Gỡ vướng cho địa phương và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính nông nghiệp

Theo Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Huỳnh Tấn Đạt: “Đây là bước tiến quan trọng nhằm giảm tải cho Trung ương, tăng tính chủ động tại địa phương, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hành chính.” Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận, chỉ sau gần 1 tháng triển khai, nhiều địa phương vẫn gặp khó khăn do thiếu hướng dẫn cụ thể, lúng túng trong tiếp cận và thực hiện quy trình mới.

Tại Hội nghị tập huấn và phổ biến quy định pháp luật về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật tổ chức ngày 29/7 tại Hà Nội, gần 400 điểm cầu trực tuyến đã cùng kết nối, cùng hướng tới một mục tiêu chung: Tháo gỡ điểm nghẽn, mở rộng dư địa cho địa phương và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính nông nghiệp.

Đây là hội nghị do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức, đồng chủ trì là ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và ông Nguyễn Ngọc Thạch, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường. Hội nghị có sự tham gia của lãnh đạo các sở, chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật 34 tỉnh, thành phố, cùng đại diện các hiệp hội ngành hàng lớn và các cơ quan báo chí.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến chia sẻ thẳng thắn từ các chi cục và sở địa phương đã phản ánh thực trạng triển khai chính sách. Bà Lưu Thị Hằng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội, cho biết: Nhiều thủ tục được phân cấp theo Nghị định 136/2025/NĐ-CP hiện vẫn chưa rõ ràng, gây khó khăn cho cán bộ thực thi. Hà Nội là địa phương thực hiện cải cách hành chính quyết liệt theo mô hình chính quyền hai cấp, nên nếu xử lý thủ tục sai hoặc yêu cầu giấy tờ không cần thiết sẽ bị xem xét kỷ luật. Trong khi đó, một số thủ tục như cấp giấy phép nhập khẩu vẫn phải nộp hồ sơ bản giấy và thẩm định qua nhiều khâu, khiến việc xử lý kéo dài, không đáp ứng được thời gian quy định. Vì vậy, rất cần có hướng dẫn chi tiết, cụ thể để địa phương thực hiện đúng quy định và hiệu quả.

Từ TP.HCM, bà Lê Thị Nghiêm, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiến nghị cần sớm có hướng dẫn chi tiết về thủ tục công nhận thuốc bảo vệ thực vật, vốn đang thiếu cơ sở pháp lý thống nhất.

Tại Tây Ninh, việc triển khai Thông tư 12/2025/TT-BNNMT cũng gặp khó do mẫu giấy phép chưa phù hợp thể thức văn bản hành chính, chưa yêu cầu đủ hồ sơ theo luật môi trường. Một số thủ tục mới phân cấp như cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất phân bón còn lúng túng vì chưa có quy trình rõ ràng.

Đặc biệt, lĩnh vực xuất khẩu nông sản cũng đang chịu tác động tiêu cực. Đại diện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết nhiều doanh nghiệp xuất khẩu trái cây sang châu Âu đang vướng mắc do thiếu hướng dẫn cấp chứng nhận theo định dạng của nước nhập khẩu. Các nước yêu cầu giấy tờ bản gốc có chữ ký tay, điều mà hệ thống hành chính hiện chưa đáp ứng hiệu quả.

Ông Lê Việt Anh - Tổng Thư ký Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam - bày tỏ lo ngại khi hàng loạt lô hồ tiêu xuất khẩu bị đình trệ do chưa được cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm cần thiết. “Chúng tôi rất cần có hướng dẫn linh hoạt, cập nhật, nhất là trong bối cảnh thị trường quốc tế đang cạnh tranh gay gắt”, ông nói.

Tổng Biên tập Nguyễn Ngọc Thạch cho rằng, trong quá trình thực hiện chính sách, “độ trễ” là điều khó tránh. Ông kêu gọi các địa phương cùng chia sẻ, đồng hành thực hiện tinh thần của Nghị quyết 18: “Phân cấp chỉ hiệu quả khi có sự đồng lòng. Hội nghị hôm nay không chỉ để tập huấn, mà còn là diễn đàn mở để lắng nghe, trao đổi, đề xuất giải pháp cụ thể và sát thực tiễn”.

Ông cũng đánh giá cao hình thức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đã tạo điều kiện để địa phương tương tác hiệu quả với các đơn vị quản lý chuyên môn, giúp gắn kết thực thi chính sách từ Trung ương đến cơ sở.

Qua hội nghị, một thông điệp quan trọng được khẳng định: phân quyền, phân cấp là xu thế tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, để chuyển hóa chủ trương thành thực tiễn, cần có hướng dẫn cụ thể, cơ sở dữ liệu đồng bộ và quy trình rõ ràng.

Việc tổ chức các hội nghị tập huấn, chia sẻ là hết sức cần thiết trong giai đoạn đầu triển khai để "gỡ nút", tăng tốc cho cả hệ thống. Đặc biệt, trong lĩnh vực trồng trọt và bảo vệ thực vật – một trụ cột của kinh tế nông nghiệp và xuất khẩu – những thay đổi tích cực trong cải cách hành chính sẽ tạo sức bật lớn cho doanh nghiệp và ngành hàng.

Với gần 400 điểm cầu tham gia và tinh thần thẳng thắn, trách nhiệm, hội nghị lần này chính là bước đệm quan trọng để hoàn thiện quy trình, đưa cải cách hành chính đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp – những chủ thể trung tâm của mọi chính sách phát triển bền vững.