Hiệu quả là thước đo giá trị vốn cho tăng trưởng hai con số

Khát vọng và áp lực 38,5 triệu tỉ đồng

Nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước một vận hội mới với mục tiêu đầy quyết tâm đưa tốc độ tăng trưởng GDP bình quân đạt ngưỡng hai con số trong giai đoạn 5 năm tới. Tại hội thảo về huy động vốn tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhận định đây là mục tiêu vĩ đại, đòi hỏi sự bứt phá chưa từng có trong việc khơi thông các điểm nghẽn. Con số 38,5 triệu tỉ đồng cần huy động cho giai đoạn 2026-2030, gấp hơn hai lần giai đoạn trước đó, đang đặt hệ thống tài chính quốc gia trước một thử thách cực đại.

Nhìn lại năm 2025, Việt Nam đã tạo nên những tiền đề vững chắc với tăng trưởng GDP đạt 8,02% và kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 930 tỉ USD. Tuy nhiên, Thứ trưởng Chi thẳng thắn chỉ ra rằng, quy mô thị trường vốn trong nước vẫn còn khiêm tốn, các nhà đầu tư tổ chức chưa đa dạng và việc thu hút vốn gián tiếp nước ngoài còn nhiều hạn chế.

Để nâng tỉ lệ đầu tư từ 33% lên 40% GDP, chúng ta không thể chỉ trông chờ vào những cách làm cũ mà cần một chiến lược huy động tổng lực, từ ngân sách nhà nước đến khu vực tư nhân và dòng vốn FDI chất lượng cao.

Phân tích sâu hơn về cơ cấu, bà Phạm Thị Thanh Tâm - Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính cho biết, các quốc gia từng duy trì tăng trưởng thần kỳ như Hàn Quốc hay Trung Quốc đều duy trì tỉ lệ đầu tư rất cao, thường ở mức 35-45% GDP.

Việt Nam hiện mới duy trì ở mức 32-34% GDP, mức này chưa đủ để tạo cú hích bứt phá mạnh mẽ. Do đó, việc nâng cao tỉ lệ đầu tư toàn xã hội tăng bình quân 16%/năm là yêu cầu bắt buộc để hiện thực hóa tầm nhìn trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Cuộc cách mạng hiệu suất từ 6,3 đồng xuống 4 đồng vốn

Điểm nhấn quan trọng nhất trong thông điệp của lãnh đạo Bộ Tài chính chính là việc xoay trục từ tư duy huy động thật nhiều sang sử dụng hiệu quả nhất. Một chỉ số kỹ thuật phản ánh rõ nét chất lượng tăng trưởng là hệ số ICOR.

Nếu giai đoạn 2021-2025, Việt Nam cần 6,3 đồng vốn để tạo ra 1 đồng GDP tăng thêm, thì mục tiêu giai đoạn tới là kéo giảm con số này xuống còn 4,8 và định hướng xa hơn là 4,0. Đây chính là lời giải cho bài toán tăng trưởng bền vững: làm sao để mỗi đồng vốn bỏ ra phải mang lại giá trị gia tăng cao nhất thông qua công nghệ và quản trị hiện đại.

Để đạt được hiệu suất này, ngân sách nhà nước sẽ đóng vai trò trọng tâm chiến lược, tập trung vào các dự án hạ tầng mang tính lan tỏa, thay vì đầu tư dàn trải, manh mún. Đồng thời, mô hình đối tác công tư (PPP) cần được cải cách mạnh mẽ với cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu đủ hấp dẫn để lôi kéo khu vực tư nhân.

Khi niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng sự minh bạch và ổn định của chính sách, dòng vốn tư nhân vốn được kỳ vọng tăng trưởng 20%/năm sẽ thực sự trở thành động lực chính cho nền kinh tế.

Song song với đầu tư công, thị trường chứng khoán và trái phiếu phải trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn an toàn. Việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư và phát triển các quỹ hưu trí, quỹ đầu tư chuyên nghiệp sẽ giúp thị trường vốn bớt phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.

Đối với dòng vốn FDI, Việt Nam không còn ưu tiên số lượng mà tập trung vào các dự án có khả năng chuyển giao công nghệ lõi và kết nối sâu vào chuỗi cung ứng nội địa.

Cuối cùng, mấu chốt của mọi thành công vẫn nằm ở việc cải cách thủ tục hành chính và đổi mới sáng tạo. Việc rút ngắn quy trình phê duyệt dự án và đảm bảo tính ổn định của chính sách tài chính sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi, nơi nguồn vốn không bị đọng lại ở các khâu trung gian mà chảy thẳng vào các dự án tạo ra giá trị thực.

Khi hiệu suất sử dụng vốn được tối ưu hóa, mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không còn là một con số tham vọng trên giấy tờ, mà trở thành hiện thực sống động của một Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ.