Hiến kế để xóa bỏ giá đất đuổi giá nhà

Thị trường bất động sản Việt Nam luôn là một trong những chỉ báo quan trọng của nền kinh tế. Sau giai đoạn trầm lắng do tác động của đại dịch COVID-19 trong năm 2021-2022, những tín hiệu khởi sắc cuối năm 2024, với nguồn cung cải thiện, tín dụng ngân hàng tăng trưởng (đạt 6,99%), và thị trường trái phiếu doanh nghiệp hồi phục, đã mang lại kỳ vọng mới.

Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu Xây dựng Việt Nam (VACC), để giải quyết tận gốc vấn đề này, quản lý giá đất là ưu tiên hàng đầu. Khái niệm về thị trường quyền sử dụng đất sơ cấp và thứ cấp do Vụ Kinh tế ngành của Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đề xuất là một hướng đi đầy hứa hẹn.

Để khái niệm này đi vào thực tiễn, việc sớm có bảng giá đất thống nhất trên toàn quốc là cực kỳ cấp thiết. Bảng giá này cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc hài hòa lợi ích kép: vừa đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước, vừa kích thích sự phát triển lành mạnh của bất động sản và các ngành kinh tế liên quan. Nếu không có một khung giá chuẩn, minh bạch, tình trạng trục lợi và thổi giá sẽ còn tiếp diễn.

Ngoài câu chuyện giá đất, những rào cản từ thủ tục hành chính cũng đang là nút thắt lớn. Ông Hiệp nhấn mạnh sự cần thiết của việc rà soát và đánh giá lại các văn bản gây ách tắc dự án. Cần trao quyền và trách nhiệm lớn hơn cho chính quyền địa phương trong việc giải quyết thủ tục, thay vì tập trung hóa gây chậm trễ.

Tình trạng quy hoạch được duyệt nhưng kế hoạch sử dụng đất lại duyệt nhỏ giọt từng năm gây ra sự chờ đợi, lãng phí nguồn lực. Cần có sự đồng bộ về thời gian và khối lượng giữa hai yếu tố này. Quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết 1/500 đang giẫm chân nhau với thủ tục phức tạp. Việc phân cấp, đơn giản hóa quy trình điều chỉnh sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ dự án.

Các quy định tại Nghị định 71/2024/NĐ-CP và Nghị định 103/2024/NĐ-CP đang gây khó khăn cho các đơn vị tư vấn, kéo dài thời gian và làm lãng phí tài sản. Việc điều chỉnh các nghị định này để phù hợp hơn với thực tiễn là cần thiết.

Đây không chỉ là những kiến nghị riêng lẻ mà là lời kêu gọi cho một cuộc cách mạng thủ tục hành chính trong lĩnh vực đầu tư bất động sản. Việc thành lập tổ tư vấn gồm các chuyên gia có kinh nghiệm thực tế để tham vấn Chính phủ trước khi ban hành văn bản pháp luật sẽ giúp tránh tình trạng vừa ban hành đã phải sửa đổi, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Thị trường xây dựng cũng đang đối mặt với những vấn đề cần được chấn chỉnh. Tình trạng phá giá trong đấu thầu, với mức giảm sâu bất hợp lý (có nơi lên tới 15-20%, thậm chí 45%), đang làm méo mó thị trường và ảnh hưởng đến chất lượng công trình. Cần có những quy định chặt chẽ để kiểm soát và làm lành mạnh hóa môi trường cạnh tranh.

Bên cạnh đó, việc quản lý chi phí xây dựng cũng là một thách thức. Chuyên gia đề xuất sớm khẳng định việc xây dựng các định mức đơn giá tổng hợp, dần loại bỏ các định mức chi tiết rườm rà.

Đặc biệt, sau các đợt sáp nhập tỉnh, việc thống nhất định mức đơn giá của tỉnh mới trong thời gian ngắn nhất là cực kỳ cần thiết, kèm theo quy định xử lý cho thời kỳ giáp ranh. Bộ Xây dựng cũng cần có quy định kiểm tra thường kỳ việc công bố đơn giá của các địa phương để đảm bảo sự cập nhật và phù hợp với thời giá thị trường.

Những hiến kế của ông Nguyễn Quốc Hiệp không chỉ là những giải pháp kỹ thuật mà còn là tiếng nói của thực tiễn, chỉ ra những điểm nghẽn cốt lõi của thị trường bất động sản Việt Nam.

Để xóa bỏ tình trạng giá đất đuổi giá nhà và thúc đẩy bất động sản phát triển bền vững, cần một nỗ lực tổng thể, từ việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý giá đất, cải cách triệt để thủ tục hành chính, đến việc nâng cao minh bạch và kiểm soát chặt chẽ chi phí trong ngành xây dựng. Chỉ khi đó, thị trường bất động sản mới thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế, thay vì là một ẩn số tiềm ẩn rủi ro.