Hà Nội chủ động tạo đột phá trong thu hút đầu tư

Ở tầm chiến lược, Thành phố Hà Nội đã xác định rõ vai trò trung tâm của các nhà đầu tư có năng lực tài chính, công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến trong quá trình kiến tạo tương lai đô thị. Nghị quyết của HĐND TP về thu hút nhà đầu tư chiến lược, được ban hành căn cứ theo Luật Thủ đô 2024, là bước đi cụ thể hóa định hướng này. Luật mới đã giao HĐND Thành phố quyền quy định chi tiết các điều khoản về danh mục ngành nghề ưu tiên, điều kiện xét chọn nhà đầu tư, cũng như các cơ chế ưu đãi đặc thù phù hợp với thực tiễn phát triển của Thủ đô.

Danh mục ngành, nghề ưu tiên theo khoản 1 Điều 42 Luật Thủ đô năm 2024 bao gồm các lĩnh vực có tính lan tỏa cao, định hướng tương lai như công nghệ cao, công nghiệp văn hóa, đô thị thông minh, công nghiệp công nghệ số, đổi mới sáng tạo, y tế chất lượng cao và giáo dục quốc tế. Trong khi đó, điều kiện lựa chọn nhà đầu tư chiến lược được quy định chặt chẽ tại khoản 2 Điều 42, bao gồm các tiêu chí cụ thể về năng lực tài chính, công nghệ, kinh nghiệm triển khai dự án, và đặc biệt là cam kết đào tạo nhân lực, nội địa hóa công nghệ và bảo đảm tiến độ thực hiện.

Việc xác định rõ tiêu chuẩn ngay từ đầu giúp Thành phố không chỉ thu hút đầu tư, mà quan trọng hơn là lựa chọn được nhà đầu tư thực sự có chất lượng và đồng hành lâu dài, tránh tình trạng đầu tư “ảo”, chiếm đất hay trì hoãn dự án kéo dài. Đồng thời, quy định này cũng tạo căn cứ pháp lý để xây dựng cơ chế sàng lọc, đánh giá và giám sát quá trình thực hiện dự án của các nhà đầu tư một cách minh bạch, hiệu quả.

Song hành với đó, ở cấp độ chính sách ngành, Hà Nội tiếp tục chứng minh tính tiên phong trong phát triển công nghiệp sáng tạo khi HĐND Thành phố chính thức thông qua Nghị quyết quy định về tổ chức và hoạt động của Trung tâm công nghiệp văn hóa. Đây là bước triển khai cụ thể theo khoản 7 điều 21 Luật Thủ đô, nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng và khuyến khích xã hội hóa đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp văn hóa vốn là mảnh đất màu mỡ nhưng còn nhiều tiềm năng bị bỏ ngỏ.

Theo đó, các trung tâm công nghiệp văn hóa sẽ được thành lập theo nguyên tắc “hài hòa giữa bảo tồn và phát triển”, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của Thăng Long – Hà Nội đồng thời đảm bảo tính đa dạng, bình đẳng và hội nhập trong phát triển văn hóa sáng tạo. Các lĩnh vực hoạt động rất rộng, bao gồm quảng cáo, kiến trúc, phần mềm trò chơi giải trí, thủ công mỹ nghệ, thiết kế, điện ảnh, xuất bản, thời trang, mỹ thuật, nhiếp ảnh – triển lãm, truyền hình – phát thanh, du lịch văn hóa, ẩm thực…

Đặc biệt, nghị quyết cũng khuyến khích hình thành trung tâm tại các vùng bãi nổi, bãi sông Hồng – khu vực có nhiều tiềm năng phát triển không gian sáng tạo, miễn sao đảm bảo phù hợp với quy hoạch đê điều, quy hoạch chống lũ và quy hoạch tổng thể Thủ đô. Việc tích hợp quy hoạch mềm (văn hóa – nghệ thuật) với quy hoạch cứng (đô thị – hạ tầng) là hướng đi mới, thể hiện tư duy quản trị đô thị tích hợp và linh hoạt.

Về cơ chế đầu tư, nhà đầu tư có thể lựa chọn hình thức đầu tư trực tiếp hoặc hợp tác công – tư (PPP) để triển khai các hạng mục hạ tầng, tổ chức sự kiện, cung cấp dịch vụ cho thuê mặt bằng, cơ sở vật chất, thiết bị sản xuất, trưng bày sản phẩm văn hóa, tổ chức hoạt động đào tạo, hỗ trợ khởi nghiệp, ươm tạo doanh nghiệp, hợp tác quốc tế… Đặc biệt, các mô hình thử nghiệm có kiểm soát với ý tưởng, công nghệ, sản phẩm văn hóa mới cũng được khuyến khích triển khai theo Điều 25 Luật Thủ đô. Bên cạnh đó, chính sách ưu đãi của Thành phố dành cho doanh nghiệp hoạt động trong trung tâm rất rõ ràng và hấp dẫn, từ hỗ trợ kinh phí truyền thông, quảng bá sự kiện (100%), đến hỗ trợ 40% chi phí tổ chức chương trình nghệ thuật (tối đa 200 triệu đồng/sự kiện), hỗ trợ 100% chi phí tư vấn – đăng ký sở hữu trí tuệ (tối đa 50 triệu/hồ sơ). Nghị quyết yêu cầu đảm bảo ít nhất 70% hoạt động trong các trung tâm này thuộc đúng lĩnh vực công nghiệp văn hóa, nhằm tránh tình trạng đầu tư sai mục đích hoặc thương mại hóa lệch hướng.

Không chỉ tập trung vào các nhà đầu tư lớn, Hà Nội cũng ban hành Nghị quyết riêng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giai đoạn 2026–2030, lực lượng được xem là hạt nhân của hệ sinh thái sáng tạo. Theo đó, DNNVV trong lĩnh vực công nghiệp sáng tạo, chế tạo, công nghiệp công nghệ số sẽ được hỗ trợ 100% chi phí tư vấn chuyên sâu (tối đa 300 triệu đồng/năm/doanh nghiệp), hỗ trợ 50% chi phí thuê trang thiết bị, mặt bằng, và lên tới 70% chi phí đào tạo quốc tế về đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo và khoa học công nghệ.

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu trở thành đô thị đổi mới sáng tạo của khu vực châu Á, việc tập trung nguồn lực cho các trung tâm công nghiệp văn hóa, sàng lọc nhà đầu tư có chất lượng và thiết kế chính sách hỗ trợ phù hợp với từng phân khúc doanh nghiệp là cách để Thành phố không chỉ phát triển nhanh, mà còn phát triển có chiều sâu, bản sắc và năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Sức hút đầu tư không chỉ đến từ đất đai hay chi phí nhân công, mà từ khả năng kiến tạo một môi trường thể chế minh bạch, chính sách ổn định và chiến lược phát triển có tầm nhìn. Và trên hành trình đó, Hà Nội đang định vị mình không chỉ là “đầu não” chính trị, mà còn là trung tâm văn hóa sáng tạo, công nghệ cao và đầu tư chất lượng cao của khu vực.