Hành động và giải pháp thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài
Tạo đàm “Thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài - hành động và giải pháp đột phá” được tổ chức vào ngày 4/9, tại trụ sở Cổng thông tin điện tử Chính phủ đã cung cấp thông tin về nỗ lực của Chính phủ và các Bộ, Ngành cũng như những nhìn nhận của các chuyên gia về cơ hội và thách thức trong việc hợp tác đầu tư nước ngoài của Việt Nam hiện nay.
Tọa đàm có sự tham gia của ông Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng; ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ông Nguyễn Văn Toàn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.
Các khách mời tại tọa đàm
Theo báo cáo của Bộ KH&ĐT, tính đến ngày 20/8/2020, tổng vốn FDI vào Việt Nam đạt 19,54 tỷ USD, bằng 86,3% so với cùng kỳ năm 2019.
Một tín hiệu đáng mừng là sau những tháng đầu năm 2020 bị chững lại, dòng vốn đầu tư FDI vào Việt Nam đã tăng mạnh trong các tháng vừa qua. Theo các chuyên gia, đây là dấu hiệu của làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam – điểm đến đầu tư hấp dẫn với những lợi thế cạnh tranh sẵn có, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, cùng với những biện pháp phòng chống COVID-19 tích cực và hiệu quả.
Tuy nhiên, để tận dụng được làn sóng đầu tư mới này, các chuyên gia cũng khuyến nghị, Việt Nam cần phải có cách làm khác trước đây. Đó là tiếp tục cải cách thể chế tạo thuận lợi cho môi trường đầu tư, chủ động và nhất quán về chính sách thu hút đầu tư, đồng thời chính các doanh nghiệp trong nước cũng phải chủ động hơn nữa. Có như vậy Việt Nam mới tận dụng được cơ hội vàng để đón các nhà đầu tư nước ngoài đến hợp tác, đầu tư, biến các tiềm năng thành sức mạnh cho nền kinh tế và tham gia vào chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu.
Ông Đỗ Nhất Hoàng, Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, hiện nay Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có một số chủ trương để thúc đẩy hợp tác đầu tư nước ngoài. Cụ thể: Thứ nhất, Bộ đã tập kết 30 năm đầu tư nước ngoài ở Việt Nam, có báo cáo tham mưu cho Chính phủ Nghị quyết 30 về thể chế nâng cao hiệu quả đầu tư nước ngoài.
Thứ hai, tham mưu Chính phủ ban hành nghị quyết 58 để tổ chức chương trình hành động trực tiếp cho bộ, ban ngành, địa phương, thực hiện đổi mới và nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài.
Thứ ba, tổ chức nhận diện xung đột thương mại, có báo cáo Chính phủ về đề án chuyển dịch đầu tư nước ngoài, trong báo cáo có những cơ hội và thách thức như thế nào, đặt ra nghi vấn về mặt bằng, nhân lực, điện, ưu đãi đầu tư, công nghiệp phụ trợ…
Về mặt bằng: tham mưu, rà soát đất địa phương, nếu dự án được cấp đầu tư nhưng lâu chưa triển khai sẽ bị thu lại… Về nhân lực, gồm quản lý cấp cao và đào tạo công nhân. Quản lý cấp cao do Bộ Giáo dục và Đào tạo đảm nhiệm, còn đào tạo công nhân do bộ lao động đảm nhiệm. Về năng lượng, Bộ Công thương rà soát và sửa đổi lại chương trình hành động Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị. Về công nghiệp phụ trợ, Việt Nam chỉ chiếm dưới 30%, luật Doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành nhằm nâng cao năng lực doanh nghiệp, có nhiều hỗ trợ hơn khi tham gia vào những dự án đầu tư nước ngoài. Về cải cách thủ tục, chuyển hướng sang thủ tục online, loại bỏ những giấy tờ không cần thiết…
Bàn về những điều chỉnh trong chính sách để thu hút được dòng vốn FDI có chất lượng, ông Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung Ương cho biết:
“Trước hết, muốn thu hút được nguồn đầu tư có chất lượng thì cần định nghĩa được đầu tư có chất lượng là đầu tư gì? Từ đó mới đưa ra những tiêu chí để sàng lọc điều chỉnh và những tiêu chí đó là từ chính sách.
Tiếp đến, nên nhắm đến những nhà đầu tư có chất lượng và phải đi mời gọi họ, thiết kế ưu đãi theo hướng may đo và xem xét những nhà đầu tư đó có đáp ứng được những tiêu chí đã đưa ra từ trước, sau đó mới được nhận chính sách ưu đãi. Đặc biệt, cần điều chỉnh, thiết kế lại các chính sách sao cho vừa đáp ứng được những yêu cầu của doanh nghiệp, vừa đáp ứng được lợi ích của nhà đầu tư như một trò chơi ở đây tuân thủ nguyên tắc “ Win – Win”. Đây là lối tiếp cận manh động đối với từng dự án cụ thể, từng nhà đầu tư cụ thể và có vậy mới thu được hiệu quả cao”.
Ông Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung Ương
Vì nguồn lực của chúng ta hạn chế nên chúng ta cần đưa ra những chính sách ưu đãi cho đúng đối tượng nhà đầu tư mà chúng ta cần và cần chú ý đến những nhà đầu tư có chất lượng.
Ông Nguyễn Đình Cung còn nhấn mạnh: “để thu hút đầu tư phù hợp thì nên thu hút những dự án nhà đầu tư lớn và cần loại bỏ những nhà đầu tư nhỏ, những nhà đầu tư thiếu uy tín, thiếu trách nhiệm xã hội, đặc biệt những nhà đầu tư đến từ thiên đường thuế cũng cần loại bỏ ngay. Từ đó, điều đáng lưu tâm là nhà đầu tư đó có chất lượng tốt, uy tín, đáp ứng được các tiêu chí… chứ không phải thu hút nhà đầu tư bằng mọi giá. Đây mới đúng là cách tiếp cận thực hiện theo nghị quyết 50 của Bộ chính trị là không nên chạy theo số lượng.
Cũng theo đó, một điều đặc biệt trong thu hút đầu tư nữa là chúng ta nên rút ra bài học kinh nghiệm từ 30 năm về trước và chỉ đón những nhà đầu tư mang lại lợi ích cho dân ta. Từ đó mang lại thêm thu nhập cho đem đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân thì đây mới thực sự là hiệu quả của chính sách thu hút đầu tư”.
