Hướng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên

Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò ổn định vĩ mô

Chính phủ chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước tiếp tục tập trung định hướng tín dụng vào các lĩnh vực ưu tiên, tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch và bền vững cho khu vực tư nhân tiếp cận nguồn vốn, nổi lên như một định hướng có ý nghĩa chiến lược, bởi lẽ nó không chỉ gắn liền với việc thực hiện các nghị quyết lớn của Đảng như Nghị quyết 68-NQ/TW, Nghị quyết 57-NQ/TW mà còn phản ánh tư duy phát triển nhất quán, coi khu vực tư nhân là động lực quan trọng, là một trong những trụ cột then chốt để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập sâu rộng.

Trong khoảng nửa thập kỷ vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã chứng minh năng lực điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, chủ động và kịp thời, với việc duy trì ổn định thị trường tiền tệ, bảo đảm thanh khoản hệ thống, kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý, ổn định tỷ giá, và quan trọng hơn, từng bước tiệm cận chuẩn mực quốc tế trong quản trị an toàn, giám sát hệ thống ngân hàng. Chính sự điều hành nhất quán này đã giúp nền kinh tế Việt Nam đứng vững trước nhiều cú sốc từ bên ngoài, bao gồm biến động giá năng lượng, đứt gãy chuỗi cung ứng, lạm phát toàn cầu hay những thay đổi địa chính trị bất ngờ.

Không dừng lại ở việc ổn định kinh tế vĩ mô, ngành ngân hàng còn tiên phong trong tiến trình chuyển đổi số, với việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt, mở rộng hệ sinh thái tài chính số, từ đó vừa giúp nâng cao hiệu quả lưu thông tiền tệ, vừa mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ tài chính cho người dân và doanh nghiệp, góp phần hình thành nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số, xã hội số. Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng tín dụng luôn được điều hành bám sát mục tiêu tăng trưởng GDP và kiểm soát lạm phát, đồng thời phân bổ vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, nông thôn, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ và vừa, xuất khẩu, qua đó vừa hỗ trợ sản xuất – kinh doanh, vừa hạn chế dòng vốn chảy vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao như bất động sản đầu cơ hay chứng khoán ngắn hạn.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, với những gói hỗ trợ lãi suất, gói phục hồi kinh tế sau đại dịch COVID-19, hay các giải pháp cơ cấu lại nợ, giãn nợ, giảm lãi vay cho doanh nghiệp, đã tạo ra “vùng đệm” quan trọng, giúp nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu khu vực, đồng thời giữ vững niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.

Tín dụng là động lực thúc đẩy khu vực tư nhân

Trong bối cảnh mới, khi yêu cầu phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu ngày càng trở nên cấp thiết, việc định hướng tín dụng có trọng tâm, trọng điểm, hướng vào các lĩnh vực ưu tiên không còn là lựa chọn, mà là điều kiện bắt buộc để bảo đảm cho khu vực tư nhân – vốn đang đóng góp hơn 40% GDP, 30% thu ngân sách và tạo việc làm cho hàng chục triệu lao động – phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế.

Nếu nhìn rộng ra, có thể thấy những nền kinh tế thành công trong khu vực đều chú trọng đến việc tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tiếp cận vốn hiệu quả, ổn định và dài hạn. Ở Việt Nam, khó khăn lớn nhất đối với doanh nghiệp tư nhân không chỉ nằm ở công nghệ hay thị trường, mà ở khả năng tiếp cận vốn tín dụng với chi phí hợp lý. Do đó, khi Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cùng đặt trọng tâm vào việc định hướng dòng vốn đến những lĩnh vực thiết yếu, gắn liền với chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi năng lượng, phát triển hạ tầng số, và nông nghiệp công nghệ cao, thì tín dụng không chỉ là công cụ hỗ trợ ngắn hạn, mà trở thành đòn bẩy cho sự dịch chuyển cơ cấu, gia tăng giá trị, và củng cố sức cạnh tranh của khu vực tư nhân.

Một khi nguồn vốn tín dụng được phân bổ minh bạch, ổn định và được giám sát hiệu quả, doanh nghiệp tư nhân sẽ có đủ niềm tin để mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Ngược lại, nếu tín dụng tiếp tục bị phân tán vào những lĩnh vực rủi ro, thiếu giám sát, thì không chỉ gây ra bất ổn hệ thống tài chính, mà còn làm chậm tiến trình cơ cấu lại nền kinh tế.

Hoàn thiện thể chế, bảo đảm tính minh bạch

Tín dụng hướng đến khu vực tư nhân chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đi kèm với các giải pháp đồng bộ về thể chế, pháp luật và giám sát. Trong đó, việc kiên quyết xử lý những tổ chức tín dụng yếu kém, ngăn chặn và đẩy lùi tín dụng đen, nâng cao chuẩn mực quản trị ngân hàng theo Basel III, áp dụng công nghệ số trong quản trị rủi ro và đánh giá tín dụng, chính là các điều kiện cần để tạo ra một hệ thống ngân hàng minh bạch, công bằng và bền vững.

Đồng thời, chính sách tín dụng ưu tiên cũng cần đi kèm với các cơ chế khuyến khích tài chính xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh, để vừa đáp ứng yêu cầu tăng trưởng, vừa gắn liền với trách nhiệm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, những quốc gia biết tận dụng tín dụng xanh như một công cụ chiến lược đều đạt được lợi ích kép: vừa thu hút nguồn vốn quốc tế, vừa tạo áp lực đổi mới công nghệ theo hướng thân thiện với môi trường.

Ở cấp độ doanh nghiệp, việc thúc đẩy minh bạch tài chính, nâng cao chất lượng báo cáo và xếp hạng tín nhiệm, sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn. Đây cũng là hướng đi tất yếu khi Việt Nam tham gia sâu vào thị trường vốn toàn cầu, bởi chỉ những doanh nghiệp có nền tảng quản trị minh bạch mới có thể tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp.

Trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn tới, việc định hướng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên gắn liền với ba trụ cột: phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo. Đây là những lĩnh vực mà khu vực tư nhân có lợi thế về tính linh hoạt, sáng tạo và khả năng ứng biến, nhưng lại thiếu thốn nguồn lực tài chính để bứt phá. Khi dòng vốn tín dụng được dẫn dắt vào các lĩnh vực này, kết hợp với chính sách tài khóa hỗ trợ, chúng ta có thể kỳ vọng vào sự hình thành những doanh nghiệp tư nhân đủ tầm vóc khu vực, tạo ra sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao, giảm dần phụ thuộc vào gia công, và đưa Việt Nam tiến lên những nấc thang mới trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc tập trung tín dụng vào hạ tầng, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, logistics thông minh, sẽ không chỉ thúc đẩy tăng trưởng, mà còn góp phần định hình cấu trúc kinh tế cân bằng, hiện đại, ít phụ thuộc hơn vào những ngành có giá trị gia tăng thấp. Đây chính là ý nghĩa lâu dài của việc định hướng tín dụng: không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn, mà tạo ra năng lực cạnh tranh bền vững cho nền kinh tế.