Hợp nhất An Giang và Kiên Giang: Tái cấu trúc hệ thống hạ tầng vùng từ một tầm nhìn chiến lược

Sáng 4/6, tại Kiên Giang, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về triển khai thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương gần đây, việc sắp xếp tổ chức bộ máy của địa phương, công tác quốc phòng, an ninh, việc lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ tăng trưởng kinh tế, công tác an sinh xã hội.

Tỉnh An Giang mới mở ra khả năng “tái cấu trúc hệ thống hạ tầng vùng”

Kiên Giang và An Giang – hai địa phương giàu truyền thống cách mạng và bản sắc văn hóa Nam Bộ – vốn đã đóng vai trò quan trọng trong bản đồ kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, như Tổng Bí thư chỉ rõ trong buổi làm việc ngày 4/6 tại Kiên Giang, mối liên kết giữa hai tỉnh vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng, còn rời rạc và thiếu một tầm nhìn chiến lược tổng thể.

Việc hợp nhất hai tỉnh, do đó, không chỉ giải quyết vấn đề về tổ chức bộ máy và hiệu quả điều hành, mà còn hướng tới một mục tiêu dài hạn hơn: hình thành một cấu trúc phát triển tích hợp, có khả năng tổ chức lại chuỗi giá trị sản xuất – chế biến – logistics – xuất khẩu trên quy mô lớn, từ đó thu hút đầu tư chiến lược và nâng cao năng lực cạnh tranh vùng.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất khiến khu vực Tây Nam Bộ chưa bứt phá là hệ thống hạ tầng kết nối giữa các tỉnh còn thiếu và yếu, thiếu tính đồng bộ và tính liên thông không gian phát triển. Tổng Bí thư nhấn mạnh, sự hợp nhất An Giang và Kiên Giang sẽ mở ra khả năng “tái cấu trúc hệ thống hạ tầng vùng”, với tầm nhìn quy hoạch không còn giới hạn bởi ranh giới hành chính cũ.

Với mô hình tỉnh mới, quy hoạch giao thông – công nghiệp – đô thị – cảng biển – logistics sẽ được tích hợp, giúp tối ưu nguồn lực đầu tư công và thu hút dòng vốn tư nhân. Đặc biệt, kết nối giữa vùng Tứ giác Long Xuyên – Châu Đốc – Rạch Giá – Hà Tiên với Phú Quốc và khu vực biên giới sẽ không chỉ mang ý nghĩa phát triển kinh tế, mà còn đóng vai trò chiến lược về quốc phòng – an ninh và đối ngoại.

Phát biểu tại buổi làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định định hướng xây dựng Phú Quốc thành “trung tâm sinh thái, nghỉ dưỡng, tài chính và sáng tạo quốc tế” – một điểm nhấn chiến lược trong tầm nhìn phát triển tỉnh An Giang mới sau hợp nhất.

Việc đăng cai Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc được kỳ vọng sẽ là cú hích lớn, không chỉ quảng bá hình ảnh quốc gia mà còn tạo đòn bẩy đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng, dịch vụ và nhân lực chất lượng cao. Tuy nhiên, Tổng Bí thư cũng lưu ý rõ, việc đầu tư không được dừng lại ở “lễ hội hạ tầng” mà phải tạo giá trị lâu dài, tránh tình trạng đầu tư lớn nhưng không hiệu quả sau sự kiện.

“Phải làm sao để thành công của Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc không chỉ là niềm tự hào của tỉnh, mà còn là động lực lan tỏa cho sự phát triển toàn diện của tỉnh mới sau hợp nhất, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng tầm vai trò quốc tế của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu,” Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Là nền tảng để xây dựng các cụm liên kết ngành mới

Một điểm nhấn xuyên suốt trong chỉ đạo của Tổng Bí thư là yêu cầu tỉnh mới phải “chuyển mạnh sang mô hình phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và nhân lực chất lượng cao”. Đây không chỉ là yêu cầu thích ứng với bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu, mà còn là điều kiện tiên quyết để vùng đất mới không bị lỡ nhịp phát triển so với các trung tâm kinh tế khác.

Sự kết hợp giữa nền nông nghiệp công nghệ cao của An Giang – vùng đầu nguồn sông Cửu Long, trung tâm giống cây trồng và thủy sản – với thế mạnh về du lịch, năng lượng tái tạo và dịch vụ cảng biển của Kiên Giang sẽ là nền tảng để xây dựng các cụm liên kết ngành mới, tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn cho toàn vùng.

Về tổ chức hành chính, tỉnh mới sẽ triển khai mô hình chính quyền hai cấp (tỉnh – xã), đồng thời xây dựng cơ chế đặc thù cho các khu vực đặc biệt như Phú Quốc, Thổ Chu, Kiên Hải. Tổng Bí thư yêu cầu các phương án sắp xếp phải chi tiết, có kịch bản dự phòng và đảm bảo không để gián đoạn hoạt động hành chính trong quá trình chuyển tiếp.

Đặc biệt, công tác nhân sự cần được thực hiện công tâm, khách quan, tránh biểu hiện cục bộ, lợi ích nhóm; đồng thời triển khai chính sách hợp lý cho đội ngũ bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp. “Nhân sự phải là trung tâm của cải cách, là người dẫn dắt đổi mới,” Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Sau hợp nhất, An Giang mới không chỉ là sự cộng gộp đơn thuần về địa giới hay dân số, mà sẽ trở thành một thực thể kinh tế – chính trị – xã hội có vị thế mới. Đây sẽ là tỉnh có diện tích và dân số nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, có khả năng tổ chức lại không gian kinh tế từ sản xuất đến dịch vụ, từ nội địa đến quốc tế.

Theo Tổng Bí thư, tỉnh mới cần định vị lại vai trò trong cấu trúc kinh tế quốc gia và chuỗi giá trị khu vực, hướng tới mục tiêu trở thành một trung tâm phát triển toàn diện, bền vững, có khả năng kết nối hiệu quả giữa Đông – Tây, biển – biên giới, đô thị – nông thôn.

Hợp nhất An Giang và Kiên Giang là sự kiện chưa từng có trong tiền lệ tổ chức hành chính hiện đại của Việt Nam, nhưng lại là tất yếu nếu nhìn dưới lăng kính phát triển dài hạn.

Không chỉ tạo ra một tỉnh có quy mô kinh tế và địa lý lớn hơn, quyết sách này mở ra cơ hội thử nghiệm mô hình phát triển tích hợp, kiến tạo động lực tăng trưởng mới cho vùng Tây Nam Bộ – khu vực vốn chịu nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, phân mảnh không gian phát triển và năng lực điều phối vùng còn hạn chế.

Với sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, quyết tâm chính trị từ địa phương và đồng thuận từ nhân dân, mô hình “tỉnh mới” sau hợp nhất không chỉ là một thực thể hành chính, mà có thể trở thành một hình mẫu phát triển vùng kiểu mới – nơi hành chính gắn liền với tầm nhìn chiến lược, hạ tầng đi đôi với liên kết kinh tế, và bản sắc địa phương trở thành động lực lan tỏa cho cả khu vực.

Nguồn: VGP News