Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dẫn các chỉ số thống kê từ Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) cho hay: Quý I/2021, nhập khẩu các mặc hàng trái me tươi, táo, mít, vải, mận, chanh dây, khế của EU đạt 18,4 nghìn tấn, trị giá 67,4 triệu Eur (tương đương 80,2 triệu USD), giảm 7,2% về số lượng nhưng tăng 5,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.
Giá nhập khẩu bình quân từ thị trường Hà Lan đạt 3.762,4 Eur/tấn, tăng trưởng 20% khi so với cùng kỳ năm 2020. Tỷ trọng nhập khẩu đến từ thị trường này đạt 24,4% về lượng, giảm 8,7 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2020.
Tiếp đến là các thị trường như: Colombia, Nam Phi, Bỉ…Hà Lan là thị trường cung cấp các mặt hàng này lớn nhất cho EU trong quý I/2021, đạt 4,48 nghìn tấn, trị giá 16,86 triệu Eur (tương đương 20,1 triệu USD), giảm 31,7% về lượng và giảm 18% về tri giá so với cùng kỳ năm 2020.
Việt Nam hiện đang là thị trường cung cấp nhóm sản phẩm này lớn 5 cho EU trong quý I/2021, chiếm 1,49 nghìn tấn, trị giá 9 triệu Eur (tương đương 10,8 triệu USD), giảm 9,6% về lượng nhưng ngược lại tăng 12,7% về so với cùng kỳ năm 2020. Giá nhập khẩu từ Việt Nam thuộc mức cao đạt 6.067,1 Eur/tấn, tăng 24,8% so với cùng kỳ năm 2020. Tỷ trọng nhập khẩu từ Việt Nam giảm đi 0,2 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2020.
Trong nhóm mặt hàng này, các tháng đầu năm 2021, Việt Nam chủ yếu xuất khẩu trái chanh dây (leo) sang EU với trị giá xuất khẩu chiếm 97,9% tổng trị giá trị xuất khẩu, còn lại là trái mít, mận và me.
Vải thiều là một trong những loại trái cây có tiềm năng xuất khẩu sang thị trường EU. Đầu tháng 6/2021, lô thiều Lục Ngạn đầu tiên của Việt Nam đã bắt đầu được xuất khẩu chính ngạch vào EU theo Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA).
Theo Tổ chức Xúc tiến nhập khẩu từ các quốc gia đang phát triển Hà Lan, vải thiều là một trong số ít loại trái cây đặc sản đang dần phổ biến ở EU, mặc dù mức tiêu thụ bình quân trên đầu người vẫn chưa được nhiều.
Tổng quy mô thị trường nhập khẩu trái vải của EU được dự đoán vào khoảng 20.000 đến 25.000 tấn hàng năm. Vải thiều phổ biến rộng rải ở Pháp. Madagascar và Nam Phi là thị trường cung cấp chính vải thiều cho EU vào mùa đông (từ tháng 10 đến tháng 2). Nguồn cung vải thiều trong mùa hè ít hơn, đặc biệt vẫn còn “lỗ hổng” trong nguồn cung vải tươi từ tháng 3 đến tháng 7 và từ tháng 9 đến tháng 11, đây là những cơ hội đối với trái vải của Việt Nam.
Thương vụ Việt Nam tại Bỉ và EU cho thấy, theo Chỉ thị của Hội đồng châu Âu, nếu có mong muốn bán hàng trực tuyến vào EU, bất kỳ nhà bán hàng online, sàn giao dịch thương mại điện tử nào đều phải đăng ký kinh doanh ở một đất nước thành viên EU. Khi tiến hành bán hàng, người bán hoặc sàn giao dịch buộc phải thu thuế VAT theo mức tại nước của người mua. Điều này có nghĩa sàn giao dịch hoặc người bán phải nắm được thuế VAT của nước khách hàng.
Đối với những món hàng có giá vài chục Euro, thuế VAT tương ứng chỉ mất vài Euro, nhưng chi phí khai thuế VAT của bưu điện lại lên đến hơn 10 Euro. Nếu tính trên tỷ giá mặt hàng thì rất lớn. Do đó, có nhiều khách hàng không muốn nhận hàng hoặc hoàn trả sản phẩm.
Theo Vụ Thị trường châu Âu, châu Mỹ (Bộ Công Thương), hiện các hoạt động giao dịch TMĐT của Việt Nam sang EU còn đang rất sơ khởi. Nhưng tin mừng là các doanh nghiệp Việt Nam đã có những kết quả ban đầu khi bắt đầu xây dựng được mô hình kinh doanh thương mại điện tử xuyên biên giới của mình tại EU.
Vừa qua, 3 tấn vải thiều đầu tiên đã được nhập khẩu sang Đức thông qua sàn thương mại điện tử Voso. Đây là chương trình hợp tác phát triển giữa Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương với Sàn thương mại điện tử Voso và Tổng công ty Bưu chính Viettel (Viettel Post) để từng bước đưa ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới cho doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam.
Phan Khoa
