Khẳng định vị thế Việt Nam trên bản đồ công nghệ số

Tại Diễn đàn chính sách "Việt Nam chủ động phát triển ngành Công nghiệp bán dẫn và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong kỷ nguyên mới", các chuyên gia trong nước và nước ngoài đã có những góp ý đề xuất quan trọng để Việt Nam từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghệ toàn cầu.

Việt Nam là quốc gia đứng hai thế giới về sở hữu và quan tâm đến tài sản số. Nhiều tổ chức tài chính lớn, trong đó có cả những sàn giao dịch lớn nhất trên thế giới đã thừa nhận Việt Nam đứng trong top 4 thị trường giao dịch lớn nhất thế giới. Điều này cho thấy, nếu trước đây công nghệ, blockchain, AI, game... chỉ là những ý tưởng, thì hiện nay đã đi vào từng ngóc ngách trong mỗi gia đình Việt Nam.

Trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng và từng bước khẳng định là công nghệ trụ cột, đột phá trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4. Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company, nền kinh tế số của Việt Nam dự kiến đạt 57 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng hàng năm lên tới 31%. Trong đó, AI được xem là động lực chính thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Nếu được áp dụng rộng rãi, các công cụ AI tại Việt Nam có thể mang lợi ích kinh tế ước tính lên tới 1,89 triệu tỷ đồng (79,3 tỷ USD) cho các doanh nghiệp vào năm 2030.

Việt Nam là một quốc gia có dân số trẻ, yêu công nghệ và sẵn sàng thử nghiệm những xu hướng mới, đây là điều kiện thuận lợi để chúng ta trở thành trung tâm phát triển tài sản số trong khu vực. Tuy nhiên, hiện Việt Nam chưa có khung pháp lý rõ ràng để giúp các doanh nghiệp, các nhà đầu tư yên tâm phát triển, tránh được những vụ lừa đảo từ các đối tượng xấu trên không gian mạng.

Việt Nam cần có một khung pháp lý để tất cả những người đầu tư hay những người làm ra các sản phẩm công nghệ yên tâm vì được bảo vệ và được phát triển. Việc xây dựng khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam không chỉ là nhu cầu của các doanh nghiệp mà còn là điều kiện cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghệ nói riêng và nền kinh tế nói chung.

Chia sẻ về sự tương thích trong xu hướng phát triển ngành Công nghiệp bán dẫn và AI của Việt Nam với xu thế toàn cầu, ông Christopher Nguyễn - Giám đốc điều hành và nhà sáng lập Aitomatic cho biết, Việt Nam có các yếu tố then chốt giúp tận dụng nền tảng công nghệ tiên tiến, từ đó gia tăng sức cạnh tranh trên trường quốc tế; đồng thời khẳng định sự tự chủ trong công nghệ là chìa khóa đưa nền kinh tế số của Việt Nam phát triển mạnh mẽ.

Ông Michael Kagan - Giám đốc Công nghệ Tập đoàn NVIDIA và ông Suresh Venkatarayalu - Giám đốc Công nghệ Tập đoàn Honeywell cùng quan điểm và có chung nhận định, Việt Nam có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm Nghiên cứu và phát triển (R&D) về AI và công nghiệp bán dẫn, cũng như tầm quan trọng của việc mở rộng hợp tác quốc tế để khai thác tối đa các lợi thế công nghệ. Những chia sẻ này phản ánh xu hướng toàn cầu và là lời kêu gọi hành động cho các doanh nghiệp Việt Nam hướng tới chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Với chủ đề “Công nghệ đóng gói vi mạch tiên tiến”, bà Nguyễn Thị Bích Yến từ Soitec nhấn mạnh, những bước đột phá trong quy trình sản xuất chip hiện nay không chỉ định hình lại ngành bán dẫn toàn cầu mà còn mở ra cơ hội chiến lược cho doanh nghiệp trong nước.

Nhận diện những cơ hội lớn của Việt Nam trong kỷ nguyên mới, bà Nguyễn Thị Bích Yến cho rằng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội rất lớn trong lĩnh vực vi mạch với những yếu tố nổi bật.

Đó là, nguồn nhân lực chất lượng cao, yếu tố thách thức nhất với lĩnh vực vi mạch. Bên cạnh đó là vị trí địa lý thuận lợi trong khu vực, khi chỉ với vài giờ bay là có thể tới các quốc gia, vùng lãnh thổ rất mạnh trong lĩnh vực vi mạch như Hàn Quốc, Đài Loan...

Đại diện Soitec cho rằng, thế giới cũng đang có sự đa dạng hóa trong lĩnh vực vi mạch, giảm dần sự phụ thuộc vào chỉ một hay vài quốc gia lớn. Do đó, Việt Nam cần làm mọi cách để nắm bắt cơ hội hợp tác cùng các đối tác lớn để khai thác tiềm năng, tiến nhanh trên lĩnh vực quan trọng này.

Cùng chung quan điểm, TS. Lê Viết Quốc - nhà khoa học đang làm việc tại Google cho rằng, Việt Nam có lợi thế rất lớn về nguồn nhân lực, tất cả thành tựu trong lịch sử đều cần tới trí tuệ của con người.

Theo Nhà khoa học này, ngành Bán dẫn cần rất nhiều tài nguyên, thậm chí cần đầu tư tỷ USD nếu theo hướng sản xuất. Trên thế giới hiện nay, TMSC là công ty hàng đầu theo hướng sản xuất chip. Nếu chúng ta chọn theo hướng sản xuất chip thì sẽ theo sau các nước. Bên cạnh đó, nếu lựa chọn sản xuất chip giá rẻ thì sẽ cạnh tranh trực tiếp với Trung Quốc. Vì thế, nếu chọn bán dẫn và AI thì Việt Nam nên chọn AI vì ngành này đòi hỏi ít tài nguyên hơn và chặng đường còn dài để Việt Nam bắt kịp hoặc vượt lên.

Với AI, TS. Lê Viết Quốc cho rằng, Việt Nam không nên vội vàng đuổi theo những “ông lớn” công nghệ, mà nên tập trung vào đổi mới sáng tạo. Ví dụ sử dụng AI để thiết kế chip bán dẫn là ngành rất mới có thể cân nhắc tới. Một yếu tố khác là các mô hình AI hiện nay có rất nhiều lỗ hổng, do đó, cộng đồng Việt Nam biết được các lỗ hổng này để khai thác thì có cơ hội để vượt lên trong “cuộc chơi” AI.

Nhìn nhận ở góc độ doanh nghiệp, ông Trương Gia Bình - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT khẳng định, các doanh nghiệp Việt Nam và FPT sẵn sàng chuyển giao công nghệ và xây dựng năng lực tiên tiến nhằm nắm bắt những cơ hội của ngành công nghiệp bán dẫn và AI...

Về cách làm để phát triển lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, Việt Nam xác định thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”, nhưng cũng là “đột phá của đột phá”; phải xây dựng thể chế thông thoáng; kiên quyết cắt bỏ ít nhất 30% số thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; tăng cường phân cấp, phân quyền, đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát; phát huy tính tự lực, tự cường, chủ động, tạo không gian sáng tạo của mỗi chủ thể.

Cùng với đó, phát triển hạ tầng chiến lược phục vụ phát triển AI, nghiên cứu và sản xuất bán dẫn, trong đó đầu tư phát triển hạ tầng giao thông để giảm chi phí đầu vào, chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh của hàng hoá; phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, viễn thông, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng, không để thiếu điện trong bất cứ trường hợp nào, bảo đảm hạ tầng sóng và điện ở vùng sâu, vùng xa.