Phải thừa nhận rằng, sống trong thời kỳ mà đủ mọi thứ thi nhau tăng, chuyện giá xăng lúc lên lúc xuống, khi thừa khi thiếu, giờ lại đến chuyện điện "đòi tăng giá" .... người dân mình hoá ra thật là bản lĩnh.
EVN muốn tăng giá điện
Theo báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tập đoàn này lỗ khoảng 16.000 tỉ đồng trong nửa đầu năm nay và ước tính cả năm tập đoàn này lỗ hơn 31.000 tỉ đồng. Vì vậy, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết EVN đã có đề xuất điều chỉnh giá điện theo quyết định 24.
Thông tin này được ông Đỗ Thắng Hải nói bên lề họp báo Chính phủ chiều 1/12. Theo Thứ trưởng, hiện chi phí đầu vào cho sản xuất điện trên thế giới, khu vực và Việt Nam đều tăng cao, ảnh hưởng tới giá thành sản xuất điện.
Không tiết lộ mức đề xuất cụ thể của EVN, nhưng Thứ trưởng Hải nói, mức tăng giá bán lẻ điện bình quân hiện nay đã "vượt thẩm quyền của EVN theo Quyết định 24", tức là đã tăng trên 5%.
EVN đang đề xuất tăng giá điện vì khoản bù lỗ ước tính của cả băm nay là lỗ hơn 31.000 tỉ đồng
Theo Quyết định 24/2017 về cơ chế điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân, giá điện bình quân được điều chỉnh dựa trên biến động đầu vào của tất cả các khâu phát điện, truyền tải điện, phân phối - bán lẻ điện, điều hành - quản lý ngành và dịch vụ phụ trợ hệ thống điện.
EVN cho biết, các chi phí giá nhiên liệu sản xuất điện như than, dầu, khí đã tăng 3-5 lần so với trước khiến chi phí sản xuất, mua điện của doanh nghiệp này tăng vọt.
Với tình hình tài chính hiện nay, tập đoàn này cho biết vẫn tiếp tục gặp khó khăn trong cân đối dòng tiền để thanh toán chi phí mua điện, cân đối và huy động vốn để đầu tư các dự án... Những yếu tố này sẽ ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của EVN năm 2023 và các năm tới.
Tính toán của EVN hồi giữa năm cho thấy, giá bán lẻ điện bình quân năm 2022 lên mức 1.915,59 đồng một kWh. Mức này cao hơn 2,74% so với giá bán lẻ điện bình quân đang áp dụng từ năm 2019, là 1.844,64 đồng một kWh.
Trước thực tế lỗ nặng năm 2022, dự báo còn khó khăn trong những năm tiếp theo sẽ ảnh hưởng đến đảm bảo cung cấp điện, EVN đã kiến nghị tăng giá điện.
Thực tế, giá điện Việt Nam hiện nay đang thấp hơn nhiều so với thế giới và khu vực. Thời điểm chưa khủng hoảng năng lượng, giá điện bình quân của Việt Nam hiện đang xếp thứ 101 trong tổng số 147 quốc gia (theo thứ tự giảm dần của giá điện) được đánh giá.
Theo đó, giá điện trung bình trên thế giới ở thời điểm tháng 3/2021 là 0,136 USD/kWh đối với khách hàng hộ gia đình và 0,124 USD/kWh đối với khách hàng là doanh nghiệp. Trong khi, giá bán lẻ điện bình quân của Việt Nam là 1864,44 đồng/kWh (tương đương mức 0,083 USD/kWh), tức bằng khoảng 66% so với mức giá điện trung bình của thế giới.
Mức giá này giữ nguyên kể từ tháng 3/2019, trong khi giá điện nhiều nước trên thế giới đã tăng gấp 10 lần.
Giá điện thấp, sẽ không thu hút được nhà đầu tư vào phát triển nguồn điện, từ đó dẫn đến nguy cơ thiếu điện trong thời gian tới và tạo ra vòng lặp lẩn quẩn trong đầu tư phát triển kinh tế. Chưa kể, lâu nay nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam được hưởng lợi thế điện giá rẻ.
Điện tăng thì đời sống người dân như nào?
Chưa biết EVN sẽ tăng mức như nào và có được chấp thuận hay không, song, chuyện giá điện tăng sẽ là trăn trở không hề nhỏ cho đời sống của người dân.
Tương tự như giá xăng, thì điện là mặt hàng có tác động lớn đến xã hội, nên việc tăng giá điện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa thiết yếu, từ đó ảnh hưởng đến đời sống của người dân, nhất là những lao động nghèo, chưa kể rất nhiều người đang trong tình trạng thiếu ổn định về việc làm và thu nhập.
Trở lại với lần tăng giá điện gần đây nhất, tháng 3/2019 khi mà giá bán lẻ điện bình quân trên cả nước chính thức tăng 8,36% từ 1.720 đồng/KWh lên 1.864 đồng/KWh (chưa gồm VAT), sau khi tăng giá điện, khách hàng dùng dưới 50 kWh/tháng sẽ phải trả thêm khoảng 7.000 đồng/tháng. Với bậc 2 dùng từ 51-100 kWh, mỗi tháng sẽ phải trả thêm 14.000 đồng. Với bậc 3, khách dùng từ 101-200 kWh/tháng thì phải trả thêm là 31.600 đồng; với bậc 4 (dùng từ 201-300 kWh/tháng) thì phải trả thêm 53.100 đồng. Với khách hàng dùng trên 400 kWh/tháng thì phải trả thêm trung bình 77.200 đồng. Còn lại, với các hộ dùng điện nhiều cho kinh doanh, bình quân mỗi khách hàng phải trả thêm 500.000 đồng/khách hàng.
Theo khảo sát, đối với nhiều khách hàng sản xuất rất lớn như sắt thép, xi măng… thì với 40 khách hàng sản xuất xi măng sẽ phải tăng thêm 7,19%, tức là trả thêm 13 triệu đồng/tháng. Cũng theo tính toán, khách hàng sản xuất trả thêm cao nhất là 95 triệu đồng/tháng. Khảo sát đối với 40 khách hàng tiêu biểu sản xuất sắt thép cho ra kết quả trả thêm thấp nhất là 7,3%, tương đương 50 triệu đồng và hộ trả thêm cao nhất là 8,28%. Đó là các thông số được đưa ra khi giá điện được tăng vào năm 2019, tức là trước khi xuất hiện dịch Covid - 19. Còn ở thời điểm hiện tại, khi dịch Covid 19 đã đi qua thì EVN đang đề xuất tăng giá điện.
Nếu giá điện tăng, thời gian tới chắc chắn người dân sẽ phải vượt qua những áp lực mới của cuộc sống hàng ngày - ảnh minh hoạ
Tuy nhiên, chắc chắn là sắp tới người dân mình cần phải bản lĩnh lắm mới có thể vượt qua được những khó khăn trước mắt khi mà các ảnh hưởng bởi dịch bệnh vẫn còn lại phần nào, nhưng áp lực cuộc sống khi giá xăng, giá điện và (sẽ là hầu hết) các chi phí càng gia tăng.
Khi hỏi về phản ứng trước vấn đề này, nhiều người cho rằng, nhìn giá xăng dầu, điện, nước đã chóng mặt, đi chợ mua sắm còn khổ sở hơn vì cái gì cũng đắt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kế hoạch chi tiêu hằng ngày. Chị N.T.C (Hà Đông, Hà Nội) chia sẻ “Bây giờ cầm 200 nghìn đồng ra ngoài chợ chẳng biết có mua nổi gì không, bởi lấy lý do điện tăng giá, người bán hàng họ cũng sẽ tăng giá sản phẩm của mình theo luôn, từ thịt, cá cho đến mớ rau, giá cả cứ tăng vùn vụt. Nhà tôi trước chi 100 -120 nghìn đồng cho một bữa, giờ tiền điện mà tăng nữa chắc phải cắt giảm xuống còn 50 -80 nghìn đồng thôi, khi nào lương tăng hẵng hay”.
Với mức thu nhập của những người dân có chi phí thấp, đặc biệt là sinh viên hay người lao động phải thuê trọ, khi đứng trước cơn lốc giá điện tăng, họ sẽ phải đối mặt như thế nào ngoài việc bắt buộc phải chọn một trong hai cách, thắt chặt chi tiêu lại để dành tiền đi chợ hoặc cố gắng cắt giảm những thứ phải mua hằng ngày xuống.
