường ray thông thoáng. Phần còn lại thuộc về tinh thần chủ động của các doanh nghiệp trong việc tận dụng thời gian vàng của chính sách để đặt những viên gạch đầu tiên cho nền công nghiệp điện gió ngoài khơi của Việt Nam.

Hành trình chinh phục đại dương để lấy năng lượng chưa bao giờ dễ dàng, nhưng với một lộ trình pháp lý rõ rệt và sự ưu tiên đúng lúc, người trẻ và các thế hệ tương lai có quyền tin tưởng vào một viễn cảnh năng lượng xanh, sạch và hoàn toàn tự chủ.