Hơn 50 nghìn doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động tại Việt Nam

Kinh doanh nền tảng là động lực quan trọng

Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện nay có hơn 50.000 doanh nghiệp công nghệ số tại Việt Nam, cao hơn mục tiêu Chính phủ đề ra. Sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp công nghệ số đã tạo ra nền tảng vững chắc cho việc mở rộng và phát triển các dịch vụ kinh doanh số, đặc biệt là các dịch vụ nền tảng.

Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tỷ trọng đóng góp của kinh tế số vào GDP Việt Nam trong các năm gần đây khá ấn tượng. Cụ thể, trong các năm 2020-2023, tỷ trọng giá trị tăng thêm từ kinh tế số trong GDP lần lượt đạt 12,66%, 12,88%, 12,63% và 12,33%. Nửa đầu năm 2024, con số này đã tăng lên 18,3%, đánh dấu một sự phát triển vượt bậc. Điều này chứng tỏ kinh tế số sẽ là động lực quan trọng trong việc đạt được mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong tương lai.

Tính đến năm 2022, kinh doanh nền tảng đã đóng góp khoảng 10% vào GDP Việt Nam. Riêng trong ngành vận tải, mô hình kinh doanh nền tảng đã đóng góp tới 16,8% giá trị tăng thêm của ngành này, tương đương 1,7% GDP của nền kinh tế. Đặc biệt, đối với hai khu vực trọng điểm phát triển của đất nước là Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ, dịch vụ nền tảng trong lĩnh vực vận tải đã đóng góp 2,7% và 2,3% vào GRDP của các khu vực này.

Báo cáo cũng chỉ ra rằng, việc phát triển kinh doanh nền tảng sẽ kéo theo sự tăng trưởng mạnh mẽ của các ngành cung ứng, giúp tăng trưởng sản lượng toàn nền kinh tế. Một ví dụ điển hình là mô hình Grab, một nền tảng phổ biến tại Việt Nam. Grab không chỉ giúp phát triển ngành vận tải mà còn thúc đẩy sự phát triển của nhiều lĩnh vực khác nhờ ứng dụng công nghệ vào hoạt động kinh doanh. Năm 2022, Grab đóng góp 7,8% giá trị tăng thêm vào ngành vận tải, 1,31% vào ngành nền tảng và 0,13% vào GDP của Việt Nam. Đặc biệt, Grab đã đóng góp đáng kể vào GRDP của các vùng như Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ.

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm 2025

Bà Nguyễn Minh Thảo, Trưởng Ban Nghiên cứu Môi trường Kinh doanh và Năng lực Cạnh tranh của CIEM, nhấn mạnh rằng chuyển đổi số đang ngày càng trở thành xu hướng phát triển kinh tế toàn cầu. Kinh doanh nền tảng, một mô hình kinh doanh mới phát triển dựa trên công nghệ số và dữ liệu, hiện đang nổi lên là một động lực quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí cho các doanh nghiệp. Tại Việt Nam, kinh tế nền tảng không chỉ là một xu hướng mà còn là một ưu tiên phát triển mạnh mẽ của Chính phủ.

Các nghiên cứu của CIEM cho thấy, kinh tế số và nền tảng có tác động sâu rộng và tích cực đến nền kinh tế Việt Nam. Với tỷ lệ sử dụng internet ngày càng cao, cũng như thói quen sử dụng các dịch vụ nền tảng của người dân, thị trường Việt Nam có tiềm năng lớn để thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ nền tảng. Đặc biệt trong hai năm gần đây, Việt Nam đã liên tục được các tổ chức quốc tế đánh giá là quốc gia có tốc độ phát triển kinh tế số nhanh nhất khu vực Đông Nam Á. Các lĩnh vực như thương mại điện tử, dịch vụ gọi xe và giao đồ ăn trực tuyến đều ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ.

Kinh tế nền tảng và kinh tế số tại Việt Nam đã tạo ra nhiều kết quả tích cực, góp phần vào sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế và xã hội. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, hệ thống quản lý và pháp lý cũng cần phải được cải cách và đổi mới. Các chuyên gia kinh tế đều đồng thuận rằng, để tạo động lực cho sự phát triển mạnh mẽ của các dịch vụ kinh doanh nền tảng và kinh tế số, hệ thống chính sách pháp luật cần phải hỗ trợ doanh nghiệp và giảm thiểu thủ tục hành chính. Việc rút ngắn thời gian cấp phép các sản phẩm, dịch vụ công nghệ mới và xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là những đề xuất quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý cho các doanh nghiệp nền tảng.

Với nền tảng vững chắc đã được xây dựng trong hơn 10 năm qua, kinh tế số và kinh tế nền tảng sẽ tiếp tục là động lực chính thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới. Trong tương lai, Chính phủ cần triển khai các giải pháp cụ thể, như xây dựng bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số và hợp tác chặt chẽ giữa các bộ, ngành để phát triển hệ sinh thái nền tảng số. Việc hoàn thiện khung pháp lý và chính sách sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ số, đặc biệt là trong việc phát triển các dịch vụ nền tảng phục vụ nền kinh tế số.

Theo ông Trần Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Kinh tế Số và Xã hội Số, Bộ Thông tin và Truyền thông, việc triển khai các bộ tiêu chí đánh giá chuyển đổi số cho từng ngành, phối hợp chặt chẽ với các doanh nghiệp công nghệ số để xây dựng các hệ sinh thái nền tảng số sẽ là chìa khóa quan trọng cho sự phát triển của kinh tế số và nền tảng tại Việt Nam. Cùng với đó, việc tạo ra các công cụ đo lường trực tuyến sẽ giúp theo dõi và đánh giá tiến trình chuyển đổi số của từng ngành, lĩnh vực.

Với sự tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế nền tảng, Việt Nam đang có cơ hội lớn để tiếp tục thúc đẩy nền kinh tế số và đạt được mục tiêu tăng trưởng GDP 8% vào năm 2025, cũng như đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo.