Khai mở không gian phát triển kinh tế biển Ninh Bình

Lợi thế mới từ không gian biển

Vừa qua, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Bình đã ban hành nghị quyết về chiến lược phát triển kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng vùng ven biển, đưa khu vực này trở thành động lực tăng trưởng mới của tỉnh.

Sau sáp nhập địa giới hành chính, Ninh Bình có 89,45 km bờ biển, trải dài qua 16 xã ven biển, với quy mô dân số gần 600.000 người. Đây được xem là không gian phát triển mới có nhiều tiềm năng, lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái đặc thù.

Khu vực ven biển của tỉnh có hệ sinh thái đa dạng gồm rừng ngập mặn, bãi triều, đầm lầy và 5 cửa sông lớn đổ ra biển. Nguồn lợi thủy sản phong phú tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nuôi trồng, khai thác hải sản, dịch vụ hậu cần nghề cá cũng như các ngành kinh tế biển khác.

Đặc biệt, Vườn quốc gia Xuân Thủy - khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam là khu vực có giá trị đặc biệt, về đa dạng sinh học và môi trường sinh thái vùng cửa sông ven biển. Đây không chỉ là “lá phổi xanh” của khu vực mà còn là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch sinh thái và bảo tồn thiên nhiên.

Thời gian qua, chủ trương phát triển vùng kinh tế biển đã được các cấp, ngành trong tỉnh quan tâm triển khai. Công tác quy hoạch từng bước được thực hiện; hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là giao thông, thủy lợi, khu công nghiệp và cụm công nghiệp ven biển được đầu tư.

Nhiều dự án quy mô lớn đã và đang được triển khai, góp phần tạo diện mạo mới cho khu vực ven biển, đồng thời nâng cao vị thế địa kinh tế của tỉnh trong khu vực.

Bên cạnh đó, công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng - an ninh tiếp tục được chú trọng.

Tuy nhiên, theo đánh giá của nghị quyết, sự phát triển kinh tế biển của Ninh Bình vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế, nhất là trong bối cảnh tỉnh có thêm không gian phát triển mới sau sáp nhập. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội còn thiếu đồng bộ; khả năng kết nối với các địa phương trong khu vực chưa thật sự thuận lợi; các sản phẩm du lịch biển chưa tạo được dấu ấn nổi bật.

Nguồn lực đầu tư cho khu vực ven biển còn hạn chế, trong khi nhận thức của một số địa phương, doanh nghiệp và người dân về vai trò của kinh tế biển chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu, thiên tai và nước biển dâng cũng đang đặt ra nhiều thách thức đối với phát triển kinh tế và đời sống của người dân vùng ven biển.

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng chiến lược phát triển kinh tế biển bài bản, đồng bộ và dài hạn.

Hướng tới cực tăng trưởng ven biển

Theo nghị quyết, đến năm 2030, vùng kinh tế ven biển Ninh Bình được xác định trở thành cực tăng trưởng khu vực Đông Nam của tỉnh, có vai trò lan tỏa và thúc đẩy liên kết phát triển với các vùng động lực khác.

Tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng kinh tế biển và ven biển giai đoạn 2025 – 2030 đạt trên 11%/năm, trong đó tỷ trọng kinh tế biển và ven biển trong GRDP toàn tỉnh đạt trên 20%.

Cùng với đó, tỷ lệ đô thị hóa khu vực ven biển phấn đấu đạt trên 50%, hình thành hệ thống đô thị ven biển phát triển theo hướng hiện đại, bền vững.

Hạ tầng kinh tế biển cũng sẽ được đầu tư mạnh mẽ. Theo định hướng, tỉnh Ninh Bình sẽ cơ bản hình thành hệ thống cảng biển nước sâu và trung tâm logistics, phát triển các trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, đồng thời hoàn thiện hệ thống đê biển và trồng rừng phòng hộ để chủ động ứng phó biến đổi khí hậu.

Trong lĩnh vực xã hội, các xã ven biển phấn đấu đạt tiêu chí xây dựng nông thôn mới theo quy định của Trung ương và cơ bản không còn hộ nghèo vào năm 2030.

Đồng thời, 100% dân số ven biển sẽ được sử dụng nước sạch, trong đó tối thiểu 70% được cung cấp từ các hệ thống nước sạch tập trung.

Về quản lý tài nguyên và môi trường, tỉnh đặt mục tiêu 100% khu công nghiệp, cụm công nghiệp mới có hệ thống xử lý nước thải đạt quy chuẩn, góp phần đảm bảo phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững.

Ngoài ra, công tác quản lý hoạt động khai thác thủy sản sẽ được tăng cường, với 100% phương tiện khai thác xa bờ được giám sát hành trình, hướng tới chấm dứt tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp.

Phát triển kinh tế biển gắn với bền vững và liên kết vùng

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế biển, nghị quyết xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là xây dựng và phát triển Khu kinh tế Ninh Cơ trở thành khu kinh tế ven biển tổng hợp, đa ngành, hiện đại.

Khu vực này sẽ ưu tiên phát triển công nghiệp, logistics, dịch vụ cảng biển và đô thị ven biển, đồng thời tăng cường liên kết với các khu kinh tế ven biển trong khu vực Bắc Bộ.

Tỉnh Ninh Bình cũng định hướng phát triển các ngành công nghiệp phù hợp với điều kiện vùng ven biển như đóng tàu, sản xuất thép, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến nông - thủy sản có giá trị cao, đồng thời thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao thân thiện môi trường.

Bên cạnh đó, hệ thống đô thị ven biển sẽ được quy hoạch và phát triển theo hướng hiện đại, gắn với du lịch sinh thái và du lịch biển. Việc khai thác hợp lý không gian lấn biển cũng được nghiên cứu nhằm tạo quỹ đất phát triển cảng biển và các dịch vụ logistics.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản, tỉnh định hướng chuyển từ mô hình nuôi trồng truyền thống sang nuôi trồng công nghiệp ứng dụng công nghệ cao, mở rộng nuôi trồng xa bờ, xây dựng các vùng nuôi tập trung quy mô lớn, có thương hiệu.

Đồng thời, hoạt động khai thác thủy sản sẽ được điều chỉnh theo hướng giảm khai thác gần bờ, tăng cường khai thác xa bờ, gắn với bảo vệ và tái tạo nguồn lợi hải sản.

Du lịch sinh thái biển cũng được xác định là một trong những hướng phát triển quan trọng. Tỉnh hướng tới xây dựng thương hiệu du lịch sinh thái Ramsar tầm khu vực, gắn với bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên.

Song song với phát triển kinh tế, Ninh Bình cũng đặt mục tiêu tăng cường quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Việc phát triển kinh tế biển sẽ gắn chặt với củng cố quốc phòng - an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc, giữ vững chủ quyền và trật tự an toàn xã hội trên khu vực biển.

Với tầm nhìn đến năm 2045, vùng kinh tế ven biển Ninh Bình được kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế, đô thị và logistics biển quan trọng của khu vực Bắc Bộ và cả nước, đóng vai trò cầu nối giao thương hàng hóa, dịch vụ và văn hóa giữa các vùng trong nước và quốc tế.