Hà Nội: Cần nâng cao hiệu quả công tác giám sát các gói thầu giáo dục tiết kiệm ngân sách thấp

Cần nâng cao hiệu quả đầu tư và đấu thầu mua sắm tài sản công

Triển khai hiệu quả công tác hoàn thiện văn bản pháp luật về quản lý tài sản công, Bộ Tài chính đã trình cấp có thẩm quyền ban hành Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản quy định chi tiết về: Điều kiện mua sắm tài sản công (việc mua sắm tài sản công được áp dụng trong trường hợp cơ quan nhà nước chưa có tài sản hoặc còn thiếu tài sản so với tiêu chuẩn, định mức nhưng Nhà nước không có tài sản để giao và không thuộc trường hợp được thuê, khoán kinh phí sử dụng tài sản công); Phương thức mua sắm tài sản công (mua sắm tập trung hoặc mua sắm phân tán); Tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công đối với trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, xe ô tô, máy móc, thiết bị; Thẩm quyền quyết định và trình tự, thủ tục quyết định mua sắm tài sản công.

Bộ Tài chính cũng đã có các văn bản đề nghị Bộ, ngành, địa phương trong cả nước phối hợp thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công về mua sắm hàng hóa, dịch vụ từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung nhằm giảm chi phí, thời gian, đầu mối tổ chức đấu thầu, tăng cường tính chuyên nghiệp trong đấu thầu, góp phần tăng hiệu quả trong mua sắm tập trung.

Trong đó, Bộ Tài chính đề nghị khẩn trương rà soát danh mục mua sắm tập trung thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ, ngành, địa phương; tài sản được đưa vào danh mục mua sắm tập trung đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật và thực tế của Bộ, ngành, địa phương. Đồng thời, ban hành hướng dẫn về tiêu chuẩn kỹ thuật và mức giá dự toán của tài sản thuộc danh mục mua sắm tập trung của bộ, cơ quan trung ương, địa phương phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, đơn vị đăng ký nhu cầu mua sắm tập trung để gửi đơn vị mua sắm tập trung tổng hợp đúng thời hạn để tổng hợp và lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ đáp ứng yêu cầu về tài sản của cơ quan, đơn vị.

Bên cạnh đó, yêu cầu đơn vị mua sắm tập trung thực hiện nghiêm việc lựa chọn nhà thầu theo quy định của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm chất lượng hàng hóa, dịch vụ và giá mua tối ưu. Tổ chức thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy định của pháp luật trong việc mua sắm tập trung, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm trong mua sắm tập trung của các chủ đầu tư, đơn vị mua sắm tập trung, các nhà thầu và đơn vị quản lý, sử dụng hàng hóa, dịch vụ...

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, việc mua sắm công trong thời gian qua còn gặp một số khó khăn, vướng mắc liên quan đến quy định của pháp luật đấu thầu như: Việc đấu thầu lựa chọn nhà thầu (hình thức lựa chọn nhà thầu, nguyên tắc lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nội dung kế hoạch lựa chọn nhà thầu…) và một số vướng mắc liên quan đến tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản (trụ sở, xe ô tô).

Để khắc phục những khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiện công tác mua sắm công, Bộ Tài chính đã tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung quy định về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công. Đồng thời, đôn đốc, hướng dẫn các bộ, ngành, địa phương ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công chuyên dùng; phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc đánh giá, tổng kết việc thực hiện Luật Đấu thầu (sửa đổi).

Cùng với đó, Bộ Tài chính tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương rà soát danh mục mua sắm tập trung thuộc thẩm quyền ban hành của bộ, ngành, địa phương; Ban hành hướng dẫn về tiêu chuẩn kỹ thuật và mức giá dự toán của tài sản thuộc danh mục mua sắm tập trung phù hợp với tiêu chuẩn, định mức sử dụng và nhu cầu sử dụng của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý; Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc tuân thủ quy định của pháp luật trong việc đầu tư, đấu thầu mua sắm, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm..., qua đó góp phần tăng cường hiệu quả trong mua sắm tập trung, đảm bảo hiệu quả, chuyên nghiệp.

Những nhà thầu lớn “quen mặt” tại Hà Nội tham gia các gói thầu tiết kiệm ngân sách thấp

Nhằm hạn chế tình trạng tiêu cực trong đấu thầu, tiết kiệm chi phí và ngân sách nhà nước, đơn giản hóa quy trình thủ tục đấu thầu và tăng tính cạnh tranh, hiệu quả đấu thầu, ngày 13/07/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1402/QĐ-TTg chính thức áp dụng hình thức đấu thầu qua mạng trên phạm vi toàn quốc.

Ngày 25/08/2023 Văn phòng Chính phủ đã có văn bản 6601/VPCP-CN về việc báo cáo tình hình hoạt động đấu thầu năm 2022. Theo đó liên quan đến hoạt động đấu thầu năm 2022, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái yêu cầu các Bộ, ngành, Uỷ ban nhân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Tổng công ty nhà nước… Tập trung triển khai thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu tại các dự án quan trọng.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý.

Theo khảo sát của Tạp chí Doanh nghiệp và Đầu tư tại Hà Nội có một số nhà thầu “quen mặt” tại Hà Nội trúng nhiều gói thầu thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị của các dự án xây dựng trường học trên địa bàn các quận tại Hà Nội với tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước vô cùng thấp.  Cụ thể tại các gói thầu sau:

+ Gói thầu: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị thuộc Dự án Xây dựng Trường THPT Hoàng Liệt tại ô đất C1/TH3 (TH-III.16.1), nhà thầu trúng thầu là Liên danh Công ty CP Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 52 - Công ty TNHH Thang máy và Thiết bị Nam Long - Công ty TNHH Thương Mại NTD Việt Nam - Công ty TNHH Phòng cháy chữa cháy Vạn Xuân. Giá trúng thầu là 245,252 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 0,6%.

+ Gói thầu: Cải tạo trường mầm non Dịch Vọng Hậu 85,8 tỷ đồng; Cải tạo trường Tiểu học Nghĩa Đô 87,5 tỷ đồng; Xây dựng Trường THCS Nguyễn Viết Xuân 197,92 tỷ đồng và Xây dựng trường THCS tại ô đất ký hiệu TH1 - Khu đô thị Đông Nam Trần Duy Hưng 211,2 tỷ đồng.

+ Gói thầu: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình thuộc Dự án Xây dựng Trường Tiểu học Hoàng Liệt tại ô đất C1/TH2 (TH-III.15.2), nhà thầu trúng thầu là Liên danh Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - Công ty TNHH Xây dựng thương mại Nam An. Giá trúng thầu là 210,898 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 0,5%.

+ Gói thầu: Xây dựng Trường tiểu học tại ô đất D27 Khu đô thị mới Cầu Giấycó giá trúng thầu 116.666.724.000 đồng, thời gian thực hiện 400 ngày. So sánh với giá phê duyệt gói thầu là 117.025.707.572 theo Quyết định 339/QĐ-BQLDADTXD ngày 1/12/2023 của BQL dự án quận Cầu Giấy, giá trúng thầu chỉ giảm 358.983.572 đồng, tương đương mức độ tiết kiệm 0,3%.

+ Gói thầu: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình thuộc Dự án Xây dựng Trường Tiểu học Khu tái định cư X2 tại ô D2/TH5 phường Đại Kim, nhà thầu trúng thầu là Liên danh Công ty CP Xây lắp và Thiết kế Thăng Long 8 - Công ty CP Phát triển quốc tế Thăng Long - Công ty CP Thiết bị kỹ thuật và phòng cháy chữa cháy Hoàng Long - Công ty CP FAC Việt Nam. Giá trúng thầu là 105 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 0,1%.

+ Gói thầu: Xây dựng trường THCS tại ô đất D27 Khu đô thị mới Cầu Giấy có giá gói thầu được duyệt là 118.371.082.248 đồng, như vậy giá đấu thầu tiết kiệm so với dự toán là 604.340.248 đồng, tỷ lệ tiết kiệm 0,51%.

+ Gói thầu số 16: Thi công xây dựng và mua sắm, lắp đặt thiết bị công trình Dự án xây dựng trường trung học cơ sở Cổ Nhuế 2A. Liên danh Tây Hà Nội – Thái Sơn – PCCC Hà Nội – 4 Tech – Năng lượng điện – Nam Anh – DKNEC là đơn vị trúng thầu, giá trúng thầu là 160.532.041.043 đồng, so với giá dự toán gói thầu là 160.945.464.877 đồng, giá trúng thầu tiết kiệm 413.423.877 đồng (tương đương tiết kiệm khoảng 0,25%) cho ngân sách nhà nước.

+ Gói thầu: Thi công xây dựng và thiết bị thuộc Dự án Xây dựng Trường Mầm non Hoàng Liệt tại ô đất C1/NT3 (NT-II.7.3), nhà thầu trúng thầu là Liên danh Công ty CP Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Phát triển Đông Đô - BQP - Công ty TNHH Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ Việt Nam - Công ty TNHH Thương mại NTD Việt Nam. Giá trúng thầu là 76,023 tỷ đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 0,8%.

+ Gói thầu số 01: Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị công trình thuộc Dự án Đầu tư xây dựng mới Trường THCS Hà Cầu, phường Hà Cầu, quận Hà Đông. Gói thầu nói trên có giá dự toán 126,538 tỷ đồng, được đấu thầu rộng rãi qua mạng, phát hành hồ sơ mời thầu (HSMT) từ ngày 11/11/2021 - 2/12/2022, do Công ty CP Tư vấn và Xây dựng số 8 tư vấn lập hồ sơ mời thầu (HSMT), đánh giá HSDT. Kết quả, Liên danh Công ty CP Xây dựng và Đầu tư Trường Phát - Công ty CP Đầu tư và Phát triển xây dựng Vạn Lộc - Công ty CP Công nghệ tự động hóa và Thang máy Hà Nội - Công ty CP Xây dựng Kỳ Khoa - Công ty CP Việt An - Công ty CP Phát triển công nghệ Siêu Việt trúng thầu với giá 126,231 tỷ đồng, giảm 0,2% sau đấu thầu. Hợp đồng có thời gian thực hiện 600 ngày, loại hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh.

Bên cạnh đó còn có các gói thầu khác đáng quan tâm và rà soát: Cải tạo, mở rộng Trường THCS Lê Quý Đôn 125,44 tỷ đồng; Xây dựng Trường THCS tại ô đất A11 - Khu quy hoạch K7-1 185,139 tỷ đồng và Xây dựng Trường Mầm non Nghĩa Đô (cơ sở 3) 122,72 tỷ đồng…

Theo quy định tại khoản 12 Điều 4 Luật Đấu thầu 2013: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế. Xem qua kết quả các gói thầu của các Ban Quản lý các dự án các quận tại Hà Nội, cho thấy các gói thầu có tỉ lệ tiết kiệm rất thấp, rõ ràng là chưa đạt được mục tiêu là hiệu quả kinh tế trong công tác đấu thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng cần thanh tra, kiểm tra quá trình lập hồ sơ mời thầu, xây dựng giá dự toán và thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu này, để làm rõ nguyên nhân nào mà các gói thầu này có tỉ lệ tiết kiệm ngân sách thấp?