Hải quan Việt Nam tích cực thúc đẩy, giữ vai trò kết nối các nước thành viên ASEAN

Hải quan Việt Nam đã có những đóng góp tích  cực

Là cơ quan hải quan chủ nhà đăng cai tổ chức và chủ trì Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33 và là một thành viên tích cực, có trách nhiệm, Hải quan Việt Nam đã có những đóng góp tích  cực: cùng Hải quan ASEAN đạt được các thành tựu về xây dựng Danh mục biểu thuế quan hài hòa ASEAN, Cơ chế một cửa ASEAN, Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN, Thỏa thuận công nhận lẫn nhau Doanh nghiệp ưu tiên ASEAN và triển khai các chiến dịch, sáng kiến hợp tác đấu tranh chống buôn lậu và gian lận thương mại, trong đó nổi bật là Chiến dịch “Con rồng Mê Kông”.

Cùng với tinh thần Đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương theo tinh thần Chỉ thị số 25-CT/TW của Bộ Chính trị, việc chủ trì đăng cai tổ chức Hội nghị và đảm trách vai trò Chủ tịch Hải quan ASEAN nhiệm kỳ 2024-2025 của Hải quan Việt Nam khẳng định sự tích cực, chủ động trong việc đóng góp vào định hướng cho hoạt động hợp tác và hội nhập Hải quan ASEAN, tiếp tục nâng cao vị thế, vai trò của Hải quan Việt Nam nói riêng và của Việt Nam nói chung trong cơ chế hợp tác ASEAN.

Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33 bao gồm các phiên tham vấn với các Đối tác Đối thoại gồm: phiên tham vấn lần thứ 13 với Tổng Thư ký Tổ chức Hải quan Thế giới; tham vấn cấp Cao ủy/Tổng cục trưởng lần thứ 22 với Hải quan Trung Quốc, lần thứ 26 với Hải quan Nhật Bản, lần thứ 20 với Hải quan Hàn Quốc và lần thứ 8 với Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Úc.

Tại các Phiên tham vấn này, Hải quan ASEAN và các đối tác đối thoại sẽ cùng nhau trao đổi, chia sẻ về những thông lệ tốt nhất cho công tác quản lý hải quan và tạo thuận lợi thương mại đồng thời tìm kiếm các cơ hội hợp tác trong lĩnh vực hải quan, đặc biệt là các vấn đề mới nổi liên quan đến tính bền vững, hải quan xanh, thương mại điện tử xuyên biên giới, AEO MRA, đấu tranh chống thương mại bất hợp pháp, kiểm soát rác thải nhựa và sự luân chuyển các sản phẩm của nền kinh tế tuần hoàn...

Các phiên tham vấn với khu vực tư nhân bao gồm Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN, Hội đồng Kinh doanh EU – ASEAN và Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác giữa Hải quan ASEAN với khu vực tư nhân, tạo thuận lợi hơn nữa cho các doanh nghiệp kinh doanh trong khu vực, tạo thuận lợi cho dòng chảy thương mại hợp pháp, tăng cường sự ổn định và bền vững của chuỗi cung ứng thương mại quốc tế và góp phần giải quyết tình trạng buôn bán bất hợp pháp trong khu vực.

Hội nghị ghi nhận các tiến triển trong đàm phán nâng cấp một số Hiệp định thương mại tự do (FTA), đặc biệt là Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) và Hiệp định thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA).
Trên cơ sở Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), những nâng cấp này đã góp phần tạo nên giá trị gia tăng cho các sáng kiến hải quan hiện nay. Hội nghị ghi nhận việc triển khai đầy đủ Chứng nhận xuất xứ Mẫu D điện tử trong khu vực ASEAN kể từ tháng 1/2024.

Bên lề Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33, ông Nguyễn Văn Thọ - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Việt Nam nhận định, việc đăng cai tổ chức và chủ trì Hội nghị quan trọng nhất trong cơ chế hợp tác Hải quan ASEAN lần thứ 33 năm 2024 có ý nghĩa lớn đối với Hải quan Việt Nam. Ý nghĩa đầu tiên là thực hiện đúng tinh thần Chỉ thị số 25-CT/TW của Bộ Chính trị về chủ động tham gia và phát huy vai trò của Việt Nam tại các cơ chế đa phương, trong đó có ASEAN.

Sau đó, thể hiện Hải quan Việt Nam là thành viên có trách nhiệm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong ASEAN. Qua đó, nâng cao vị thế, vai trò của Hải quan Việt Nam trong cơ chế hợp tác ASEAN và trên thế giới.

Hải quan Việt Nam mong muốn và hy vọng với sự đóng góp trong phạm vi, khả năng của mình, cùng Hải quan ASEAN hướng đến một mục tiêu chung trong tiến trình hội nhập của Hải quan ASEAN, góp phần vào xây dựng thành công Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025.

Thúc đẩy hội nhập hải quan khu vực

Tham dự Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN lần thứ 33, ông Satvinder Singh - Phó Tổng Thư ký ASEAN bày tỏ Việt Nam đóng vai trò rất tích cực trong thúc đẩy hội nhập hải quan khu vực trong những năm qua.

Đầu tiên, có thể kế đến Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về Doanh nghiệp ưu tiên, đây là một trong những sáng kiến quan trọng trong nội khối ASEAN, nhằm giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, thúc đẩy lưu thông hàng hóa. Sự tham gia của Việt Nam vào Thỏa thuận này là rất quan trọng.

Ngoài ra, trong Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, Việt Nam cùng 5 nước thành tham gia sáng kiến về Giấy phép phương tiện vận chuyển hàng hóa quá cảnh, cho phép 1 xe chở hàng sử dụng 1 giấy phép để đi qua nhiều quốc gia trong thời gian quá cảnh. Bên cạnh đó, là việc Việt Nam tham gia sáng kiến về Nhà vận chuyển được cấp phép trong ACTS cùng các nước thành viên khác.

“Việt Nam cũng tích cực đi đầu trong chống thương mại bất hợp pháp. Cùng với đó, Việt Nam cũng nghiên cứu, áp dụng những thông lệ tốt nhất của hải quan ASEAN, trong những lĩnh vực như đơn giản hóa thủ tục hải quan, thương mại điện tử,… Tôi mong muốn các cơ quan hải quan khác cũng thực hiện những nỗ lực tương tự như hải quan Việt Nam, từ đó mang lại giá trị cho doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, đặc biệt là doanh nghiệp vận tải và logistic”, ông Satvinder Singh chia sẻ.

Cũng theo Phó Tổng Thư ký ASEAN, để hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2024-2025, Việt Nam cần làm việc với Hải quan các nước ASEAN hoàn thành các Kế hoạch chiến lược phát triển hải quan giai đoạn 2026-2030, cũng như tầm nhìn trong những năm tiếp theo.

“Việt Nam đảm nhận vai trò chủ tịch Hội nghị TCTHQ ASEAN trong một giai đoạn rất quan trọng. Khu vực ASEAN đang thay đổi rất nhanh trong các lĩnh vực như chuyển đổi số, chuyển dịch sang tính bền vững,… Tạo thuận lợi cho thương mại phi giấy tờ cũng là một hình thức hiệu quả giúp giảm phát thải cacbon trong chuỗi cung ứng. Trong nhiệm kỳ chủ tịch của Việt Nam, tôi mong hải quan ASEAN có thể triển khai thực hiện Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên. Một lĩnh vực lớn khác là cải thiện trao đổi thông tin thương mại điện tử giữa hải quan doanh nghiệp, hy vọng sẽ đạt được trong nhiệm kỳ chủ tịch của Việt Nam” ông Satvinder Singh cho biết.

Cũng trong buổi trao đổi với báo chí bên lề Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN, ông Satvinder Singh cho biết, năm 2023, ASEAN thu hút FDI nhiều nhất trên thế giới, đạt 230 tỷ đô la, vượt qua cả Trung Quốc về thu hút đầu tư.

Để tiếp tục làm điều này cần tiếp tục tạo thuận lợi cho thương mại, trong đó hải quan đóng vai trò quan trọng.

Đánh giá về hiệu quả tác động đến hoạt động thương mại của cả khu vực trong hợp tác của cơ quan hải quan các nước ASEAN, Phó Tổng Thư ký ASEAN nhấn mạnh hải quan ASEAN có trách nhiệm quan trọng trong nâng cao khả năng cạnh tranh kinh tế của khu vực, thông qua khả năng đảm bảo lưu thông thương mại hàng hóa qua biên giới. 

Khu vực ASEAN phụ thuộc nhiều vào hoạt động thương mại, với giá trị thương mại đạt 3800 tỷ đô la, là một trong những khu vực thương mại lớn nhất thế giới. Dự đoán tăng trưởng thương mại khu vực đạt 5% GDP khu vực từ giờ cho đến 2030. Tiềm năng là rất lớn, không chỉ thương mại khu vực mà còn là với toàn thế giới. 

"Một trong những yếu tố quan trọng là lưu thông hàng hóa tự do trong khu vực và với các đối tác thương mại. Rõ ràng, vai trò tạo thuận lợi thương mại của Hải quan là rất quan trọng. ASEAN có Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) đang được đàm phán nâng cấp, dự kiến hoàn thành trong năm 2025", ông Satvinder Singh nhấn mạnh.

Cùng với đó, là thế hệ hàng hóa mới, như thương mại điện tử, hàng hóa trị giá thấp, cùng với những cam kết về chuyển đổi số như trong Hiệp định khung về Kinh tế số ASEAN (DEFA), đang được đàm phán, trong đó có Chương Thương mại điện tử. Điều này phụ thuộc nhiều vào vai trò của Hải quan trong tạo thuận lợi thương mại, thông qua việc tạo ra một cơ chế hiệu quả mà các nước có thể thống nhất, mặc dù chúng ta không thể hài hòa hóa thủ tục ngay ngày mai, nhưng có thể mang lại sự thay đổi theo cách minh bạch.

"Chúng ta đang trở thành khu vực thương mại lớn nhất thế giới, với nhiều nước trên thế giới đang chuyển chuỗi cung ứng sang khu vực của chúng ta. Họ cần hàng hóa lưu thông thông suốt qua biên giới. Đó là vai trò và tác động mà Hải quan có thể mang lại cho tăng trưởng kinh tế khu vực", Phó Tổng Thư ký ASEAN chia sẻ.

Ông Satvinder Singh cũng bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ làm tốt vai trò Chủ tịch Hội nghị Tổng cục trưởng Hải quan ASEAN nhiệm kỳ này, thể hiện được vai trò lãnh đạo trong chiến dịch hải quan chung giữa các nước thành viên ASEAN để thực hiện thành công, vượt qua những thách thức trước mắt.