Khai thác tiềm năng từ mô hình nuôi trồng thủy sản công nghệ cao

Những năm gần đây, nuôi trồng thủy sản (NTTS) đang trở thành một trong những lĩnh vực sản xuất quan trọng của ngành nông nghiệp tỉnh Thanh Hóa. Nhằm đưa NTTS trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, các ngành chức năng và địa phương trong tỉnh đang tập trung triển khai nhiều giải pháp quản lý đồng bộ, từ chuẩn hóa quy trình nuôi, kiểm soát vật tư đầu vào đến xây dựng chuỗi giá trị sản xuất bền vững.

Tăng trưởng cả quy mô và chất lượng

Theo thống kê của ngành nông nghiệp, toàn tỉnh Thanh Hóa hiện có hơn 19.200 ha diện tích nuôi trồng thủy sản, với sản lượng ước đạt trên 80.000 tấn mỗi năm. Đây là con số cho thấy sự phát triển ổn định của ngành NTTS trong thời gian qua.

Trong cơ cấu sản xuất, nhiều đối tượng nuôi chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao như tôm thẻ chân trắng, cá lồng… Các địa phương ven biển, vùng cửa sông và khu vực hồ chứa đã tận dụng lợi thế tự nhiên để phát triển nhiều mô hình nuôi thâm canh, ứng dụng công nghệ cao.

Để nâng cao hiệu quả sản xuất, công tác quản lý NTTS đang được tỉnh Thanh Hoá triển khai với nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Các địa phương chú trọng số hóa và chuẩn hóa vùng nuôi, đồng thời tăng cường kiểm soát chất lượng giống, thức ăn và vật tư phục vụ sản xuất. Bên cạnh đó, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng nuôi trồng cũng được quan tâm nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển sản xuất.

Theo phòng Nuôi trồng thủy sản (Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Thanh Hoá), công tác quản lý NTTS hiện nay đang được triển khai đồng bộ từ quản lý vùng nuôi, kiểm soát vật tư đầu vào đến hiện đại hóa hạ tầng. Nhờ đó, nhiều mô hình NTTS trọng điểm đã phát huy hiệu quả, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Nhân rộng mô hình nuôi ứng dụng công nghệ

Thực tế cho thấy, việc áp dụng khoa học – kỹ thuật vào sản xuất đang giúp nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế của nhiều hộ nuôi thủy sản trên địa bàn tỉnh.

Gia đình anh Hồ Văn Dương, ở tổ dân phố Yên Châu, phường Ngọc Sơn, là một trong những hộ tiên phong đưa mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng trong ao có mái che về địa phương từ năm 2019. Từ diện tích 2 ha ban đầu, đến nay mô hình của gia đình đã mở rộng lên 6,5 ha.

Để đạt năng suất cao trong nuôi tôm công nghệ cao, người nuôi phải tuân thủ nghiêm các quy trình kỹ thuật như vệ sinh ao nuôi, kiểm soát con giống và phòng chống dịch bệnh. Khi cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ và quản lý kỹ thuật tốt, năng suất có thể đạt 20–30 tấn/ha/vụ, thậm chí một số mô hình đạt trên 50 tấn/ha/năm, mang lại hiệu quả kinh tế hơn 1 tỷ đồng/ha/năm.

Nhờ thực hiện tốt các quy định về quản lý vùng nuôi và kỹ thuật sản xuất, mô hình NTTS của gia đình anh Dương đã được cấp mã số cơ sở nuôi trồng theo Luật Thủy sản năm 2017. Đây được xem như “giấy thông hành” giúp sản phẩm thủy sản có điều kiện tiếp cận các thị trường tiêu thụ lớn và khắt khe hơn.

Bên cạnh mô hình nuôi tôm thâm canh, nhiều địa phương trong tỉnh cũng đang phát triển mạnh hình thức nuôi cá lồng trên sông, hồ và vùng biển. Hiện Thanh Hóa có khoảng 2.086 ô lồng nuôi cá nước ngọt và 3.654 ô lồng nuôi cá biển.

Đáng chú ý, các chủ cơ sở nuôi và hợp tác xã đang từng bước hiện đại hóa hạ tầng nuôi cá lồng, chuyển dần từ lồng bè tre nứa truyền thống sang lồng nhựa HDPE có độ bền cao, an toàn trước thiên tai và thuận lợi trong quản lý sản xuất.

Hướng tới nuôi trồng thủy sản bền vững

Cùng với việc phát triển sản xuất, Thanh Hóa cũng chú trọng quản lý quy hoạch vùng nuôi và bảo vệ môi trường sinh thái. Một số khu vực nuôi trồng thủy sản tự phát trước đây đang được rà soát, sắp xếp lại theo quy hoạch nhằm bảo đảm phát triển bền vững.

Tại khu vực đảo Hòn Mê, nhiều hộ nuôi cá lồng đã di dời lồng bè từ khu vực sông ra vùng biển theo quy hoạch mới. Việc di chuyển này giúp tận dụng tốt hơn điều kiện tự nhiên của vùng biển, đồng thời giảm áp lực môi trường tại các khu vực nuôi trước đây.

Tuy nhiên, một số hộ nuôi cũng mong muốn các ngành chức năng sớm hoàn thiện quy hoạch chi tiết vùng nuôi trồng thủy sản, làm cơ sở pháp lý để cấp giấy xác nhận nuôi trồng và giao khu vực biển cho người dân đầu tư lâu dài.

Trong chiến lược phát triển thời gian tới, tỉnh Thanh Hóa đặt mục tiêu xây dựng ngành NTTS theo hướng phát triển chiều sâu, lấy ứng dụng khoa học – công nghệ làm nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó, việc tái quy hoạch hệ thống lồng bè, gắn sản xuất với bảo vệ hệ sinh thái và khai thác tiềm năng du lịch tại các vùng nước mặt cũng được chú trọng.

Một trong những hướng đi quan trọng là thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý nuôi trồng thủy sản thông qua hệ thống quan trắc môi trường tự động, giúp dự báo sớm các biến động môi trường và hỗ trợ người nuôi chủ động trong sản xuất.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường thẩm định, cấp giấy xác nhận nuôi trồng thủy sản, cấp mã số cơ sở nuôi, đồng thời khuyến khích xây dựng các mô hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao giá trị và sức cạnh tranh của thủy sản địa phương.