Kinh tế tư nhân Ninh Bình: Động lực tăng trưởng và kỳ vọng bứt phá trong chu kỳ phát triển mới

Trong bức tranh phát triển kinh tế địa phương, khu vực kinh tế tư nhân (KTTN) tại Ninh Bình đang ngày càng khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu và tạo việc làm. Với nền tảng doanh nghiệp ngày càng mở rộng cùng hệ thống chính sách hỗ trợ đồng bộ, tỉnh đang từng bước kiến tạo không gian phát triển mới cho khu vực này trong giai đoạn 2026–2030 và tầm nhìn dài hạn đến năm 2045.

Khu vực kinh tế tư nhân - trụ cột tăng trưởng

Hiện nay, toàn tỉnh Ninh Bình có trên 24.500 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó có gần 1.000 doanh nghiệp quy mô lớn với vốn điều lệ trên 100 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp tiêu biểu đã khẳng định vị thế trong sản xuất, kinh doanh như Tập đoàn Thành Công, Doanh nghiệp tư nhân Xuân Trường, Công ty Cổ phần Tập đoàn Xuân Thiện, Công ty Cổ phần Mặt trời Hà Nam, Công ty Cổ phần Vissai Ninh Bình…

Thực tiễn cho thấy, khu vực KTTN tại Ninh Bình đã có bước phát triển tích cực, đóng góp khoảng 53% tổng thu ngân sách địa phương, đồng thời giải quyết việc làm cho hàng trăm nghìn lao động. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò ngày càng lớn của kinh tế tư nhân trong ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội.

Đặc biệt, sự phát triển của KTTN còn góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, gắn với nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả.

Kết quả đạt được trong thời gian qua gắn liền với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương. Việc triển khai đồng bộ các chủ trương lớn như Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các chương trình hành động, kế hoạch cụ thể của tỉnh đã góp phần nâng cao nhận thức và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong toàn hệ thống chính trị.

Tư duy quản lý và nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người dân có nhiều đổi mới, thể hiện qua số lượng doanh nghiệp thành lập mới và hộ kinh doanh gia tăng nhanh chóng.

Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh và cạnh tranh bình đẳng. Đây là những yếu tố then chốt giúp khu vực KTTN phát triển ổn định, bền vững.

Trong quý I/2026, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành 52 quyết định công bố danh mục thủ tục hành chính với tổng số 801 thủ tục, trong đó có 657 thủ tục được sửa đổi, bổ sung, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Các cơ quan đã tiếp nhận hơn 421 nghìn hồ sơ và giải quyết gần 395 nghìn hồ sơ, cho thấy hiệu quả rõ nét của cải cách hành chính.

Định hướng phát triển công nghiệp và không gian kinh tế mới

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, tỉnh tập trung phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, thông minh, xanh hóa và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Kế hoạch số 477, tỉnh Ninh Bình sẽ hỗ trợ đầu tư, hoàn thiện hạ tầng ít nhất 10 khu công nghiệp mới như Thanh Bình 1, Thanh Bình 2, Xuân Kiên, Minh Châu, Tam Điệp 2, Kim Bảng 4…; đồng thời đẩy nhanh tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp, nâng cao năng lực tham gia của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi sản xuất.

Mục tiêu đặt ra là đạt tỷ lệ lấp đầy từ 80–90% đối với các khu công nghiệp mới, thu hút mạnh dòng vốn đầu tư, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ cao. Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng hạ tầng các khu công nghiệp trọng điểm như Trung Thành, Phú Long, Hồng Tiến… cũng được xác định là nhiệm vụ then chốt.

Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng phát triển không gian kinh tế mới với các dự án mang tính chiến lược như cảng nước sâu tại Khu kinh tế Ninh Cơ, hệ thống logistics hiện đại, hành lang kết nối sân bay - Hoa Lư - Tràng An, hay định hướng hình thành khu công nghiệp văn hóa - di sản.

Trên cơ sở định hướng của Nghị quyết số 68-NQ/TW và các nghị quyết của tỉnh, Ninh Bình đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 34.000 doanh nghiệp hoạt động, trong đó có 15-20 doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh cấp vùng và từ 3–5 doanh nghiệp mang tầm thương hiệu ASEAN với quy mô đầu tư trên 1 tỷ USD.

Tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh phấn đấu có trên 67.000 doanh nghiệp, trong đó xuất hiện từ 2–3 doanh nghiệp lớn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, khu vực KTTN sẽ đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách Nhà nước, trở thành động lực chính của nền kinh tế địa phương.

Để đạt được mục tiêu này, tỉnh tập trung thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; phát triển tín dụng xanh; mở rộng các kênh huy động vốn; tăng cường liên kết doanh nghiệp theo chuỗi giá trị và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao từ các quốc gia phát triển.

Bên cạnh những kết quả tích cực, khu vực KTTN của tỉnh vẫn đối mặt với không ít thách thức. Hiện nay, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ chiếm tới 97% tổng số doanh nghiệp, trong khi còn thiếu các doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng dẫn dắt chuỗi giá trị.

Năng lực quản trị, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của nhiều doanh nghiệp còn hạn chế; việc tiếp cận đất đai, tín dụng và nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn gặp khó khăn. Môi trường đầu tư kinh doanh tuy đã cải thiện nhưng vẫn còn những rào cản cần tiếp tục tháo gỡ.

Do đó, yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp hiện đại, đồng thời tăng cường vai trò kết nối của các hiệp hội doanh nghiệp trong hỗ trợ và đại diện tiếng nói cộng đồng doanh nghiệp.