Hiệp định thương mại tự do (FTA): Yếu tố thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa cho doanh nghiệp Việt Nam

Theo ông Ông Lê Hoàng Tài nhận định FTA thế hệ mới sẽ tiếp tục mở ra những ưu đãi về thuế quan, tạo động lực thu hút đầu tư để tăng năng lực sản xuất, giúp các DN xuất khẩu trở nên chuyên nghiệp hơn trên trường quốc tế. Bên cạnh đó, nhiều nước đang triển khai các gói kích thích kinh tế, kích cầu tiêu dùng, qua đó gia tăng nhu cầu hàng nhập khẩu.

Đặc biệt hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở rộng một số thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam là các quốc gia như: Mỹ, Canada, Trung Quốc, EU, ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc… với các mặt hàng chủ chốt như: May mặc, thủy sản, ngành da giày giúp doanh nghiệp Việt Nam vượt qua thách thức từ ảnh hưởng của đại dịch Covid-19.

Hiện ngành da giày Việt Nam đứng thứ 2 về xuất khẩu sau Trung Quốc, đứng thứ 3 về sản xuất sau Trung Quốc và Ấn Độ. 6 tháng năm 2022, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của ngành da giày vào các thị trường trọng điểm, đặc biệt là các thị trường có FTA duy trì khá tốt. Điển hình như, với thị trường CPTPP, tăng trưởng xuất khẩu đạt 10%, thị trường EU đạt 18%.

Bên cạnh những thuận lợi thì các FTA cũng đặt ra nhiều thách thức cho DN, tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cả trên “sân nhà” và trên thế giới. Các FTA đặt ra nhiều tiêu chuẩn cao về hàng rào kỹ thuật, trong khi tiềm lực, năng lực cạnh tranh của DN còn hạn chế.

FTA thế hệ mới cũng đặt ra khó khăn cho DN về tiêu chuẩn lao động như không có lao động trẻ em, không có lao động cưỡng bức, vấn đề sở hữu trí tuệ… Tất cả điều này khiến chi phí của DN tăng lên, đầu tư tăng lên.

Do đó, để thúc đẩy xuất khẩu phát triển theo hướng bền vững, TS Lê Quốc Phương - chuyên gia kinh tế cho rằng, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích, đảm bảo thực thi để xuất khẩu chuyển mạnh tăng về chất lượng, giá trị gia tăng, tăng được tỷ lệ nội địa hoá, công nghệ cao hơn. Ngoài ra, cần cải cách hành chính, giảm chi phí thời gian cho doanh nghiệp để tập trung vào sản xuất kinh doanh…

Theo ông Lê Quốc Phương cho rằng, DN cần nâng cao tính chủ động trong tìm hiểu thông tin, cơ chế chính sách, nghiên cứu thị trường, thẩm định đối tác hoặc phối hợp với các tổ chức xúc tiến thương mại để xây dựng kế hoạch và tham gia triển khai. Cùng với đó, các DN cần chuẩn bị kế hoạch xuất khẩu cho từng mặt hàng, từng thị trường mục tiêu, chủ động liên kết để xuất khẩu bền vững và hiệu quả hơn trong thời gian tới.